Po zakończeniu inwentaryzacji mogą wystąpić różnice inwentaryzacyjne, w tym niedobory. Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalono, że niedobór jest zawiniony, jednostka może dochodzić od osoby odpowiedzialnej materialnie zwrotu wartości braków. W ujęciu księgowym oznacza to powstanie należności od pracownika (obciążenie pracownika wartością niedoboru).
W praktyce taki zapis bywa wprowadzany na podstawie dowodu wewnętrznego PK (polecenie księgowania), ponieważ rozliczenie różnicy inwentaryzacyjnej jest operacją wewnętrzną: jej treść wynika z ustaleń komisji i dokumentacji inwentaryzacyjnej, a nie z faktury czy wyciągu bankowego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Wyrok sądu zasądzający należność od pracownika – to inny rodzaj podstawy (dokument zewnętrzny/prawny) i dotyczy sytuacji, gdy sprawa trafia na drogę sądową. Pytanie wskazuje na rozliczenie po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, a księgowanie na PK nie oznacza automatycznie istnienia wyroku.
- Obciążenie pracownika wartością niedoboru niezawinionego – w niedoborze niezawinionym co do zasady nie tworzy się należności od pracownika, bo brak winy nie uzasadnia obciążenia go wartością niedoboru w ten sam sposób jak przy niedoborze zawinionym.
- Potrącenie w liście płac pracownika wartości niedoboru zawinionego – potrącenie z wynagrodzenia to etap rozliczenia płacowego i wymaga spełnienia warunków potrąceń. Pytanie dotyczy znaczenia operacji zaksięgowanej na PK, czyli ujęcia należności/obciążenia w księgach, a nie techniki potrącenia na liście płac.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się PK, zwykle chodzi o wewnętrzne księgowanie skutków ustaleń (np. rozliczenie niedoboru, przeksięgowania, korekty), a nie o dokumenty zewnętrzne (wyrok, faktura) ani o stricte kadrowy dokument listy płac.
