KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 46.
Jeżeli w trakcie montażu silnika trójfazowego przerwany został przewód ochronny PE, to może dojść do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przewód PE zapewnia połączenie obudowy z ziemią i umożliwia zadziałanie zabezpieczeń przy uszkodzeniu izolacji.
Gdy PE jest przerwany, metalowa obudowa może znaleźć się pod napięciem dotykowym. Dotknięcie obudowy przez pracownika może wtedy spowodować porażenie prądem.

Pełne wyjaśnienie:

Przewód ochronny PE jest elementem ochrony przeciwporażeniowej. Jego zadaniem jest utrzymanie części przewodzących dostępnych (np. metalowej obudowy silnika) na potencjale zbliżonym do ziemi oraz zapewnienie drogi dla prądu uszkodzeniowego.

Jeśli w silniku lub w jego przyłączu dojdzie do uszkodzenia izolacji (np. przewód fazowy zetknie się z obudową), a przewód PE jest sprawny, prąd uszkodzeniowy popłynie przez PE. Dzięki temu zwykle następuje szybkie zadziałanie zabezpieczenia (np. nadprądowego lub różnicowoprądowego), a napięcie na obudowie jest ograniczone w czasie.

Gdy przewód PE jest przerwany, obudowa nie ma pewnego połączenia z ziemią. W przypadku uszkodzenia izolacji może pojawić się na niej niebezpieczne napięcie dotykowe. Osoba dotykająca obudowy może stać się drogą przepływu prądu do ziemi, co grozi porażeniem.

Pozostałe odpowiedzi nie opisują typowej, bezpośredniej konsekwencji przerwania PE:

  • "przeciążenia sieci elektrycznej i w efekcie do pożaru" – przerwa w PE nie jest mechanizmem przeciążenia; przeciążenia wynikają zwykle z nadmiernego poboru prądu przez odbiornik, błędnego doboru zabezpieczeń lub zwarć w obwodzie roboczym.
  • "zwiększenia temperatury silnika w czasie pracy i w efekcie do zapalenia się silnika" – wzrost temperatury wiąże się najczęściej z przeciążeniem, złym chłodzeniem, uszkodzeniem łożysk lub nieprawidłowymi warunkami zasilania; sama przerwa PE nie powoduje typowego grzania uzwojeń.
  • "uszkodzenia stojana silnika" – uszkodzenia uzwojeń stojana mogą wystąpić z wielu przyczyn (przeciążenie, zwarcia międzyzwojowe, przepięcia), ale przerwa PE nie jest bezpośrednią przyczyną takiego uszkodzenia.

W praktyce monterskiej i serwisowej kluczowe jest sprawdzenie ciągłości przewodu ochronnego oraz poprawności zacisków PE przed próbami ruchowymi i przekazaniem urządzenia do eksploatacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

PE to przewód ochronny łączący metalową obudowę urządzenia z instalacją ochronną (uziemieniem).

Jego rolą jest ograniczenie napięcia dotykowego i umożliwienie zadziałania zabezpieczeń przy uszkodzeniu izolacji, tak aby nie dopuścić do porażenia.

Gdy PE jest przerwany, obudowa silnika może "zawisnąć" potencjałem w razie uszkodzenia izolacji i znaleźć się pod napięciem.

Dotknięcie takiej obudowy może zamknąć obwód przez ciało do ziemi, co grozi przepływem prądu rażeniowego.

Często nie ma widocznych objawów podczas normalnej pracy, dlatego jest to usterka podstępna.

Ryzyko ujawnia się szczególnie przy uszkodzeniu izolacji: może pojawić się napięcie na obudowie, mogą też występować nieprawidłowe wskazania pomiarów ochronnych.

Nie zawsze. RCD działa na zasadzie wykrycia różnicy prądów między przewodami roboczymi, a przerwa PE może utrudnić powstanie typowej drogi prądu uszkodzeniowego.

Dlatego nie wolno traktować RCD jako zastępstwa dla poprawnego i ciągłego przewodu PE.

Wykonuje się pomiar ciągłości połączeń ochronnych odpowiednim miernikiem (tester instalacji, miernik ciągłości) między zaciskiem PE a metalową obudową.

W mechatronice jest to standardowy element kontroli po montażu i przed uruchomieniem urządzenia.

Najczęściej przy błędnym zarobieniu końcówek, poluzowaniu zacisków, uszkodzeniu żyły w dławiku/korytku kablowym albo przy zastosowaniu niewłaściwego przewodu.

Ryzyko rośnie też przy częstym demontażu i ponownym podłączaniu silnika.

Częsty błąd to kojarzenie każdej usterki przewodu z pożarem lub przeciążeniem sieci, bez analizy funkcji danego przewodu.

Drugi błąd to mylenie PE z N lub z przewodem fazowym i wybieranie odpowiedzi o skutkach typowych dla obwodu roboczego.

To różnica potencjałów, która może pojawić się między obudową a ziemią (lub innym punktem odniesienia), gdy obudowa zostanie "pod napięciem" wskutek uszkodzenia.

Jest groźne, bo człowiek dotykający obudowy może stać się drogą przepływu prądu.

Należy przerwać prace i nie uruchamiać urządzenia, aż do przywrócenia ciągłości połączenia ochronnego.

W praktyce obejmuje to naprawę przewodu/zacisków, kontrolę połączeń oraz wykonanie pomiarów ochronnych potwierdzających skuteczność ochrony.

Nie. Przerwa PE sama w sobie zwykle nie zmienia parametrów pracy uzwojeń, więc silnik może działać pozornie normalnie.

Problem dotyczy bezpieczeństwa: przy uszkodzeniu izolacji obudowa może znaleźć się pod napięciem, co stwarza bezpośrednie zagrożenie porażeniowe.

info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przewód PE zapewnia połączenie obudowy z ziemią i umożliwia zadziałanie zabezpieczeń przy uszkodzeniu izolacji.Gdy PE jest przerwany, metalowa obudowa może znaleźć się pod napięciem dotykowym.

Źródła:

  • PN-HD 60364 (seria) Instalacje elektryczne niskiego napięcia – wymagania dotyczące ochrony dla zapewnienia bezpieczeństwa (ochrona przeciwporażeniowa), odpowiednie rozdziały dot. środków ochrony i przewodów ochronnych
  • PN-EN 60204-1 Bezpieczeństwo maszyn – Wyposażenie elektryczne maszyn – Część 1: Wymagania ogólne, rozdziały dotyczące połączeń ochronnych i ochrony przeciwporażeniowej

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z elektrotechniki: ochrona przeciwporażeniowa w sieciach i urządzeniach
  • Materiały szkoleniowe producentów aparatury ochronnej (wyłączniki RCD, zabezpieczenia nadprądowe) – sekcje o ochronie przy uszkodzeniu
  • Normy dotyczące instalacji niskiego napięcia i bezpieczeństwa maszyn – rozdziały o połączeniach ochronnych i badaniach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego