KWALIFIKACJA BUD20 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 7.
Korzystając z danych w tabeli, oblicz wartość strat miejscowych instalacji wodociągowej Ehm, jeżeli wiadomo, że stanowią one 20% strat liniowych.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi instalacji wodociągowej, używaną w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Straty miejscowe stanowią 20% strat liniowych, więc liczy się je jako: Ehm = 0,20 · (straty liniowe z tabeli). Po odczytaniu z tabeli strat liniowych i pomnożeniu przez 0,20 otrzymuje się wynik w metrach słupa wody, który po zaokrągleniu daje 0,42 m.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacjach wodociągowych spadek ciśnienia (straty energii) dzieli się najczęściej na:

  • straty liniowe – związane z tarciem przepływającej wody o ścianki rurociągu na odcinkach prostych,
  • straty miejscowe – powstające na elementach powodujących lokalne zaburzenia przepływu (np. kolana, trójniki, zawory, zwężki), czyli tam, gdzie zmienia się kierunek lub prędkość strugi.

W tym zadaniu nie trzeba osobno sumować współczynników miejscowych. Podano uproszczenie: straty miejscowe stanowią 20% strat liniowych. Oznacza to bezpośrednią zależność:

Ehm = 0,20 · Ehl, gdzie Ehl to straty liniowe odczytane z tabeli, a Ehm to obliczane straty miejscowe.

Najczęstsza procedura rozwiązania wygląda tak:

  1. Odczytaj z tabeli wartość strat liniowych dla rozpatrywanego odcinka instalacji (w jednostce m).
  2. Przelicz 20% na ułamek dziesiętny: 20% = 0,20.
  3. Pomnóż: Ehm = 0,20 · Ehl.
  4. Zaokrąglij wynik do formatu zgodnego z odpowiedziami (zwykle do dwóch miejsc po przecinku) i zachowaj jednostkę m.

Jeżeli z tabeli wynika, że straty liniowe wynoszą 2,09 m, to Ehm = 0,20 · 2,09 m = 0,418 m, czyli po zaokrągleniu 0,42 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości rzędu 1,67 m, 2,09 m i 2,51 m są zbyt duże jak na 20% strat liniowych w typowym układzie odpowiedzi; często wynikają z pomylenia tego, co jest liczone (wzięcie 80%/100% zamiast 20%) albo z błędnego odczytu tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź sensowność wyniku. Skoro straty miejscowe to tylko 20% strat liniowych, wynik powinien być wyraźnie mniejszy od wartości strat liniowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Straty miejscowe to spadki energii/ciśnienia powstające na elementach lokalnych, gdzie przepływ jest zaburzony (np. kolana, trójniki, zawory). W odróżnieniu od strat liniowych nie zależą od długości odcinka prostego, lecz od rodzaju i liczby armatury oraz kształtek.
Straty liniowe wynikają z tarcia wody o ścianki rury na odcinku prostym. Zależą m.in. od długości rurociągu, średnicy, chropowatości materiału, prędkości przepływu i lepkości. W zadaniach egzaminacyjnych często odczytuje się je z tabel lub oblicza ze wzorów.
Najpierw zamień 20% na ułamek: 0,20. Następnie pomnóż: Ehm = 0,20 · Ehl. Jednostka pozostaje taka sama jak dla strat liniowych (m). Na końcu zaokrąglij wynik do formatu podanego w odpowiedziach.
To uproszczenie stosowane w części zadań dydaktycznych, gdy nie trzeba szczegółowo liczyć każdego kolana i zaworu. Pozwala szybko oszacować wpływ armatury na spadek ciśnienia. W praktyce dokładniejsze obliczenia używają sumy współczynników miejscowych dla konkretnych elementów.
Najczęściej duże straty miejscowe powodują elementy o znacznym dławieniu lub gwałtownej zmianie kierunku/przekroju: zawory (szczególnie częściowo przymknięte), zwężki, filtry, wodomierze, ostre kolana i trójniki w niekorzystnym układzie. Wpływ zależy od typu i warunków przepływu.
Tak, to częsty błąd. Tabele mogą zawierać różne wielkości (np. jednostkowe straty na 1 m rury, sumy strat na odcinek, albo dane dla armatury). Przed obliczeniem upewnij się, że odczytujesz dokładnie straty liniowe, jeśli masz wyznaczyć 20% tej wartości.
Skoro straty miejscowe mają stanowić 20% strat liniowych, to wynik musi być około 1/5 wartości strat liniowych. Jeżeli wyszło podobnie dużo jak straty liniowe lub więcej, prawdopodobnie użyto 20 zamiast 0,20, wybrano złą wartość z tabeli albo policzono inną wielkość niż wymagana.
Najczęstsze pomyłki to: niezamienienie procentów na ułamek (20% jako 20), błędne zaokrąglenie (np. 0,418 do 0,41 zamiast 0,42), oraz wykonywanie dodatkowych działań bez potrzeby (np. dodawanie strat zamiast wyznaczenia samego udziału procentowego).
W tego typu zadaniach "m" zwykle oznacza metry słupa wody (wysokość energii/straty ciśnienia wyrażona w metrach), a nie długość przewodu. Rozpoznasz to po kontekście: mowa jest o stratach, a nie o długości rurociągu.
Zrób to w 3 krokach: (1) odczytaj straty liniowe z tabeli, (2) policz 0,20 tej wartości, (3) zaokrąglij do formatu z odpowiedzi. Na końcu wykonaj kontrolę: wynik powinien być wyraźnie mniejszy od strat liniowych.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Straty miejscowe stanowią 20% strat liniowych, więc liczy się je jako: Ehm = 0,20 · (straty liniowe z tabeli)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z hydrauliki instalacji sanitarnych (dział: straty ciśnienia)
  • Notatki/arkusze z wzorami: straty liniowe i miejscowe, sumowanie strat
  • Zadania ćwiczeniowe z obliczeń spadków ciśnienia w instalacjach wodociągowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego