KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 4.
Jeżeli u podopiecznej występują: obniżenie nastroju, niska samoocena, niezdolność do przeżywania przyjemności, zaburzenia rytmu dobowego, można przypuszczać, że cierpi ona na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis obejmuje typowe cechy depresji: obniżony nastrój, niską samoocenę, anhedonię (brak odczuwania przyjemności) oraz zaburzenia rytmu dobowego, często dotyczące snu i aktywności. Hipomania wiąże się zwykle ze wzrostem energii i nastroju, a OCD z natręctwami i kompulsjami.

Pełne wyjaśnienie:

Wskazane objawy tworzą spójny obraz zaburzeń nastroju o charakterze depresyjnym. Obniżenie nastroju (utrzymujące się przygnębienie), niska samoocena oraz niezdolność do przeżywania przyjemności (anhedonia) należą do najbardziej charakterystycznych sygnałów depresji. Dodatkowo często pojawiają się zaburzenia rytmu dobowego, zwłaszcza dotyczące snu (np. bezsenność, wczesne wybudzanie lub nadmierna senność) oraz wyraźne wahania dobowego samopoczucia.

Odpowiedź "depresję" pasuje do całości opisu, bo obejmuje zarówno objawy emocjonalne (nastrój), poznawcze (samoocena), jak i biologiczne/rytmiczne (rytm dobowy).

Pozostałe odpowiedzi nie są zgodne z podanymi objawami:

  • "zaburzenia histrioniczne" dotyczą głównie trwałych cech funkcjonowania i stylu zachowania (np. potrzeby bycia w centrum uwagi), a nie typowego zespołu: obniżony nastrój + anhedonia + zaburzenia rytmu dobowego.
  • "hipomanię" charakteryzuje zwykle podwyższony lub drażliwy nastrój, wzrost energii, zmniejszona potrzeba snu, przyspieszenie aktywności — co jest przeciwne do obrazu depresyjnego z obniżeniem nastroju i anhedonią.
  • "zaburzenia obsesyjno-kompulsywne" opierają się na natrętnych myślach (obsesjach) i/lub przymusowych czynnościach (kompulsjach). W pytaniu nie ma informacji o natręctwach ani rytuałach, dlatego ta odpowiedź nie pasuje.

Dla opiekuna medycznego kluczowa jest umiejętność obserwacji takich sygnałów oraz zgłaszania ich zespołowi terapeutycznemu, szczególnie gdy objawy wpływają na jedzenie, sen, higienę i aktywność podopiecznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Anhedonia to utrata zdolności odczuwania przyjemności z aktywności, które wcześniej były satysfakcjonujące. Jest ważna, bo należy do osiowych objawów depresji i pomaga odróżnić ją od chwilowego smutku. W opiece warto obserwować wycofanie, brak zainteresowań i spadek aktywności.
Najczęściej są to: utrzymujące się obniżenie nastroju, spadek zainteresowań, anhedonia, niska samoocena, poczucie winy, zaburzenia snu i apetytu oraz spadek energii. U osób chorych objawy mogą być maskowane dolegliwościami somatycznymi, dlatego liczy się regularna obserwacja.
W depresji często dochodzi do rozregulowania snu i czuwania (bezsenność, wczesne wybudzanie lub nadmierna senność) oraz wahań samopoczucia w ciągu dnia. To element tzw. objawów biologicznych. Dla opiekuna ważne jest notowanie zmian snu i przekazywanie ich personelowi medycznemu.
W depresji dominują obniżony nastrój, spadek energii, wycofanie i anhedonia. W hipomanii typowe są wzrost energii, zmniejszona potrzeba snu, większa aktywność, gadatliwość i przyspieszenie. Jeśli obserwujesz "nakręcenie" i małą potrzebę odpoczynku, to nie pasuje do depresji.
OCD opiera się na natrętnych myślach (obsesjach) i/lub przymusowych czynnościach (kompulsjach), które pacjent wykonuje, by zmniejszyć lęk. Depresja to przede wszystkim obniżony nastrój i utrata zainteresowań, często z zaburzeniami snu i samooceny. W pytaniu brak natręctw, więc OCD jest mało prawdopodobne.
Nie zawsze. Niska samoocena może wynikać z cech osobowości, doświadczeń życiowych lub sytuacji chorobowej. Jednak w połączeniu z obniżonym nastrojem, anhedonią i zaburzeniami rytmu dobowego staje się silną przesłanką depresji. W praktyce liczy się całokształt objawów i ich utrzymywanie się w czasie.
Pomocne jest: spokojna rozmowa bez oceniania, zachęcanie do prostych aktywności, wspieranie regularnego rytmu dnia, monitorowanie snu i apetytu oraz zgłaszanie niepokojących objawów personelowi. Ważne jest unikanie haseł typu "weź się w garść", bo nasilają poczucie winy i bezradność.
Pilnie zgłaszaj, gdy pojawiają się wypowiedzi o braku sensu życia, rezygnacji, samookaleczeniu, gdy stan szybko się pogarsza, chory odmawia jedzenia/picia lub przestaje dbać o podstawową higienę. W opiece długoterminowej szybka informacja może zapobiec powikłaniom somatycznym i kryzysowi psychicznemu.
Zaburzenia histrioniczne dotyczą utrwalonego stylu funkcjonowania (np. silna potrzeba uwagi, teatralność, zmienność emocji), a nie typowego zestawu objawów: obniżony nastrój, anhedonia, niska samoocena i problemy z rytmem dobowym. Te ostatnie bardziej wskazują na epizod depresyjny niż na cechę osobowości.
Najczęstsze błędy to: wybór hipomanii, bo kojarzy się z "wahaniami nastroju", mylenie objawów depresji z OCD (bez zwrócenia uwagi na brak natręctw), oraz ignorowanie anhedonii jako objawu kluczowego. Warto uczyć się rozpoznawania objawów osiowych i różnicowania po "kierunku" energii i aktywności.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że opis obejmuje typowe cechy depresji: obniżony nastrój, niską samoocenę, anhedonię (brak odczuwania przyjemności) oraz zaburzenia rytmu dobowego, często dotyczące snu i aktywności.

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics (ICD-11 MMS) – opis zaburzeń depresyjnych (Depressive disorders) – https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en (dostęp: 2026-02-27)
  • World Health Organization (WHO), ICD-10 online browser – rozdział zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania, epizod depresyjny F32 / zaburzenia afektywne – https://icd.who.int/browse10/2019/en (dostęp: 2026-02-27)
  • American Psychiatric Association, DSM-5-TR: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th ed., Text Revision – kryteria Major Depressive Disorder, 2022

Materiały:

  • Podstawowe podręczniki psychiatrii/psychologii klinicznej dla kierunków medycznych (rozdziały o zaburzeniach nastroju)
  • Materiały WHO dotyczące klasyfikacji ICD (opis epizodu depresyjnego)
  • Notatki z zajęć z komunikacji terapeutycznej i obserwacji stanu psychicznego w opiece

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego