KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 32.
Jeżeli prędkość pojazdu zwiększyła się 2 razy, to energia kinetyczna tego pojazdu wzrośnie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Energia kinetyczna zależy od kwadratu prędkości: Ek = mv2/2. Gdy prędkość wzrośnie 2 razy, to v2 wzrośnie 22=4 razy, więc energia kinetyczna też wzrośnie 4 razy (przy stałej masie).

Pełne wyjaśnienie:

Energia kinetyczna ruchu postępowego opisana jest zależnością:

Ek = (m · v2)/2

Najważniejszy wniosek do tego typu pytań: Ek jest proporcjonalna do kwadratu prędkości, a nie do samej prędkości.

Jeżeli masa pojazdu się nie zmienia, to przy porównywaniu "przed" i "po" można patrzeć wyłącznie na czynnik v2. Podwojenie prędkości oznacza:

v → 2v

Wtedy:

(2v)2 = 4v2

czyli część zależna od prędkości rośnie 4 razy. W efekcie cała energia kinetyczna rośnie 4 razy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "2 razy" wynika z typowego błędu linearnego: ktoś traktuje zależność jak prostą proporcjonalność Ek ~ v. To nieprawda, bo we wzorze występuje kwadrat prędkości.
  • "6 razy" nie wynika z żadnej standardowej zależności potęgowej (ani v, ani v2, ani v3). To często efekt zgadywania lub mieszania kilku reguł naraz.
  • "8 razy" pasowałoby do zależności sześciennej (23=8), ale energia kinetyczna nie zależy od v3. Taka potęga pojawia się w innych kontekstach (np. pewne zależności oporów/strumieni), lecz nie w definicji Ek.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "wzrosło k razy", sprawdź, czy we wzorze dana wielkość występuje jako x, x2 itd. Wtedy wynik rośnie odpowiednio jak k, k2, …

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Energia kinetyczna to energia związana z ruchem ciała. Dla ruchu postępowego opisuje ją wzór Ek = (m·v2)/2, gdzie m to masa, a v prędkość. Im większa prędkość, tym gwałtowniej rośnie Ek, bo zależy od kwadratu prędkości.
Wynika to bezpośrednio z definicji energii kinetycznej w mechanice klasycznej: Ek = (m·v2)/2. Oznacza to, że podwojenie prędkości nie daje podwojenia energii, tylko wzrost czterokrotny. To kluczowa zależność przy analizie ruchu i hamowania.
Skorzystaj z proporcji: skoro Ek ∝ v2, to przy zmianie v na k·v energia zmieni się jak k2. Przykład: gdy prędkość rośnie 3 razy, energia rośnie 9 razy (32).
Tak, bo we wzorze jest czynnik m, ale w pytaniach o "ile razy wzrośnie energia przy zmianie prędkości" zwykle zakłada się stałą masę. Wtedy porównanie zależy wyłącznie od v2. Gdyby masa się zmieniała, trzeba uwzględnić także jej zmianę.
Tak dla energii kinetycznej w mechanice klasycznej i przy stałej masie: (2v)2=4v2. Wyjątki mogą dotyczyć sytuacji, gdy zmienia się masa (np. ubytek ładunku) albo gdy wchodzą w grę modele spoza mechaniki klasycznej, ale w zadaniach szkolnych/egzaminacyjnych przyjmuje się klasyczny wzór.
Najczęstszy błąd to myślenie liniowe: "2 razy większa prędkość = 2 razy większa energia". Drugi błąd to mylenie potęg (np. wybór 8 razy, jakby było v3). Pomaga szybkie sprawdzenie, jaka potęga prędkości występuje we wzorze.
Przy pracy z elementami wirującymi i ruchem maszyn (np. obrabiarki, szlifierki, transport wewnętrzny) prędkość wpływa na energię ruchu, a więc na ryzyko urazu i wymagania osłon. Zrozumienie zależności Ek od v pomaga ocenić, dlaczego niewielki wzrost prędkości może znacząco zwiększyć skutki uderzenia.
Nie. Pęd to wielkość wektorowa p = m·v, a energia kinetyczna to skalar Ek = (m·v2)/2. Obie zależą od prędkości, ale inaczej: p rośnie liniowo z v, a Ek rośnie z kwadratem v, więc zmiany prędkości silniej "pompują" energię niż pęd.
Jednostką energii (w tym kinetycznej) w SI jest dżul (J). Ze wzoru Ek = (m·v2)/2 widać, że 1 J = 1 kg·m2/s2. W zadaniach egzaminacyjnych często wystarczy znać zależność "razy/kwadrat", bez przeliczania jednostek.
Najpierw przypomnij wzór: Ek ~ v2. Potem zamień "2 razy" na działanie na potędze: 22=4. Ta metoda działa też dla innych potęg (np. pole ~ a2, objętość ~ a3). Dzięki temu unikasz zgadywania i pułapek w odpowiedziach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że energia kinetyczna zależy od kwadratu prędkości: Ek = mv2/2.

Źródła:

  • OpenStax, University Physics Volume 1, Chapter 7 (Work and Kinetic Energy) – definicja energii kinetycznej Ek = 1/2 m v^2, https://openstax.org/details/books/university-physics-volume-1 (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy, "Kinetic energy" – zależność Ek = 1/2 m v^2 i skutki zmiany prędkości, https://www.khanacademy.org/science/physics/work-and-energy/kinetic-energy/a/what-is-kinetic-energy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (pl), "Energia kinetyczna" – wzór Ek = mv^2/2 i opis zależności od prędkości, https://pl.wikipedia.org/wiki/Energia_kinetyczna (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik fizyki (mechanika): dział praca, moc, energia
  • Kursy wideo z mechaniki klasycznej (energia kinetyczna i potencjalna)
  • Zadania maturalne/techniczne z energii kinetycznej i zależności potęgowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego