W tym zadaniu kluczowa jest interpretacja wykresu opisującego gospodarkę ściekową w Polsce w kolejnych latach. Aby wybrać poprawne stwierdzenie, należy:
- odczytać wartości dla wskazanych lat (np. 2000 i 2014),
- porównać serię dotyczącą ścieków ogółem z serią ścieków oczyszczanych (lub nieoczyszczonych – zależnie od wykresu),
- sprawdzić, czy obserwowany przebieg ma charakter stałego trendu, czy są wahania.
Stwierdzenie "W roku 2014 prawie wszystkie powstające ścieki podlegały procesom oczyszczania." jest zgodne z wykresem wtedy, gdy dla 2014 r. słupek/linia ścieków oczyszczanych jest prawie równa wartości ścieków ogółem (różnica jest niewielka). Sformułowanie "prawie wszystkie" dopuszcza niewielką część ścieków nieoczyszczonych, ale wyklucza sytuację, w której różnica jest duża.
Stwierdzenie "W Polsce oczyszcza się tylko połowę z ogólnej ilości powstających ścieków." jest błędne, jeśli wykres pokazuje wyraźnie wyższy udział oczyszczania niż 50%. Częstym błędem jest tu kierowanie się intuicją zamiast porównaniem dwóch wartości na wykresie.
Stwierdzenie "W roku 2000 około 600 tys. m3 ścieków nie podlegało procesom oczyszczania." wymaga bardzo konkretnego odczytu liczbowego z osi Y i poprawnego rozumienia jednostki. Jeśli punkt dla 2000 r. nie wskazuje wartości zbliżonej do tej liczby (albo wykres dotyczy innej jednostki/zakresu), zdanie jest niezgodne z danymi.
Stwierdzenie "Ilość ścieków nieoczyszczonych w Polsce stale rośnie." jest błędne, gdy przebieg na wykresie nie jest monotoniczny (np. występuje spadek w którymś roku lub stabilizacja). W zadaniach trendowych słowo "stale" jest mocnym ograniczeniem: wystarczy jeden rok bez wzrostu, aby zdanie stało się fałszywe.
Na egzaminie warto stosować prostą procedurę: (1) zaznacz rok, (2) sprawdź jednostkę, (3) porównaj serie danych, (4) oceń, czy słowa typu "połowa", "stale", "prawie wszystkie" pasują do skali i przebiegu.
