KWALIFIKACJA TWO3 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 33.
Jeżeli w trakcie budowy lub remontu statku wystąpi pożar, to urządzenia będące pod napięciem należy gasić przy pomocy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urządzeń elektrycznych będących pod napięciem nie gasi się wodą ani pianą, bo mogą przewodzić prąd i zwiększać ryzyko porażenia.
Gaśnica śniegowa (CO2) jest typowo stosowana do gaszenia pożarów urządzeń elektrycznych, a dodatkowo nie pozostawia osadu. Wietrzenie nie jest metodą gaszenia.

Pełne wyjaśnienie:

Gdy pali się urządzenie będące pod napięciem, kluczowym zagrożeniem jest nie tylko ogień, ale także porażenie prądem i powstanie łuku elektrycznego. Dlatego środek gaśniczy musi ograniczać ryzyko przewodzenia prądu oraz umożliwiać skuteczne przerwanie procesu spalania.

Odpowiedź "gaśnicy śniegowej (CO2)" jest właściwa, ponieważ dwutlenek węgla wypiera tlen z obszaru spalania i jest powszechnie stosowany do gaszenia urządzeń elektrycznych. Dodatkową zaletą w praktyce stoczniowej i remontowej jest to, że CO2 nie pozostawia osadów, co zmniejsza szkody wtórne w rozdzielniach, szafach sterowniczych i elektronice.

Odpowiedź "strumienia wody" jest niebezpieczna w tej sytuacji: woda (szczególnie zanieczyszczona) może przewodzić prąd, tworząc drogę przepływu przez ciało ratownika lub po konstrukcji. Dodatkowo rozprysk może rozprzestrzenić płonący materiał lub spowodować gwałtowne odparowanie.

Odpowiedź "gaśnicy pianowej" również nie jest właściwa do urządzeń pod napięciem. Piana jest wodnym roztworem środka pianotwórczego, a więc w praktyce może zachowywać się jak przewodnik i stwarzać ryzyko porażenia, zwłaszcza przy wysokich napięciach lub w wilgotnym, metalowym środowisku okrętowym.

Odpowiedź "intensywnego wietrzenia pomieszczenia" nie stanowi metody gaszenia. Wentylacja może być działaniem wspomagającym po opanowaniu sytuacji (np. usuwanie dymu), ale sama nie przerywa spalania; w niektórych warunkach może nawet dostarczać tlenu i nasilać pożar.

W praktyce najbezpieczniej jest: jeśli to możliwe, odłączyć zasilanie, zaalarmować otoczenie i użyć odpowiedniej gaśnicy przeznaczonej do pożarów instalacji elektrycznych, zachowując dystans oraz zasady ewakuacji i ochrony dróg oddechowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

"Pod napięciem" znaczy, że element instalacji ma doprowadzone zasilanie i może wystąpić niebezpieczny przepływ prądu.

W czasie pożaru zwiększa to ryzyko porażenia oraz powstania łuku elektrycznego, dlatego dobór środka gaśniczego musi uwzględniać elektrobezpieczeństwo.

Woda (zwłaszcza zanieczyszczona) może przewodzić prąd i stworzyć drogę przepływu przez ciało ratownika lub metalową konstrukcję.

To grozi porażeniem, a rozprysk może dodatkowo roznieść ogień. Najpierw dąży się do odłączenia zasilania i użycia właściwej gaśnicy.

Gaśnica CO2 gasi głównie przez wypieranie tlenu z obszaru spalania i obniżanie temperatury płomienia.

W praktyce jest użyteczna przy pożarach urządzeń elektrycznych, bo nie pozostawia osadu. Trzeba jednak zachować ostrożność w małych, słabo wentylowanych pomieszczeniach.

W typowym podejściu egzaminacyjnym i BHP gaśnica pianowa nie jest właściwym wyborem do urządzeń będących pod napięciem, bo piana ma skład wodny.

Może to zwiększać ryzyko porażenia. Jeżeli nie da się odłączyć zasilania, stosuje się środki przeznaczone do pożarów elektrycznych.

Zawsze, gdy jest to możliwe i bezpieczne, priorytetem jest odłączenie zasilania (wyłącznik, rozdzielnia, odcięcie obwodu), bo eliminuje zagrożenie porażeniowe.

Dopiero potem prowadzi się gaszenie. Jeśli odłączenie jest niemożliwe, dobiera się środek gaśniczy bezpieczny dla elektryki.

Najczęstszy błąd to odruchowe użycie wody "bo jest pod ręką", bez analizy, czy palą się elementy elektryczne pod napięciem.

W stoczni dochodzi do tego metalowe otoczenie i wilgoć, co potęguje ryzyko porażenia. Na egzaminie kluczowe jest zauważenie warunku "pod napięciem".

CO2 nie pozostawia proszku ani piany, więc ogranicza zabrudzenia i szkody wtórne w rozdzielniach, silnikach i szafach sterowniczych.

Jest też typowo kojarzony z gaszeniem urządzeń elektrycznych. Należy pamiętać o ryzyku duszącym w małych przestrzeniach i o wentylacji po akcji.

Wietrzenie usuwa dym i ciepło, ale nie przerywa procesu spalania w sposób kontrolowany.

W niektórych sytuacjach dopływ świeżego powietrza może nawet nasilić ogień, bo dostarcza tlenu. Gaszenie wymaga zastosowania środka gaśniczego lub odcięcia dopływu tlenu/paliwa oraz zabezpieczenia źródeł energii.

Sygnałem jest sformułowanie "urządzenia będące pod napięciem".

To warunek zmieniający dobór środka gaśniczego: odpowiedzi z wodą lub pianą stają się niebezpieczne, a poprawna jest taka, która jest typowo stosowana do urządzeń elektrycznych. Zawsze czytaj uważnie ograniczenia w treści zadania.

CO2 jest skuteczny, ale w zamkniętych, małych przestrzeniach może obniżać stężenie tlenu, co stwarza zagrożenie dla ludzi.

Dlatego w praktyce liczy się ewakuacja, szybkie powiadomienie i działanie zgodnie z procedurą. Po użyciu CO2 pomieszczenie zwykle wymaga przewietrzenia, gdy sytuacja jest opanowana.

info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Wietrzenie nie jest metodą gaszenia."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Gaśnica" – opis rodzajów gaśnic i zastosowań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Gaśnica (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Dwutlenek węgla" – informacje o właściwościach CO2, https://pl.wikipedia.org/wiki/Dwutlenek_w%C4%99gla (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego obowiązująca w zakładzie/stoczni
  • Materiały szkoleniowe BHP i ppoż. dotyczące doboru gaśnic
  • Instrukcje producentów gaśnic (zastosowania i ograniczenia CO<sub>2</sub>)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego