KWALIFIKACJA SPL1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 18.
Jeżeli rzeczywisty stan magazynowy zapasu jest mniejszy od stanu tego zapasu wynikającego z ewidencji księgowej, to występuje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli stan rzeczywisty zapasu jest mniejszy niż stan wynikający z ewidencji, oznacza to brak części towaru względem zapisów.
Taką ujemną różnicę inwentaryzacyjną nazywa się niedoborem. Nadwyżka występuje w sytuacji odwrotnej, gdy stan rzeczywisty jest większy.

Pełne wyjaśnienie:

W gospodarce magazynowej często porównuje się dwa ujęcia zapasów:

  • stan rzeczywisty – ilość faktycznie znajdująca się w magazynie (np. ustalona w spisie z natury),
  • stan ewidencyjny – ilość wynikająca z zapisów w ewidencji (magazynowej/księgowej).

Jeżeli stan rzeczywisty jest mniejszy od stanu ewidencyjnego, to znaczy, że według dokumentów towar "powinien być", ale fizycznie go brakuje. Taka ujemna różnica nazywa się niedoborem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Zysk – to kategoria wyniku finansowego (przychody minus koszty). Pytanie dotyczy różnic w zapasach, a nie opłacalności lub wyniku przedsiębiorstwa.
  • Nadwyżka – jest sytuacją odwrotną: występuje wtedy, gdy stan rzeczywisty jest większy niż stan ewidencyjny (towaru jest więcej niż w zapisach).
  • Równowaga – oznaczałaby brak różnicy, czyli sytuację, gdy stan rzeczywisty i ewidencyjny są takie same. W treści podano wyraźnie, że stan rzeczywisty jest mniejszy, więc równowagi nie ma.

W praktyce magazynowej poprawne rozpoznanie, czy mamy niedobór czy nadwyżkę, jest kluczowe do dalszych działań: ustalenia przyczyn (np. błąd ewidencji, ubytek, uszkodzenie, pomyłka w przyjęciu/wydaniu) i prawidłowego rozliczenia różnicy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedobór to sytuacja, gdy w magazynie fizycznie jest mniej towaru niż wynika z ewidencji (stan rzeczywisty < stan ewidencyjny). Najczęściej ujawnia się go podczas inwentaryzacji, gdy porównuje się zapisy z faktyczną ilością zapasu.
Oznacza to, że według dokumentów zapas powinien znajdować się w magazynie, ale w rzeczywistości brakuje części towaru. W terminologii różnic inwentaryzacyjnych jest to niedobór, czyli ujemna rozbieżność między stanem faktycznym a zapisami.
Sprawdź kierunek porównania: jeśli rzeczywisty < ewidencyjny → niedobór. Jeśli rzeczywisty > ewidencyjny → nadwyżka. Najczęstszy błąd to nieuwaga i odwrócenie znaku nierówności.
"Zysk" dotyczy wyniku finansowego firmy, czyli relacji przychodów do kosztów. Różnice inwentaryzacyjne opisują rozbieżności w ilości zapasów (towaru) między stanem faktycznym a ewidencją. To inne pojęcia i nie należy ich mieszać.
Nadwyżka występuje wtedy, gdy stan rzeczywisty jest większy od stanu ewidencyjnego (fizycznie jest więcej towaru niż w zapisach). Może wynikać np. z błędów w dokumentach, pomyłek w wydaniu lub niezaksięgowanego przyjęcia.
Tak, ale tylko gdy treść wskazuje brak różnicy: stan rzeczywisty = stan ewidencyjny. Wtedy nie ma ani niedoboru, ani nadwyżki. Gdy w pytaniu jest "mniejszy" lub "większy", odpowiedź "równowaga" z definicji odpada.
Pomagają przede wszystkim poprawnie wystawiane i obiegające dokumenty przyjęcia i wydania (np. potwierdzenia przyjęcia, wydania, przesunięć). Kluczowe jest też bieżące księgowanie ruchów oraz kontrola zgodności dostaw z dokumentami.
Do typowych przyczyn należą: błędy ewidencji (np. brak zapisu wydania), pomyłki kompletacyjne, uszkodzenia i ubytki, błędy w przyjęciu dostawy oraz niewłaściwe zabezpieczenie zapasów. Na egzaminie zwykle chodzi jednak o samo rozpoznanie pojęcia.
Ucz się schematu: porównanie stanu rzeczywistego i ewidencyjnego oraz nazwy rozbieżności. Warto ćwiczyć krótkie zadania typu "większy/mniejszy/ równy" i dopasowywać terminy: niedobór, nadwyżka, zgodność. To szybkie punkty na egzaminie.
Najczęstsze są: przeoczenie słowa "mniejszy", automatyczne wybieranie "nadwyżka" bez analizy oraz mylenie pojęć magazynowych z finansowymi (np. "zysk"). Pomaga metoda: najpierw ustal znak różnicy, dopiero potem wybierz nazwę.
info

Statystycznie 83% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Jeżeli stan rzeczywisty zapasu jest mniejszy niż stan wynikający z ewidencji, oznacza to brak części towaru względem zapisów.Taką ujemną różnicę inwentaryzacyjną nazywa się niedoborem."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN, hasło: "niedobór" (definicja) - https://sjp.pwn.pl/sjp/niedobor;2491194.html - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL), hasło: "Inwentaryzacja" (opis celu i porównania stanu rzeczywistego z ewidencyjnym) - https://pl.wikipedia.org/wiki/Inwentaryzacja - dostęp 2026-02-18
  • Encyklopedia zarządzania (mfiles.pl), hasło: "Inwentaryzacja" (charakterystyka i sens porównania stanów) - https://mfiles.pl/pl/index.php/Inwentaryzacja - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z gospodarki magazynowej: inwentaryzacja, dokumenty magazynowe, rozbieżności
  • Podręczniki/kompendia z podstaw rachunkowości w zakresie zapasów i inwentaryzacji
  • Słowniki i encyklopedie haseł: "niedobór", "nadwyżka", "inwentaryzacja"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego