Konto "Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów" stosuje się wtedy, gdy materiały w księgach ujmuje się w cenach ewidencyjnych (ustalonych z góry), a rzeczywiste ceny zakupu/nabycia mogą się od nich różnić. W praktyce potrzebny jest więc mechanizm, który "doprowadzi" wartość zapasów do poziomu odpowiadającego cenie rzeczywistej. Tę rolę spełnia konto odchyleń.
Dlatego odpowiedź "korygujące" jest właściwa: konto odchyleń nie opisuje osobnego składnika majątku, lecz koryguje (zwiększa lub zmniejsza) wartość materiałów wykazywaną na koncie materiałów prowadzonym w cenach ewidencyjnych. Dzięki temu suma: "Materiały w cenach ewidencyjnych" ± "Odchylenia" może odpowiadać wartości w cenach rzeczywistych.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z typowych powodów:
- "wynikowe" – konta wynikowe służą do ustalania wyniku finansowego (przychody/koszty). Konto odchyleń dotyczy przede wszystkim wyceny zapasów i korekty wartości bilansowej, a nie bezpośredniego ujmowania kosztu lub przychodu jako celu samego w sobie.
- "rozliczeniowe" – konto rozliczeniowe kojarzy się z rozrachunkami lub rozliczaniem kosztów/okresów. Konto odchyleń nie rozlicza kontrahentów ani nie pełni funkcji rozrachunkowej; jego istotą jest różnica cen między ceną ewidencyjną i rzeczywistą oraz jej przypisanie do wyceny materiałów.
- "pozabilansowe" – konta pozabilansowe służą do ewidencji pozabilansowej (informacyjnej, warunkowej), nie wpływają na bilans wprost. Odchylenia cenowe są elementem, który służy do uzyskania prawidłowej wartości zapasów, więc pozostają powiązane z ewidencją bilansową.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w nazwie konta pojawia się "odchylenia od cen ewidencyjnych", myśl o korekcie wyceny (różnice cen), a nie o kosztach, rozrachunkach czy ewidencji pozabilansowej.
