KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 21.
Jeżeli tył szuflady wpuszczony jest w bok szuflady, a elementy o grubości 18 mm połączono za pomocą kołków konstrukcyjnych o długości 36 mm, to głębokość gniazda w boku wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Głębokość gniazda to głębokość nawiercenia w boku pod część kołka wchodzącą w ten element. Dla elementów 18 mm i kołka 36 mm przy takim łączeniu nie można przyjąć pełnych 18 mm, bo trzeba uwzględnić osadzenie/"wpuszczenie" tyłu w bok oraz pozostawić naddatek materiału. Wynik obliczeń to 13 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniu na kołki konstrukcyjne długość kołka rozdziela się na dwie części: jedna część pracuje w pierwszym elemencie, druga w elemencie łączonym. Głębokość gniazda w boku oznacza praktycznie, na jaką głębokość należy nawiercić bok szuflady pod osadzenie kołka.

W zadaniu podano grubość elementów (18 mm) oraz długość kołka (36 mm), a dodatkowo warunek, że tył szuflady jest wpuszczony w bok. Taki warunek w praktyce oznacza, że połączenie nie jest traktowane jak dwa "równe" elementy stykające się płaszczyznami na pełnej grubości. W konsekwencji nie przyjmuje się maksymalnej głębokości wiercenia równej 18 mm, tylko mniejszą, wynikającą z konstrukcji (trzeba zachować materiał na dnie gniazda i uwzględnić osadzenie elementu we wpust/wręg).

Odpowiedź "13 mm" jest poprawna, bo odpowiada typowemu doborowi głębokości gniazda w boku przy kołku 36 mm i elemencie 18 mm w sytuacji, gdy nie można wykorzystać pełnej grubości na wiercenie (ze względu na wpuszczenie oraz konieczny zapas materiału).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "12 mm" – to wartość zbyt mała: skraca efektywną długość osadzenia kołka w boku, co obniża wytrzymałość połączenia i odporność na rozchwianie szuflady.
  • "24 mm" – przekracza grubość elementu 18 mm, więc w praktyce prowadziłaby do przewiercenia na wylot lub uszkodzenia krawędzi; taka głębokość nie jest możliwa dla boku o tej grubości.
  • "25 mm" – analogicznie jest fizycznie niemożliwa przy elemencie 18 mm i grozi wyjściem wiertła na zewnątrz, pęknięciem materiału lub widocznym uszkodzeniem powierzchni.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy proponowana głębokość gniazda nie przekracza grubości elementu i czy uwzględnia warunki konstrukcyjne (np. wpust/wręg, dno gniazda, margines bezpieczeństwa dla wiertła).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gniazdo pod kołek to otwór nawiercony w elemencie drewnianym lub drewnopochodnym, w który wkleja się kołek konstrukcyjny. Kluczowe parametry to średnica (dobrana do kołka) i głębokość (tak, aby kołek był stabilnie osadzony i nie przebił materiału).
Głębokość wiercenia dobiera się tak, aby kołek miał wystarczające osadzenie, ale żeby pozostało "dno" materiału i nie doszło do przewiercenia na wylot. W praktyce stosuje się ogranicznik głębokości wiertła i kontroluje, czy planowana głębokość jest mniejsza od grubości elementu.
Bo głębokość 24 mm przekracza grubość elementu 18 mm. Wiercenie na taką głębokość spowodowałoby przewiercenie na wylot albo osłabienie/rozerwanie ścianki, co daje wadę estetyczną i konstrukcyjną połączenia.
Ogranicznik głębokości (tuleja lub pierścień) blokuje dalsze wchodzenie wiertła w materiał po osiągnięciu ustawionej wartości. Dzięki temu otwory mają powtarzalną głębokość, a ryzyko przewiercenia boku szuflady lub frontu jest znacznie mniejsze.
W praktyce oznacza to, że tył nie jest tylko dociśnięty do boku na styk, lecz jest osadzony w wykonanym w boku wręgu lub wpuscie. Zmienia to układ połączenia i często ogranicza maksymalną głębokość wiercenia pod kołki, bo część grubości boku "pracuje" jako miejsce osadzenia tyłu.
Najczęstsze błędy to: brak ogranicznika (różne głębokości), zła osiowość otworów (rozjechanie elementów), zbyt głębokie wiercenie (przewiercenie), dobór złej średnicy wiertła, oraz brak kontroli położenia krawędziowego, co powoduje pęknięcia materiału.
Nie zawsze. W prostym złączu dwóch elementów na styk często przyjmuje się zbliżony podział, ale przy konstrukcjach z wpustem/wręgiem, różnej grubości elementów lub koniecznym zapasie "dna" gniazda, głębokości mogą być nierówne. Decyduje technologia i bezpieczeństwo wiercenia.
Porównaj planowaną głębokość wiercenia z grubością elementu i zostaw margines bezpieczeństwa. Najpewniej robi się to przez ustawienie ogranicznika głębokości oraz próbne wiercenie w odpadzie z tego samego materiału, a potem kontrolę głębokości np. suwmiarką lub przymiarem.
Pomagają przede wszystkim: wiertarka ze stabilnym prowadzeniem, ogranicznik głębokości, szablon/wiertnica do kołków (dla osiowości), imadła lub ściski do unieruchomienia elementu oraz wiertła do kołków o właściwej średnicy. Zwiększa to powtarzalność i jakość złącza.
Zbyt płytkie gniazdo zmniejsza długość osadzenia kołka w materiale, a więc powierzchnię klejenia i zdolność przenoszenia obciążeń. W szufladzie skutkuje to łatwiejszym rozchwianiem narożników, gorszą geometrią (luzy) i mniejszą trwałością podczas wielokrotnego użytkowania.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Głębokość gniazda to głębokość nawiercenia w boku pod część kołka wchodzącą w ten element."

Materiały:

  • Instrukcje producentów kołków i osprzętu do wiercenia (ograniczniki, wiertła do kołków)
  • Materiały dydaktyczne z technologii robót stolarskich (połączenia rozłączne i nierozłączne)
  • Karty technologiczne wykonywania szuflad w prostych konstrukcjach meblowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego