KWALIFIKACJA BUD20 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 23.
Korzystając z danych zawartych w tabeli doboru grzejników, wybierz grzejnik dla pomieszczenia o zapotrzebowaniu ciepła Q = 945 W tak, aby spełniał warunki przedstawione na rysunku.
Ilustracja przedstawia tabelę doboru grzejników, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór grzejnika musi spełnić dwa warunki: gabaryt i moc.
Z rysunku: 80 cm wysokości parapetu minus 15 cm od podłogi i 15 cm od parapetu daje Hmax=50 cm=500 mm.
Z tabeli dla H=500 mm i typu V-22 pierwsza długość z mocą ≥945 W to 800 mm (950 W), czyli V-22/800-500.

Pełne wyjaśnienie:

W doborze grzejnika do pomieszczenia zawsze sprawdza się dwa niezależne kryteria: czy grzejnik zmieści się w miejscu montażu oraz czy jego moc grzewcza pokryje zapotrzebowanie ciepła Q.

1) Ograniczenie wysokości (z rysunku)
Na rysunku pod oknem pokazano wnękę na grzejnik. Wysokość parapetu wynosi 80 cm, a wymagane odstępy montażowe to 15 cm od podłogi i 15 cm pod parapetem (dla prawidłowej konwekcji). Zatem dostępna wysokość grzejnika to 80 − 15 − 15 = 50 cm, czyli Hmax = 500 mm. Odpadają więc propozycje o wysokości 600 mm i 900 mm, bo fizycznie nie spełnią warunku z rysunku.

2) Warunek mocy (z tabeli)
W tabeli należy przejść do kolumny H = 500 mm oraz do podkolumny dla typu V-22 (dwupłytowy z dwoma konwektorami), bo odpowiedzi są w tym typie. Następnie wierszami rośnie długość L. Dla L=800 mm w tej kolumnie moc wynosi 950 W, co spełnia wymaganie Q = 945 W (moc jest równa lub nieznacznie wyższa). Taki niewielki zapas mocy jest typowo akceptowalny i w eksploatacji kompensowany regulacją, natomiast niedobór mocy prowadzi do niedogrzania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • V-22/700-600 ma wysokość 600 mm, a z rysunku dopuszczalne jest maksymalnie 500 mm, więc grzejnik się nie zmieści.
  • V-22/600-900 ma wysokość 900 mm, co również przekracza Hmax i dyskwalifikuje wybór niezależnie od mocy.
  • V-22/1000-450 ma wysokość 450 mm (mieści się), ale jego dobór nie wynika z warunku "pierwsza długość spełniająca ≥Q" dla H=500 mm; w zadaniu kluczowe jest dopasowanie do Hmax=500 mm i odczyt mocy z właściwej kolumny tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odczytaj ograniczenia montażowe z rysunku (Hmax), dopiero potem sprawdzaj moc w tabeli dla tej wysokości i właściwego typu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W zapisie typu V-22/800-500 część V-22 oznacza typ grzejnika płytowego (dwie płyty i dwa konwektory), a liczby to zwykle długość L i wysokość H w milimetrach: tu L=800 mm i H=500 mm. To pozwala porównać gabaryty z miejscem montażu.
Odstępy montażowe są potrzebne, aby grzejnik fizycznie się zmieścił oraz by działała konwekcja (swobodny przepływ powietrza). Zbyt mały odstęp pod parapetem lub przy podłodze ogranicza oddawanie ciepła i utrudnia montaż, nawet jeśli moc z tabeli byłaby odpowiednia.
H_max to maksymalna dopuszczalna wysokość grzejnika wynikająca z dostępnej przestrzeni montażowej, np. pod oknem. Wyznacza się ją z rysunku, odejmując od wysokości parapetu wymagane odstępy. Dopiero dla tej wysokości wybiera się odpowiednią kolumnę w tabeli doboru.
W praktyce wybiera się grzejnik o mocy równej lub nieznacznie większej od 945 W. Najpierw dobiera się wysokość (czy grzejnik się mieści), potem w tabeli dla tej wysokości i typu sprawdza się moce dla kolejnych długości i wybiera pierwszą wartość ≥ 945 W.
Zwykle nie. Jeśli moc grzejnika jest mniejsza niż zapotrzebowanie Q, pomieszczenie może być niedogrzane w warunkach obliczeniowych. Mały zapas mocy bywa akceptowalny, bo można go ograniczyć zaworem termostatycznym, ale niedoboru mocy nie da się "nadrobić" bez zmiany grzejnika lub parametrów instalacji.
Typowe pomyłki to: wybranie mocy z niewłaściwej wysokości H, odczyt z kolumny V-11 zamiast V-22, pominięcie warunku gabarytowego z rysunku oraz wybór mocy "prawie równej" Q bez sprawdzenia, czy jest ≥ Q. Częsty jest też błąd w interpretacji L/H w oznaczeniu.
Typ V-22 (więcej płyt i konwektorów) wybiera się, gdy trzeba uzyskać większą moc przy podobnych wymiarach zewnętrznych lub gdy ogranicza nas długość grzejnika. Typ V-11 ma zwykle mniejszą moc, więc może nie spełnić Q w tej samej przestrzeni montażowej.
Pod oknem wysokość jest ograniczona przez parapet oraz wymagane odstępy montażowe. Bardzo często z rysunku wychodzi wartość rzędu 450–500 mm, bo typowe parapety są na wysokości ok. 80–90 cm, a odstępy dla konwekcji i montażu "zabierają" po kilkanaście centymetrów. To kieruje dobór do odpowiedniej kolumny w tabeli.
Należy znaleźć kolumnę dla wysokości H=500 mm, następnie w tej kolumnie wybrać podkolumnę V-22, a potem odczytać wartość w wierszu długości L=800 mm. To dokładnie odpowiada zapisowi 800-500 w oznaczeniu i zapobiega pomyłce z inną wysokością lub typem.
Ćwicz schemat: (1) rysunek → H_max, (2) tabela → właściwa kolumna H, (3) typ grzejnika, (4) pierwsza długość z mocą ≥ Q. Warto rozwiązać kilka zadań z różnymi H i Q oraz pilnować jednostek (cm vs mm). Na egzaminie kluczowa jest uważność w odczycie kolumn i wierszy.
info

Statystycznie 38% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Źródła:

  • PN-EN 442-1, Grzejniki i konwektory — Część 1: Specyfikacje i wymagania (odniesienie do pojęć i parametrów grzejników).
  • PN-EN 442-2, Grzejniki i konwektory — Część 2: Metody badań i ocena mocy cieplnej (odniesienie do sposobu określania mocy).
  • Recknagel–Sprenger–Schramek, "Kompendium ogrzewnictwa i klimatyzacji", rozdziały dotyczące doboru i montażu grzejników (wydania polskie).

Materiały:

  • Katalogi producentów grzejników płytowych (tabele mocy dla różnych wysokości i długości)
  • Podręczniki z ogrzewnictwa/instalacji c.o. omawiające dobór i montaż grzejników
  • Normy dotyczące grzejników i konwektorów (definicje, warunki badania mocy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego