KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 10.
Karę porządkową w stosunku do pracowników odpowiedzialnych za zaniedbanie obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy może nałożyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Karę porządkową wobec pracownika może zastosować tylko podmiot mający wobec niego uprawnienia pracodawcy.
Służba BHP oraz społeczny inspektor pracy mogą kontrolować, doradzać i zgłaszać naruszenia, ale nie mają kompetencji do nakładania kar porządkowych na pracowników.

Pełne wyjaśnienie:

W relacji pracownik–pracodawca kara porządkowa jest środkiem z zakresu władztwa pracodawcy (narzędziem dyscyplinowania w ramach stosunku pracy). Dlatego decyzję o jej nałożeniu podejmuje wyłącznie pracodawca (lub osoba działająca w jego imieniu w ramach powierzonych uprawnień pracodawcy). Jest to konsekwencja tego, że tylko pracodawca jest stroną stosunku pracy uprawnioną do stosowania takich sankcji wobec pracownika.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Społeczny inspektor pracy – pełni funkcję społeczną i kontrolną z perspektywy pracowników. Może sygnalizować nieprawidłowości, wnioskować o ich usunięcie i uczestniczyć w działaniach dotyczących warunków pracy, ale nie jest organem uprawnionym do nakładania kar porządkowych.
  • Specjalista ds. BHP – ma rolę doradczą, opiniodawczą i kontrolną w obszarze bezpieczeństwa pracy. Może wskazywać naruszenia, proponować środki zapobiegawcze i dokumentować nieprawidłowości, jednak nie ma kompetencji władczej do karania pracowników.
  • Każdy pracownik służby BHP – podobnie jak specjalista ds. BHP, realizuje zadania służby BHP w ramach wsparcia pracodawcy. Może inicjować działania korygujące i informować o naruszeniach, ale nie zastępuje pracodawcy w nakładaniu kar porządkowych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w odpowiedziach pojawiają się role "kontrolne/doradcze" (BHP, SIP) i rola "właścicielsko-kierownicza" (pracodawca), to sankcje porządkowe w stosunku pracy przypisuj pracodawcy, a pozostałym rolom – obowiązek wykrywania, zgłaszania i zapobiegania naruszeniom.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Karę porządkową może nałożyć pracodawca (albo osoba działająca w jego imieniu w ramach upoważnienia). Wynika to z tego, że jest to środek władczy w stosunku pracy. Służba BHP i SIP mogą wskazać naruszenie, ale nie "wymierzają" kary.
Specjalista ds. BHP pełni funkcję doradczą i kontrolną: analizuje ryzyko, prowadzi działania profilaktyczne, opiniuje rozwiązania i zgłasza nieprawidłowości. Nie jest stroną stosunku pracy w roli pracodawcy, więc nie ma kompetencji do nakładania kar porządkowych.
Służba BHP może zidentyfikować i udokumentować naruszenie, poinformować przełożonych/pracodawcę, zaproponować działania korygujące i profilaktyczne oraz wnioskować o szkolenia lub zmianę organizacji pracy. Decyzja o karze porządkowej należy jednak do pracodawcy.
Nie. Społeczny inspektor pracy ma przede wszystkim rolę kontrolną i sygnalizacyjną w zakresie warunków pracy. Może zgłaszać zastrzeżenia i wnioski dotyczące BHP, ale nie ma uprawnień do nakładania kar porządkowych na pracowników.
Uprawnienia kontrolne polegają na sprawdzaniu, zgłaszaniu i doradzaniu (np. BHP, SIP). Uprawnienia do karania w stosunku pracy wynikają z władztwa pracodawcy nad organizacją pracy i mogą obejmować zastosowanie środków porządkowych wobec pracownika.
Najczęściej wtedy, gdy naruszenie BHP jest udokumentowane, powtarzalne lub stwarza realne zagrożenie. Służba BHP może przedstawić pracodawcy opis zdarzenia, dowody i rekomendacje. Sama kara nie jest jednak "wnioskiem BHP", tylko decyzją pracodawcy.
Najczęstszy błąd to przypisanie prawa do karania osobom "od BHP" lub "inspekcji", bo kojarzą się z nadzorem. Drugi błąd to mylenie roli SIP z organem państwowym. Na egzaminie pamiętaj: kontrola i doradztwo to nie to samo co władza pracodawcy.
Może to zależeć od tego, czy działa w imieniu pracodawcy i ma do tego umocowanie w strukturze oraz procedurach. W ujęciu egzaminacyjnym klucz jest taki: karę nakłada pracodawca (osobiście lub przez osoby uprawnione), a nie służba BHP ani SIP.
To sankcja stosowana w ramach stosunku pracy za naruszenie obowiązków pracowniczych (np. zasad BHP, porządku pracy). Ma charakter dyscyplinujący i jest elementem uprawnień pracodawcy. Nie należy jej mylić z odpowiedzialnością wykroczeniową lub karną.
Ucz się przez porównanie ról: pracodawca (decyzje i środki władcze), służba BHP (doradztwo, analiza, profilaktyka, kontrola), SIP (społeczny nadzór i wnioski). Twórz krótkie notatki "kto może co" i ćwicz na przykładach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Ustawa – Kodeks pracy (rozdziały dotyczące odpowiedzialności porządkowej pracowników) – tekst jednolity dostępny w ISAP Sejmu

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z prawa pracy w części dotyczącej odpowiedzialności porządkowej
  • Komentarze i opracowania dydaktyczne dotyczące roli służby BHP i społecznej inspekcji pracy
  • Struktury organizacyjne BHP w zakładzie pracy – schematy odpowiedzialności i kompetencji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego