Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA TKO3 - CZERWIEC 2020 (test 2)



PYTANIE NR 17.
Kontrolę zużycia pionowego i bocznego główki szyny należy przeprowadzić za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie pionowe i boczne główki szyny ocenia się przez pomiar jej profilu (kształtu przekroju) i porównanie z profilem wzorcowym.
Do takiej kontroli służy profilomierz. Kątomierz mierzy kąty, toromierz geometrię toru, a falistomierz falistość, nie ubytek profilu główki.

Pełne wyjaśnienie:

Kontrola zużycia pionowego i bocznego główki szyny dotyczy ubytku materiału i zmiany kształtu (profilu) części szyny, po której toczy się koło. Aby taki ubytek ocenić, trzeba zmierzyć rzeczywisty profil główki i odnieść go do wymaganego (wzorcowego) kształtu lub wartości dopuszczalnych. Do tego przeznaczony jest profilomierz – przyrząd pozwalający odwzorować/zmierzyć profil i wyznaczyć wielkości zużycia w kierunku pionowym oraz bocznym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Kątomierz służy do pomiaru kątów. Sam pomiar kąta nie daje informacji o ubytku profilu główki szyny ani o wielkości zużycia pionowego/bocznego.
  • Falistomierz wykorzystuje się do oceny falistości (pofałdowania) powierzchni, czyli nierówności o określonych długościach fali. Falistość to inny parametr niż zużycie profilu główki (ubytek materiału), dlatego nie jest to właściwy przyrząd do wskazanego zadania.
  • Toromierz jest kojarzony z kontrolą geometrii toru (np. szerokości toru, przechyłki – zależnie od typu przyrządu). To pomiary dotyczące ułożenia toru jako układu dwóch szyn, a nie bezpośrednio zużycia profilu pojedynczej szyny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się słowa "zużycie główki", "pionowe i boczne", szukaj odpowiedzi związanej z profilem szyny, a nie z geometrią toru czy kątami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest profilomierz i do czego służy na kolei?
Profilomierz to przyrząd do pomiaru i odtwarzania profilu (kształtu przekroju) elementu, np. główki szyny. W diagnostyce nawierzchni kolejowej używa się go do oceny zużycia pionowego i bocznego przez porównanie profilu zmierzonego z profilem wzorcowym lub kryteriami utrzymaniowymi.
Jak rozpoznać w pytaniu, że chodzi o pomiar profilu szyny?
Jeśli pojawiają się sformułowania typu "zużycie pionowe i boczne główki szyny", chodzi o ubytek materiału i zmianę kształtu główki. To kieruje na pomiar profilu (przekroju), a więc na profilomierz. Pytania o szerokość toru czy przechyłkę dotyczą raczej toromierza.
Dlaczego toromierz nie służy do pomiaru zużycia główki szyny?
Toromierz jest przeznaczony do kontroli parametrów geometrii toru (układu dwóch szyn), a nie do oceny ubytku materiału w główce jednej szyny. Zużycie pionowe/boczne wymaga odniesienia do profilu główki, co realizuje profilomierz. To dwa różne rodzaje diagnostyki i inne kryteria oceny.
Co mierzy falistomierz w kontekście szyn kolejowych?
Falistomierz służy do oceny falistości, czyli pofałdowania i okresowych nierówności na powierzchni (np. powierzchni tocznej). Falistość może wpływać na hałas i drgania, ale nie jest tym samym co zużycie profilu (ubytek pionowy i boczny). Dlatego falistomierz nie jest właściwy do kontroli zużycia główki.
Jakie są typowe skutki zużycia bocznego główki szyny na łukach?
Zużycie boczne na łukach wynika z większych oddziaływań poprzecznych zestawu kołowego. Skutkami mogą być: zmiana warunków prowadzenia koła, wzrost ryzyka wad powierzchniowych oraz konieczność częstszych zabiegów utrzymaniowych (np. profilowania/szlifowania lub wymiany szyny). Do oceny ubytku potrzebny jest pomiar profilu.
Jakie są najczęstsze błędy uczniów w doborze przyrządu do pomiaru zużycia szyny?
Najczęściej myli się pomiary elementu (szyny) z pomiarami toru. Uczniowie wybierają toromierz, bo kojarzą go ogólnie z "pomiarami w torze", albo falistomierz, bo "zużycie" kojarzy się z nierównościami. Klucz to rozpoznanie: zużycie pionowe/boczne = zmiana profilu główki.
Kiedy w utrzymaniu toru wykonuje się kontrolę zużycia główki szyny?
Kontrolę zużycia wykonuje się w ramach przeglądów i diagnostyki utrzymaniowej, szczególnie na odcinkach o dużym obciążeniu, na łukach oraz tam, gdzie obserwuje się szybsze pogarszanie stanu nawierzchni. Celem jest wczesne wykrycie przekroczeń i zaplanowanie robót, np. szlifowania albo wymiany szyny.
Jakie parametry stanu toru mierzy się niezależnie od zużycia szyny?
Niezależnie od zużycia szyn ocenia się m.in. parametry geometrii toru (np. szerokość toru, przechyłkę, nierówności w planie i profilu – zależnie od metody i przyrządów). To inny obszar diagnostyki niż pomiar profilu główki. W praktyce oba rodzaje kontroli się uzupełniają w planowaniu robót utrzymaniowych.
Czy zużycie pionowe i boczne zawsze oznacza konieczność wymiany szyny?
Nie zawsze. Ocenia się wielkość zużycia względem kryteriów utrzymaniowych i bezpieczeństwa. Często stosuje się działania pośrednie (np. profilowanie lub szlifowanie), jeśli stan na to pozwala. Wymiana jest konieczna, gdy zużycie lub inne wady osiągają poziom niedopuszczalny albo gdy dalsza eksploatacja byłaby niebezpieczna.
Jak przygotować się do pytań egzaminacyjnych o przyrządy torowe?
Najlepiej uczyć się przez mapowanie: co mierzę → jakim przyrządem. Osobno wypisz przyrządy do geometrii toru, osobno do oceny elementów nawierzchni (szyny, złącza), a osobno do wad powierzchni. Na egzaminie podkreśl w pytaniu rzeczownik: "profil", "szerokość", "kąt", "falistość".
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Zużycie pionowe i boczne główki szyny ocenia się przez pomiar jej profilu (kształtu przekroju) i porównanie z profilem wzorcowym.Do takiej kontroli służy profilomierz."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu: utrzymanie nawierzchni kolejowej (przyrządy pomiarowe i diagnostyka)
  • Instrukcje i procedury zakładowe zarządcy infrastruktury dotyczące kontroli zużycia szyn (jeśli udostępnione na zajęciach)
  • Podręczniki branżowe o budowie i utrzymaniu toru kolejowego (rozdziały: szyny, zużycie, pomiary)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego