KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 6.
Kobieta przyjęta do szpitala z powodu bólu w klatce piersiowej i duszności, jest bardzo niespokojna, pomimo zakazu wstaje z łóżka, nie chce przebywać sama w sali szpitalnej. Zachowanie pacjentki może wynikać przede wszystkim z niezaspokojonej potrzeby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis (silny niepokój, wstawanie mimo zakazu, niechęć do pozostawania samej) wskazuje przede wszystkim na lęk i poczucie zagrożenia.
To typowe objawy niezaspokojonej potrzeby bezpieczeństwa, a nie potrzeby odpoczynku, uznania czy samorealizacji, które nie tłumaczą tak pilnej potrzeby stałej obecności innych.

Pełne wyjaśnienie:

Zachowanie pacjentki (bardzo silny niepokój, wstawanie mimo zakazu, trudność w pozostawaniu samej) najczęściej wynika z lęku i obniżonego poczucia kontroli w sytuacji zagrożenia zdrowia. Ból w klatce piersiowej i duszność są objawami, które pacjent może odbierać jako bezpośrednie niebezpieczeństwo, więc priorytetem staje się potrzeba bezpieczeństwa (fizycznego i psychicznego).

Potrzeba bezpieczeństwa przejawia się m.in. dążeniem do obecności personelu lub bliskich, trudnością w byciu samemu, wzmożoną czujnością oraz zachowaniami impulsywnymi (np. wstawanie z łóżka mimo zaleceń), które mają "coś zmienić" i zmniejszyć napięcie. W opiece ważne jest wtedy: spokojna komunikacja, wyjaśnianie działań, zapewnienie możliwości szybkiego wezwania pomocy i ograniczanie ryzyka upadku.

Odpowiedź "odpoczynku" nie pasuje, bo choć pacjentce może być potrzebny odpoczynek, opis akcentuje nie tyle zmęczenie, co pobudzenie i niepokój (brak zgody na pozostanie w łóżku, stałe szukanie obecności innych). Odpowiedź "uznania" dotyczy potrzeby bycia docenionym i szanowanym; nie wyjaśnia ona wprost zachowań typowych dla lęku o życie i zdrowie. Odpowiedź "samorealizacji" odnosi się do rozwoju i realizacji celów, a więc potrzeb wyższego rzędu, które zwykle nie dominują w sytuacji ostrego zagrożenia somatycznego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się słowa i zachowania sugerujące lęk (niepokój, pobudzenie, potrzeba obecności, trudność w pozostawaniu samemu), najczęściej kluczowa jest potrzeba bezpieczeństwa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To potrzeba odczuwania ochrony przed zagrożeniem (np. zdrowotnym), przewidywalności i szybkiej pomocy. U pacjenta może objawiać się lękiem, pobudzeniem, prośbami o obecność personelu, niechęcią do pozostawania samemu i szukaniem potwierdzenia, że pomoc jest dostępna.
Duszność bywa subiektywnie odbierana jako zagrożenie życia, co nasila lęk. Pacjent chce wtedy mieć kogoś obok, by szybko uzyskać pomoc, poczuć kontrolę i zmniejszyć napięcie. To typowa reakcja związana z niezaspokojoną potrzebą bezpieczeństwa.
Na lęk wskazują: wzmożony niepokój, pobudzenie, trudność w skupieniu, potrzeba ciągłej obecności innych, powtarzanie pytań, szybkie reagowanie na bodźce. "Nieposłuszeństwo" jest oceną; w opiece analizuje się możliwą przyczynę zachowania, zwłaszcza przy objawach ostrych.
Kluczowe są: "bardzo niespokojna", "wstaje z łóżka mimo zakazu" oraz "nie chce przebywać sama". To sugeruje poczucie zagrożenia i potrzebę stałego wsparcia/obecności. W pytaniach testowych takie elementy zwykle prowadzą do odpowiedzi związanej z bezpieczeństwem.
Zwykle nie. Potrzeba odpoczynku wiąże się raczej z chęcią snu, wyciszenia i zmniejszenia aktywności. Wstawanie mimo zakazu w połączeniu z silnym niepokojem i niechęcią do samotności częściej wskazuje na lęk i próbę "szukania pomocy", czyli na potrzebę bezpieczeństwa.
Potrzeba uznania dotyczy bycia docenionym, szanowanym, zauważonym. Potrzeba bezpieczeństwa dotyczy redukcji lęku i ochrony przed zagrożeniem. Gdy pacjent boi się zostać sam, jest pobudzony i reaguje na objawy somatyczne (duszność, ból), zwykle dominuje bezpieczeństwo.
Najczęściej wtedy, gdy człowiek doświadcza realnego lub odczuwanego zagrożenia: ostre objawy chorobowe, ból, duszność, hospitalizacja, brak kontroli nad sytuacją. W takich warunkach potrzeby wyższego rzędu (np. samorealizacja) zwykle schodzą na dalszy plan.
Pomaga: spokojny ton, informowanie co się dzieje, upewnienie, że pacjent wie jak wezwać pomoc (dzwonek), częstsze zaglądanie, ograniczenie bodźców stresujących i asekuracja przy wstawaniu. Ważne jest też szybkie przekazanie personelowi informacji o nasilonym lęku i ryzyku upadku.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "bardziej ogólnej" (np. odpoczynek), bo pacjent jest chory, bez analizy zachowań wskazujących na lęk. Inny błąd to mylenie uznania z potrzebą obecności. Warto szukać w opisie słów-kluczy: niepokój, strach, zagrożenie, samotność.
Ćwicz analizę krótkich opisów przypadków: wypisz objawy i dopasuj je do potrzeby (bezpieczeństwo, fizjologia, przynależność, uznanie, samorealizacja). Ucz się też typowych zachowań pacjenta w stresie hospitalizacji. Na egzaminie najpierw rozpoznaj emocję (lęk vs zmęczenie).
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Hierarchia potrzeb Maslowa" (opis kategorii potrzeb, w tym potrzeby bezpieczeństwa) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Hierarchia_potrzeb_Maslowa (dostęp: 2026-02-28)
  • Encyclopaedia Britannica: "Maslow’s hierarchy of needs" (ogólna charakterystyka poziomów potrzeb) – https://www.britannica.com/science/Maslows-hierarchy-of-needs (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • podręczniki i skrypty z podstaw psychologii w zawodach medycznych (potrzeby, lęk, stres)
  • materiały dydaktyczne do kwalifikacji MED.14 z zakresu opieki nad pacjentem niesamodzielnym
  • ćwiczenia z analizy przypadków (case study) dotyczące zachowań pacjentów w oddziale

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego