KWALIFIKACJA ELM5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 38.
Kasowanie której pamięci wymaga użycia źródła promieniowania ultrafioletowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
EPROM to pamięć kasowana promieniowaniem ultrafioletowym: UV usuwa ładunek z komórek (zwykle przez okienko kwarcowe w obudowie).
EEPROM i FLASH kasuje się elektrycznie, a PROM jest pamięcią programowaną zasadniczo jednokrotnie, więc nie wymaga kasowania UV.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy sposobu kasowania (wymazywania zawartości) różnych typów pamięci nieulotnych.

EPROM (Erasable Programmable ROM) jest klasyczną pamięcią, którą po zaprogramowaniu można skasować, ale nie elektrycznie. Kasowanie wykonuje się przez naświetlanie układu promieniowaniem ultrafioletowym (UV). W praktyce spotyka się obudowy z charakterystycznym okienkiem kwarcowym, przez które UV dociera do struktury krzemowej i umożliwia usunięcie zgromadzonych ładunków w komórkach pamięci, przywracając je do stanu "pustego". Dlatego odpowiedź "EPROM" jest poprawna.

Pozostałe opcje są mylące, bo dotyczą pamięci nieulotnych o innych mechanizmach kasowania lub bez typowej możliwości kasowania:

  • EEPROM (Electrically Erasable PROM) – jak wskazuje nazwa, kasowanie i zapis realizuje się elektrycznie, bez użycia UV. To cecha odróżniająca ją od EPROM.
  • FLASH – jest odmianą EEPROM, również kasowaną elektrycznie (zwykle blokami/sektorami). Nie wymaga naświetlania UV.
  • PROM – pamięć programowana zasadniczo jednokrotnie (programowanie przez przepalanie połączeń/bezpieczników). W typowym ujęciu nie przewiduje się jej kasowania, więc tym bardziej nie jest to kasowanie UV.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się EPROM/EEPROM/FLASH/PROM, to jedyną pamięcią kojarzoną z kasowaniem UV jest EPROM; EEPROM i FLASH zawsze łącz z kasowaniem elektrycznym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
EPROM to pamięć nieulotna kasowana promieniowaniem UV, zwykle przez okienko kwarcowe w obudowie. EEPROM (oraz FLASH) kasuje się i programuje elektrycznie, bez naświetlania. Różnica dotyczy więc przede wszystkim metody kasowania oraz wygody ponownego użycia.
W EPROM ładunek w komórkach pamięci jest "uwięziony" w strukturze układu. Promieniowanie UV dostarcza energii, która umożliwia rozładowanie tych komórek i przywrócenie stanu wyjściowego. Dlatego w praktyce stosuje się kasowniki UV i obudowy z okienkiem.
Często można ją poznać po okienku kwarcowym (przezroczysta "szybka") w obudowie, czasem zaklejonym etykietą. To okienko służy do doprowadzenia UV podczas kasowania. Uwaga: nie każda stara pamięć w podstawce to EPROM, więc warto sprawdzić oznaczenie układu.
Typowa pamięć FLASH jest kasowana elektrycznie (blokami/sektorami) i nie wymaga UV. UV kojarzy się z klasycznymi EPROM. Na egzaminie pytanie o UV praktycznie zawsze wskazuje na EPROM, a nie na FLASH.
PROM to pamięć programowalna, zwykle traktowana jako jednokrotnego programowania. W klasycznym rozumieniu po zaprogramowaniu nie przewiduje się jej kasowania i ponownego zapisu. Dlatego nie jest to pamięć, której kasowanie wymaga UV.
EPROM spotyka się głównie w starszych urządzeniach i rozwiązaniach, gdzie kiedyś liczyła się prostota i koszt, a aktualizacje były rzadkie. EEPROM/FLASH wybiera się, gdy potrzebne są łatwe aktualizacje w urządzeniu (kasowanie elektryczne). W praktyce serwisowej EPROM to często element "legacy".
Najczęstszy błąd to automatyczne zaznaczenie "EEPROM", bo wygląda podobnie do "EPROM". Drugi błąd to wybór "FLASH", bo jest popularna współcześnie. Warto zapamiętać regułę: UV → EPROM, a elektrycznie → EEPROM/FLASH.
Zwykle nie. Kasowanie wymaga naświetlania UV odpowiednim źródłem promieniowania, więc najczęściej układ trzeba wyjąć i umieścić w kasowniku UV. Dodatkowo okienko bywa zasłonięte etykietą, którą trzeba usunąć, aby UV mogło zadziałać.
Zaletą jest możliwość ponownego użycia pamięci w porównaniu do PROM. Wadą jest czas i organizacja procesu: potrzebny kasownik UV, często demontaż układu oraz ochrona przed przypadkowym naświetleniem. EEPROM/FLASH są wygodniejsze, bo kasuje się je elektrycznie.
Ułóż sobie krótką mapę skojarzeń: PROM – zwykle raz, EPROM – kasowanie UV, EEPROM – kasowanie elektryczne, FLASH – kasowanie elektryczne blokami. Ćwicz na zestawach pytań i czytaj krótkie fragmenty datasheetów o kasowaniu/programowaniu, bo egzamin lubi te różnice.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "EPROM to pamięć kasowana promieniowaniem ultrafioletowym: UV usuwa ładunek z komórek (zwykle przez okienko kwarcowe w obudowie)."

Źródła:

  • Microchip Technology Inc., "27C256 256 Kbit (32K x 8) UV Erasable EPROM" (datasheet), sekcja dotycząca kasowania UV, https://ww1.microchip.com/downloads/en/DeviceDoc/doc0014.pdf (dostęp: 2026-03-01)
  • STMicroelectronics, "M27C256B / M27C512 UV EPROM" (datasheet), opis kasowania promieniowaniem UV, https://www.st.com/resource/en/datasheet/m27c256b.pdf (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia, hasło: "EPROM" – opis kasowania promieniowaniem ultrafioletowym, https://pl.wikipedia.org/wiki/EPROM (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Noty katalogowe (datasheet) pamięci EPROM oraz EEPROM/FLASH – sekcje o kasowaniu i programowaniu
  • Podręczniki podstaw elektroniki cyfrowej (pamięci półprzewodnikowe)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ELM.2 dotyczące elementów i układów cyfrowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego