KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - STYCZEŃ 2008

PYTANIE NR 44.
Jeżeli w systemie operacyjnym komputera zainstaluje się program nazywany Trojanem, to spowoduje on
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koń trojański (Trojan) to rodzaj złośliwego oprogramowania, które podszywa się pod użyteczny program, a po uruchomieniu wykonuje działania niepożądane bez świadomej zgody użytkownika (np. kradzież danych, instalacja innych składników). Nie służy do ochrony ani optymalizacji systemu.

Pełne wyjaśnienie:

Koń trojański (Trojan) to złośliwe oprogramowanie, które zwykle udaje program legalny (np. "aktualizację", "kodek", "narzędzie"), aby użytkownik sam je uruchomił lub zainstalował. Kluczową cechą trojana jest to, że po uruchomieniu może wykonywać nieautoryzowane działania poza kontrolą użytkownika, takie jak: przechwytywanie danych (np. haseł), otwieranie dostępu zdalnego, modyfikacja ustawień systemu, doinstalowanie innych zagrożeń lub utrzymywanie trwałości w systemie.

Dlatego poprawna odpowiedź wskazuje na wykonywanie niepożądanych działań bez kontroli użytkownika. To najlepiej oddaje istotę trojana: użytkownik widzi "program", ale faktyczne funkcje są ukryte i szkodliwe.

  • "ochronę systemu operacyjnego przed działaniem wirusów" – to opis roli programów ochronnych (np. antywirus/antymalware, zapora), a nie trojana. Trojan sam jest zagrożeniem.
  • "optymalizację działania systemu operacyjnego" – to typowa funkcja narzędzi administracyjnych/porządkowych. Trojan może jedynie udawać takie narzędzie, ale jego celem nie jest poprawa wydajności.
  • "wspomaganie działania użytkownika" – to cecha oprogramowania użytkowego (np. edytor, przeglądarka, klient poczty). Trojan może podszywać się pod takie aplikacje, lecz realnie działa na szkodę użytkownika.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się opisy "ochrona", "optymalizacja", "pomoc użytkownikowi" oraz jedna opcja o działaniach niepożądanych – przy pojęciach typu Trojan najczęściej poprawna jest ta ostatnia, bo Trojan należy do malware i jest projektowany do ukrytego wykonywania operacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koń trojański (Trojan) to złośliwy program, który udaje aplikację legalną, aby skłonić użytkownika do uruchomienia. Po instalacji/uruchomieniu wykonuje nieautoryzowane działania, np. kradnie dane, zmienia ustawienia lub otwiera dostęp do komputera.
Trojan zwykle opiera się na podstępie i nie musi samodzielnie się rozmnażać, a jego celem jest ukryte wykonywanie działań. Wirus klasycznie kojarzy się z samoreplikacją przez dołączanie się do plików. W praktyce oba są malware, ale mechanizm działania bywa inny.
Bo jego funkcje są ukryte lub uruchamiane w tle. Użytkownik widzi "normalny program", a Trojan może jednocześnie wykonywać zadania bez wiedzy użytkownika, np. uruchamiać procesy, łączyć się z siecią, pobierać dodatkowe moduły lub przechwytywać wpisywane dane.
Najczęstsze skutki to: kradzież haseł i danych, spadek bezpieczeństwa systemu, zdalne sterowanie komputerem, instalacja kolejnych zagrożeń oraz zmiany ustawień (np. przeglądarki lub zapory). Objawy mogą być subtelne, bo Trojan często stara się nie zwracać uwagi.
Tak. Trojan często podszywa się pod narzędzie "przyspieszające komputer" albo "naprawiające błędy". Sama "optymalizacja" bywa tylko pretekstem do instalacji malware. Dlatego należy pobierać narzędzia wyłącznie z zaufanych źródeł i weryfikować podpisy/producenta.
Wskazówki to m.in.: nietypowe procesy w Menedżerze zadań, podejrzany ruch sieciowy, samoczynne instalacje dodatków, zmiany ustawień przeglądarki, problemy z aktualizacjami lub zabezpieczeniami. To nie daje 100% pewności, ale jest sygnałem do skanowania antymalware.
Podstawowo: odłącz komputer od sieci, wykonaj pełne skanowanie programem antymalware/antywirusowym, usuń wykryte zagrożenia, zaktualizuj system i aplikacje, zmień hasła (z innego, czystego urządzenia). W środowisku szkolnym/firmowym warto też sprawdzić logi i konta.
Nie zawsze. Część trojanów jest modyfikowana, aby omijać sygnatury, a wykrywanie może zależeć od aktualności baz, heurystyki i konfiguracji ochrony. Dlatego ważne są też inne warstwy: aktualizacje, ograniczone uprawnienia, ostrożność przy instalacjach oraz kontrola źródeł plików.
Najczęściej myli się Trojana z programem ochronnym lub narzędziem "przyspieszającym" system, bo Trojan może tak wyglądać. Innym błędem jest utożsamianie każdego malware z "wirusem" i pomijanie cechy podstępu. Na egzaminie szukaj odpowiedzi o działaniach niepożądanych i ukrytych.
Utrwal definicje: wirus, robak, Trojan, ransomware, spyware oraz podstawowe objawy i metody ochrony. Ćwicz rozpoznawanie po opisach skutków (np. kradzież danych, szyfrowanie plików, samoreplikacja). Pomaga też praca w systemie: analiza procesów, autostartu i podstaw logów.
info

Statystycznie 71% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Nie służy do ochrony ani optymalizacji systemu."

Źródła:

  • NIST Computer Security Resource Center (CSRC) Glossary – hasło "Trojan Horse" (definicja), https://csrc.nist.gov/glossary/term/trojan_horse (dostęp: 2026-02-18)
  • CISA (Cybersecurity and Infrastructure Security Agency) – Malware / definicje i opis zagrożeń (w tym trojany) w ramach materiałów edukacyjnych, https://www.cisa.gov/topics/cyber-threats-and-advisories/malware (dostęp: 2026-02-18)
  • Microsoft Learn / Microsoft Support – opis rodzajów złośliwego oprogramowania i charakterystyka trojanów, https://support.microsoft.com/windows (wyszukiwanie w ramach serwisu: "trojan malware"), dostęp: 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z podstaw cyberbezpieczeństwa (malware, socjotechnika, higiena cyfrowa)
  • Dokumentacja i poradniki producentów systemów operacyjnych dot. zabezpieczeń i kont użytkowników
  • Słowniki/encyklopedie pojęć cyberbezpieczeństwa (glossary) dla utrwalenia definicji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego