KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2007

PYTANIE NR 41.
Jeżeli wartość PKB równa się 152 000 mln dolarów, a kraj liczy 38 mln mieszkańców, to w przeliczeniu na jednego mieszkańca PKB wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
PKB per capita oblicza się przez podzielenie całkowitego PKB przez liczbę ludności. Tu: 152 000 mln USD ÷ 38 mln mieszkańców = (152 000/38) USD, bo "mln" się skraca. 152 000/38 = 4000, więc wynik to 4000 USD na osobę.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik PKB per capita (PKB na 1 mieszkańca) jest standardowym miernikiem makroekonomicznym. Pokazuje średnią wartość produktu krajowego brutto przypadającą statystycznie na jedną osobę i służy m.in. do porównań poziomu rozwoju gospodarczego.

Sposób obliczenia jest prosty: PKB per capita = PKB całkowite / liczba mieszkańców. W zadaniu oba dane podano w tych samych "milionach": 152 000 mln USD oraz 38 mln mieszkańców. Dzięki temu jednostka "mln" w liczniku i mianowniku redukuje się, więc można liczyć na samych liczbach: 152 000 ÷ 38.

Wykonujemy dzielenie: 38 × 4000 = 152 000, więc iloraz wynosi dokładnie 4000. Ostatecznie: 4000 USD na mieszkańca.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości "400 USD", "40 USD" i "4 USD" oznaczają zaniżenie o 10×, 100× lub 1000×. Taki błąd zwykle wynika z pomylenia rzędów wielkości (np. błędne obchodzenie się z mln/mld) albo z nieuważnego rachunku. Dobra praktyka kontrolna to szybkie sprawdzenie sensowności: skoro 152 mld USD dzielimy przez 38 mln osób, wynik musi być w tysiącach USD, nie w dziesiątkach czy jednostkach.

W pracy technika administracji podobne obliczenia pojawiają się przy analizie danych statystycznych (raporty dla JST, uzasadnienia projektów, porównania regionów). Kluczowe jest konsekwentne pilnowanie jednostek i tego, czy obliczany wskaźnik jest średnią, a nie "realnym dochodem" każdej osoby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PKB per capita to PKB (produkt krajowy brutto) podzielony przez liczbę mieszkańców. Mierzy średnią wartość wytworzonej produkcji w gospodarce przypadającą statystycznie na jedną osobę. To wskaźnik porównawczy, a nie informacja o realnym dochodzie każdego obywatela.
Dzielisz wartość PKB przez liczbę ludności, pilnując tych samych jednostek. Jeśli PKB jest w mln, a ludność w mln, to "mln" się skraca i liczysz np. 152 000/38. Gdy jednostki są różne (np. mld i mln), trzeba je najpierw ujednolicić.
Bo 152 000 mln USD ÷ 38 mln = (152 000/38) USD. Iloraz wynosi dokładnie 4000. Odpowiedź 400 USD oznaczałaby, że dzielisz jeszcze przez 10 (albo mylisz rząd wielkości), mimo że oba "mln" w danych wzajemnie się redukują.
"152 000 mln" to 152 000 × 1 000 000, czyli 152 000 000 000 USD (152 miliardy USD). Ten zapis bywa pomocny, gdy w zadaniu pojawiają się różne jednostki (mln, mld) i trzeba je ujednolicić przed obliczeniem wskaźnika.
Najczęstsze są: pomylenie mln z mld, nieuwaga w dzieleniu, brak ujednolicenia jednostek oraz interpretowanie wyniku jako "pensji" obywatela. Warto zawsze sprawdzić rząd wielkości: dla wielu krajów wynik w USD często jest w tysiącach lub dziesiątkach tysięcy.
Nie. PKB per capita to średnia wartość wytworzonego produktu w gospodarce na osobę, a nie dochód rozporządzalny. Nie uwzględnia też nierówności i tego, jaka część wartości trafia do gospodarstw domowych. To wskaźnik makro, użyteczny do porównań, ale uproszczony.
W praktyce administracyjnej wskaźnik bywa używany w analizach społeczno-gospodarczych, raportach statystycznych, strategiach rozwoju oraz uzasadnieniach projektów (np. porównania regionów). Pomaga opisywać tło ekonomiczne, ale zwykle wymaga uzupełnienia o inne miary jakości życia.
Zrób szybki test rzędu wielkości. Skoro 152 mld USD dzielisz przez 38 mln osób, to w przybliżeniu 152/38 ≈ 4, a mld/mln daje tysiące. Oczekujesz więc ok. 4 tys. USD. Jeśli wychodzą dziesiątki lub jednostki, to znak błędu w skali.
PKB per capita w USD (kurs rynkowy) pozwala porównywać wartości w jednej walucie, ale zależy od kursów. Wariant PPP (parytet siły nabywczej) koryguje różnice cen między krajami, więc lepiej oddaje realną "siłę nabywczą" w kraju. W zadaniach trzeba czytać, który wariant podano.
Ćwicz: (1) ujednolicanie jednostek (mln, mld), (2) proste dzielenie i skracanie jednostek, (3) interpretację pojęć per capita jako średniej. Pomaga też nawyk sprawdzania rzędu wielkości wyniku. To ogranicza typowe błędy skali w zadaniach rachunkowych.
info

Statystycznie 75% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "PKB per capita oblicza się przez podzielenie całkowitego PKB przez liczbę ludności."

Źródła:

  • United Nations, European Commission, IMF, OECD, World Bank: "System of National Accounts 2008 (SNA 2008)", rozdziały definicyjne dotyczące PKB (GDP) i miar per capita, https://unstats.un.org/unsd/nationalaccount/sna2008.asp - accessed 2026-02-27
  • World Bank: "World Development Indicators – GDP (current US$)" (definicja i sposób rozumienia wskaźnika), https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD - accessed 2026-02-27
  • OECD: "Glossary of Statistical Terms – Gross domestic product (GDP)" (definicja PKB), https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=1163 - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podstawy makroekonomii: definicje PKB i wskaźników per capita (podręczniki szkolne)
  • Materiał GUS o rachunkach narodowych i podstawowych wskaźnikach gospodarczych
  • SNA 2008 (System of National Accounts) – opis pojęć i metodologii PKB

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego