KWALIFIKACJA ELM2 + ELM5 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 50.
Jeżeli pracownik uwolniony spod działania prądu elektrycznego jest nieprzytomny, ale jego oddech i praca serca są prawidłowe, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gdy poszkodowany jest nieprzytomny, ale oddycha prawidłowo i ma zachowane krążenie, nie wykonuje się masażu serca.
Należy ułożyć go w pozycji bocznej ustalonej, aby utrzymać drożność dróg oddechowych i zmniejszyć ryzyko zachłyśnięcia, oraz stale obserwować oddech do czasu przyjazdu pomocy.

Pełne wyjaśnienie:

W pierwszej pomocy po porażeniu prądem kluczowe jest rozróżnienie stanu poszkodowanego po uwolnieniu spod działania napięcia. Sama informacja o porażeniu nie oznacza automatycznie zatrzymania krążenia. W pytaniu podano, że poszkodowany jest nieprzytomny, ale jego oddech i praca serca są prawidłowe. To dokładnie scenariusz "nieprzytomny, oddycha normalnie".

Dlaczego pozycja boczna ustalona?
Ułożenie na boku stabilizuje ciało i pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych. Zmniejsza też ryzyko, że język lub wydzieliny (np. ślina, wymiociny) spowodują niedrożność albo zachłyśnięcie. Równolegle należy obserwować poszkodowanego, bo stan po porażeniu może się pogorszyć.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Pozycja na wznak i uniesienie nóg to skojarzenie z postępowaniem przeciwwstrząsowym. U nieprzytomnego na plecach rośnie ryzyko niedrożności dróg oddechowych i zachłyśnięcia.
  • Natychmiastowy zewnętrzny masaż serca jest właściwy przy podejrzeniu zatrzymania krążenia, a nie wtedy, gdy krążenie i oddech są prawidłowe. Nieuzasadnione uciski klatki piersiowej są błędem postępowania.
  • Udrażnianie górnych dróg oddechowych może być elementem oceny i układania, ale w tym stanie kluczową procedurą jest pozycja boczna ustalona + obserwacja, a nie pojedyncza, oderwana czynność.

W praktyce po ułożeniu w pozycji bocznej należy wezwać pomoc i regularnie kontrolować oddech, aby w razie jego zaniku szybko przejść do działań ratujących życie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Należy ułożyć poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej i ciągle obserwować oddech. Taka pozycja zmniejsza ryzyko niedrożności dróg oddechowych i zachłyśnięcia. W razie pogorszenia (zanik oddechu) trzeba szybko przejść do działań ratujących życie.
Pozycja boczna ustalona pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych u osoby nieprzytomnej. Stabilizuje głowę i tułów, a wydzieliny lub wymiociny łatwiej wypływają na zewnątrz, co ogranicza ryzyko zachłyśnięcia. Dlatego jest standardem przy normalnym oddychaniu.
Masaż serca wykonuje się wtedy, gdy poszkodowany ma zatrzymanie krążenia lub nie oddycha prawidłowo (brak oddechu lub oddech agonalny). Jeśli oddech i praca serca są prawidłowe, nie ma wskazań do ucisków klatki piersiowej — ważniejsze jest bezpieczne ułożenie i obserwacja.
Nie jest to zalecane, jeśli poszkodowany jest nieprzytomny i oddycha prawidłowo. Leżenie na plecach zwiększa ryzyko zapadnięcia języka i zachłyśnięcia. Bezpieczniejszym postępowaniem jest pozycja boczna ustalona oraz kontrola oddechu do przyjazdu służb.
Typowe błędy to: rozpoczynanie ucisków klatki piersiowej mimo prawidłowego oddechu, układanie nieprzytomnego na plecach "bo tak wygodniej", mylenie pozycji bocznej z uniesieniem nóg oraz brak obserwacji. W porażeniu stan może się zmieniać, więc monitorowanie jest kluczowe.
Po zapewnieniu bezpieczeństwa i odłączeniu źródła prądu ocenia się oddech przez krótki, ustandaryzowany czas (w praktyce szkoleniowej: krótka ocena, bez zwlekania). Szuka się normalnego oddechu. Jeśli oddech jest prawidłowy, układa się poszkodowanego w pozycji bocznej i obserwuje.
Uniesienie nóg bywa kojarzone z postępowaniem we wstrząsie, ale u osoby nieprzytomnej ważniejsza jest ochrona dróg oddechowych. Pozycja na plecach z nogami w górze nie zabezpiecza przed zachłyśnięciem i nie stabilizuje głowy. Dlatego w tym scenariuszu preferuje się pozycję boczną ustaloną.
Obserwację prowadzi się do czasu przyjazdu pomocy lub do momentu, gdy poszkodowany odzyska przytomność. Najważniejsze jest regularne sprawdzanie, czy oddech pozostaje prawidłowy. Jeśli oddech zaniknie lub stanie się nieprawidłowy, trzeba natychmiast zmienić postępowanie i wezwać pomoc.
Prawidłowy oddech to regularne, skuteczne oddychanie, a nie pojedyncze westchnięcia czy oddech agonalny. Wątpliwości trzeba traktować ostrożnie, bo po porażeniu prądem może dojść do nagłego pogorszenia. Dlatego, nawet przy oddechu prawidłowym, układa się poszkodowanego bezpiecznie i stale kontroluje.
Naucz się schematu decyzyjnego: przytomność → oddech → dalsze działania. Zapamiętaj, że nieprzytomny z prawidłowym oddechem = pozycja boczna ustalona i obserwacja, a brak prawidłowego oddechu = działania ratujące życie. Pomaga też praktyczne przećwiczenie ułożenia na kursie pierwszej pomocy.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021 – Basic Life Support (BLS), Resuscitation, 2021 (artykuł przeglądowy wytycznych ERC 2021)
  • European Resuscitation Council (ERC) – strona z publikacjami "ERC Guidelines 2021" (sekcja Guidelines 2021) https://cprguidelines.eu/ (dostęp 2026-02-18)
  • ERC Guidelines 2021 (PDF) – publikacja wytycznych ERC 2021 dostępna z serwisu ERC/cprguidelines.eu, rozdział dotyczący postępowania z osobą nieprzytomną oddychającą prawidłowo (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • ERC Guidelines 2021 – rozdział Basic Life Support (BLS)
  • Materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy/BHP dla pracowników (algorytm: przytomność–oddech–wezwanie pomocy)
  • Kurs pierwszej pomocy z ćwiczeniem pozycji bocznej ustalonej na fantomie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego