KWALIFIKACJA AUD2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 4.
Jeżeli w wizjerze aparatu fotograficznego widoczna jest faktura lub wzór, na który składa się dużo małych regularnie obok siebie położonych elementów, to na zdjęciu może wystąpić efekt
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Efekt mory pojawia się przy fotografowaniu drobnych, regularnych wzorów (np. tkanin, kratek), gdy szczegóły "kolidują" z siatką próbkowania matrycy. Skutkiem są fałszywe prążki, fale lub zmienne wzory na zdjęciu. Flara to odblaski, szum to ziarnistość, a paralaksa dotyczy przesunięcia kadru.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "dużo małych regularnie obok siebie położonych elementów" wskazuje na sytuację, w której aparat rejestruje bardzo drobny, powtarzalny detal. W fotografii cyfrowej taki detal bywa problematyczny, ponieważ obraz jest zapisywany przez matrycę jako próbkowanie sceny w dyskretnej siatce pikseli. Gdy częstotliwość szczegółów wzoru jest zbliżona do rozdzielczości próbkowania (albo ją przewyższa), może powstać zjawisko aliasingu, którego typowym objawem jest mora (moiré).

Dlaczego "mory." jest poprawne?
Przy wzorach typu kratka, prążki, splot tkaniny, siatki, żaluzje lub drobne faktury może pojawić się na zdjęciu efekt "falowania", dodatkowe prążki albo nierealne, zmieniające się układy linii. To właśnie charakterystyczne dla mory: nie jest to realny wzór obiektu, tylko artefakt wynikający z interferencji wzoru sceny z "wzorem" próbkowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "flary." Flara (lens flare) wynika głównie z odbić i rozproszeń światła w układzie optycznym. Pojawia się zwykle przy silnych źródłach światła w kadrze lub tuż poza nim i objawia się poświatą, spadkiem kontrastu, "duszkami". Nie jest typowo powiązana z drobnym, regularnym wzorem faktury.
  • "szumu." Szum to losowe zakłócenia obrazu (ziarnistość, kolorowe plamki), zwykle rosnące przy wysokim ISO, niedoświetleniu lub długich czasach. Szum nie tworzy regularnych, powtarzalnych prążków związanych z fakturą obiektu, więc nie odpowiada temu opisowi.
  • "paralaksy." Paralaksa w fotografii dotyczy różnicy między tym, co widzi wizjer (zwłaszcza w aparatach z osobnym wizjerem optycznym), a tym, co rejestruje obiektyw/matryca. Skutkiem jest przesunięcie kadru lub inny wycinek sceny, a nie pojawienie się wzorów prążkowych na fakturach.

Wskazówka praktyczna: aby ograniczyć morę, często pomaga minimalna zmiana odległości, ogniskowej lub kąta fotografowania, lekkie przymknięcie przysłony (zmiana odwzorowania detalu), a czasem użycie sprzętu/ustawień redukujących aliasing. W obróbce bywa możliwa częściowa redukcja, ale lepiej zapobiegać już na etapie rejestracji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Efekt mory (moiré) to artefakt pojawiający się przy fotografowaniu drobnych, regularnych wzorów, gdy ich szczegół "nakłada się" na siatkę pikseli matrycy. Na zdjęciu widać wtedy fałszywe prążki, fale lub zmienny wzór, którego w rzeczywistości nie ma.
Tkaniny, kraty i sploty mają powtarzalny detal o wysokiej częstotliwości. Gdy rozmiar elementów wzoru jest bliski rozdzielczości rejestracji, matryca nie odwzorowuje go jednoznacznie i pojawia się aliasing. Widocznym skutkiem bywa właśnie mora.
Szum jest losowy: wygląda jak ziarnistość lub kolorowe punkty i zwykle rośnie z ISO oraz niedoświetleniem. Mora jest uporządkowana: tworzy prążki lub fale powiązane z konkretnym wzorem (np. koszulą w kratę). Jeśli "wędruje" po fakturze, to typowy sygnał mory.
Nie. Flara wynika z odbić i rozproszeń światła w obiektywie i często pojawia się przy ostrych źródłach światła, obniżając kontrast lub tworząc "duszkowe" plamy. Mora to artefakt próbkowania drobnych wzorów przez matrycę i dotyczy głównie faktur oraz powtarzalnych detali.
Najczęściej przy fotografowaniu: tkanin i splotów, prążków, krat, siatek, żaluzji, elewacji z drobną strukturą oraz ekranów. Ryzyko rośnie, gdy wzór jest ostry i mały w kadrze oraz gdy aparat/obiektyw rejestruje bardzo drobny detal bez "wygładzenia" aliasingu.
Pomaga zmiana skali i geometrii: odejdź krok do przodu/tyłu, zmień ogniskową, delikatnie zmień kąt fotografowania. Czasem pomaga też niewielkie przymknięcie przysłony lub lekkie rozogniskowanie detalu (kontrolowane). To zmienia odwzorowanie wzoru i ogranicza aliasing.
Często można go częściowo zredukować, ale pełne usunięcie bywa trudne, bo artefakt "miesza się" z detalem obrazu. W praktyce stosuje się lokalne narzędzia do redukcji mory/kolorowych prążków oraz selektywne wygładzanie. Najlepsze efekty daje jednak zapobieganie na etapie zdjęcia.
Paralaksa to różnica między tym, co widać w wizjerze, a tym, co rejestruje obiektyw (np. w aparatach z osobnym wizjerem). Skutkuje przesunięciem kadru lub błędem w kadrowaniu z bliska. Nie powoduje powstawania prążków na fakturach, więc nie jest tym samym co mora.
Tak. W wideo, gdzie dochodzi jeszcze skalowanie i kompresja, drobne wzory mogą wywoływać morę oraz migotanie prążków w czasie. Zasada jest ta sama: konflikt regularnego detalu z rozdzielczością próbkowania. Dlatego w realizacji wideo unika się "ryzykownych" tkanin i deseni.
Najczęściej myli się artefakty cyfrowe z optycznymi: flarę wybiera się "na skróty", bo jest znana z praktyki pod słońce. Inny błąd to traktowanie każdego pogorszenia jakości jako "szumu". Warto skupić się na słowach: regularny wzór → mora.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że efekt mory pojawia się przy fotografowaniu drobnych, regularnych wzorów (np. tkanin, kratek), gdy szczegóły "kolidują" z siatką próbkowania matrycy.

Źródła:

  • Wikipedia: "Moiré pattern" — https://en.wikipedia.org/wiki/Moir%C3%A9_pattern (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia: "Lens flare" — https://en.wikipedia.org/wiki/Lens_flare (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia: "Image noise" — https://en.wikipedia.org/wiki/Image_noise (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki/wprowadzenia do fotografii cyfrowej (rozdziały: artefakty, aliasing, moiré)
  • Dokumentacje i poradniki producentów aparatów dotyczące zjawiska moiré i filtrów AA
  • Materiały z podstaw optyki i przetwarzania obrazu (próbkowanie, aliasing)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego