KWALIFIKACJA SPL4 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 21.
Jeżeli za każdą jednostkę pracy przewozowej stawka jednostkowa wzrasta wraz ze wzrostem świadczonej usługi przewozowej, to do obliczenia wartości tej usługi, stosowana jest stawka
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stawka progresywna oznacza, że stawka jednostkowa rośnie wraz ze wzrostem wielkości realizowanej usługi (np. większa praca przewozowa = wyższa cena za jednostkę). Dlatego wartość usługi oblicza się, przyjmując stawkę progresywną, a nie stałą (bez zmian) ani degresywną (malejącą jednostkowo).

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest rozróżnienie, czy zmienia się stawka jednostkowa (np. zł za 1 jednostkę pracy przewozowej), a nie tylko koszt całkowity. Treść wskazuje wprost: "stawka jednostkowa wzrasta wraz ze wzrostem świadczonej usługi przewozowej". To jest definicyjna cecha stawki progresywnej – im większy zakres usługi, tym wyższa cena za każdą kolejną jednostkę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • Stawka stała – oznacza brak zależności stawki jednostkowej od wielkości usługi. Koszt całkowity rośnie wtedy proporcjonalnie do liczby jednostek, ale cena za jednostkę pozostaje taka sama.
  • Stawka degresywna – działa przeciwnie do opisanej sytuacji: wraz ze wzrostem wielkości usługi stawka jednostkowa maleje (często kojarzone z rabatowaniem wolumenowym: "im więcej, tym taniej za sztukę/jednostkę").
  • Stawka mieszana – zwykle łączy różne zasady (np. część stała + część zmienna albo różne stawki w progach), ale sama nazwa nie przesądza o tym, że stawka jednostkowa rośnie w całym zakresie. W pytaniu wymagana jest jednoznaczna zależność rosnąca stawki jednostkowej, czyli progresja.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy mowa o stawce jednostkowej czy o koszcie całkowitym. Koszt całkowity prawie zawsze rośnie z wolumenem, natomiast progresywna/degresywna opisuje właśnie zachowanie stawki w przeliczeniu na jednostkę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stawka progresywna to taka, w której cena za jednostkę (np. za 1 jednostkę pracy przewozowej) rośnie wraz ze wzrostem skali usługi. W praktyce oznacza to, że przy większym wolumenie kolejne jednostki są rozliczane drożej, a nie tak samo lub taniej.
Sprawdź kierunek zmiany stawki jednostkowej: progresywna = rośnie, degresywna = maleje. Uwaga: koszt całkowity zwykle rośnie w obu przypadkach, więc nie myl "większego rachunku" z tym, jak zachowuje się stawka na jedną jednostkę.
Praca przewozowa jest podstawą rozliczeń w transporcie, bo łączy wielkość ładunku i odległość (np. w tonokilometrach). Dzięki temu można ustalić stawkę "za jednostkę pracy", a następnie obliczyć wartość usługi przez przemnożenie pracy przewozowej przez właściwą stawkę.
Nie. Stawka stała oznacza, że stawka jednostkowa się nie zmienia. Koszt całkowity rośnie wtedy proporcjonalnie do liczby jednostek (np. im więcej tonokilometrów, tym większy rachunek), ale cena za jednostkę pozostaje taka sama.
Częsty błąd to mylenie progresji z rabatem: uczniowie automatycznie zakładają "im więcej, tym taniej", czyli degresję. Drugi błąd to patrzenie tylko na koszt całkowity (że rośnie), zamiast na to, jak zachowuje się stawka jednostkowa.
Stawki degresywne spotyka się np. przy zachętach wolumenowych, gdy przewoźnik daje lepszą cenę za jednostkę przy większych zleceniach. To model "rabatowy". W progresji jest odwrotnie: większy wolumen powoduje wzrost stawki jednostkowej.
Stawka mieszana zwykle łączy elementy rozliczenia, np. część stałą (opłata podstawowa) i część zależną od pracy przewozowej albo progi taryfowe. Sama "mieszaność" nie przesądza o stałym wzroście stawki jednostkowej w całym zakresie.
Szukaj sformułowań typu: "stawka jednostkowa wzrasta wraz ze wzrostem…" albo "kolejne jednostki są droższe". Kluczowe jest słowo jednostkowa. Jeśli rośnie cena za jednostkę wraz z większą usługą, to jest to progresja.
Tak, bywa uzasadniana czynnikami takimi jak konieczność dodatkowych zasobów, wzrost ryzyka, przekroczenie standardowych limitów lub trudniejsze warunki realizacji przy większej skali usługi. Wtedy kolejne jednostki mogą generować wyższy koszt jednostkowy, co odzwierciedla progresja.
Utrwal definicje czterech stawek (stała, progresywna, degresywna, mieszana) i ćwicz rozpoznawanie po opisach słownych. Twórz własne mini-przykłady: jak zmienia się stawka jednostkowa przy rosnącym wolumenie. To najszybciej eliminuje pomyłki.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Stawka progresywna oznacza, że stawka jednostkowa rośnie wraz ze wzrostem wielkości realizowanej usługi (np. większa praca przewozowa = wyższa cena za jednostkę)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/Taryfa - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/Cena - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ekonomiki transportu i taryf przewozowych (podręcznik/szkolne skrypty)
  • Słowniki pojęć logistycznych i transportowych (definicje taryf i stawek)
  • Zestawy zadań testowych z rozliczania usług transportowych (stawki progresywne/degresywne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego