KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 10.
Korzystając z informacji zawartych w tabeli, oblicz koszt zakupu części zastosowanych przy naprawie silnika spalinowego trzycylindrowego z układem rozrządu OHV. Uwzględnij 5% rabatu.
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik 3‑cylindrowy OHV ma typowo 2 zawory na cylinder (ssący i wydechowy), czyli razem 6 zaworów. Do każdego zaworu dolicza się po 1 sprężynie, 1 talerzyku i 1 zamku. Sumę kosztów z tabeli oblicza się dla tych ilości, a następnie stosuje rabat 5% (mnożnik 0,95), co daje 182,40 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku trzycylindrowym z rozrządem OHV (Overhead Valve) przyjmuje się typowy układ 2 zaworów na cylinder: jeden ssący i jeden wydechowy. To pozwala ustalić liczbę zaworów bezpośrednio z liczby cylindrów.

Krok 1: liczba zaworów.
3 cylindry × 2 zawory/cylinder = 6 zaworów, w tym 3 zawory ssące i 3 zawory wydechowe.

Krok 2: elementy współpracujące na każdy zawór.
Każdy zawór montuje się z kompletem elementów: sprężyna (domyka zawór), talerzyk (przenosi nacisk sprężyny), zamek (zabezpiecza talerzyk na trzonku). W praktyce oznacza to, że dla 6 zaworów potrzeba po 6 sztuk sprężyn, talerzyków i zamków.

Krok 3: koszt przed rabatem (na podstawie tabeli).

  • Zawory ssące: 3 × 22 zł = 66 zł
  • Zawory wydechowe: 3 × 24 zł = 72 zł
  • Sprężyny: 6 × 5 zł = 30 zł
  • Talerzyki: 6 × 3 zł = 18 zł
  • Zamki: 6 × 1 zł = 6 zł

Suma: 66 + 72 + 30 + 18 + 6 = 192,00 zł.

Krok 4: rabat 5%.
Rabat 5% oznacza, że płacimy 95% wartości: 192,00 zł × 0,95 = 182,40 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 198,00 zł – typowo wynika z pominięcia rabatu lub błędnego jego zastosowania (np. dodania zamiast odjęcia, albo niepełnego rabatu).
  • 345,80 zł – to wynik charakterystyczny dla błędnego założenia większej liczby zaworów na cylinder (np. 4/cyl.), a więc zawyżenia ilości części współpracujących.
  • 165,40 zł – zwykle oznacza niedoliczenie części (np. brak sprężyn/talerzyków/zamków dla wszystkich zaworów) albo błąd w mnożeniu ilości.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz ilości (zawory oraz komplet elementów na zawór), potem dopiero wykonaj sumowanie i na końcu rabat. Unikniesz błędów kolejności działań i pominięć.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W typowym układzie OHV przyjmuje się 2 zawory na cylinder: 1 ssący i 1 wydechowy. Dla 3 cylindrów daje to 3×2=6 zaworów (3 ssące i 3 wydechowe). To kluczowy krok przed policzeniem kosztu części z tabeli.
W wielu klasycznych konstrukcjach OHV stosuje się 1 zawór ssący i 1 wydechowy na cylinder, bo taki układ jest prostszy i tańszy w budowie oraz serwisie. Na egzaminie często zakłada się właśnie ten "typowy" wariant do zadań rachunkowych.
W zadaniach z kosztorysem rozrządu do każdego zaworu dolicza się zwykle elementy współpracujące: 1 sprężynę (domykanie), 1 talerzyk (oparcie sprężyny) i 1 zamek (zabezpieczenie talerzyka). Dlatego ilości tych części są takie same jak liczba zaworów.
Najpierw zsumuj pełną wartość zakupów z tabeli, a dopiero potem zastosuj rabat. Rabat 5% oznacza, że płacisz 95% ceny: wartość × 0,95. Częsty błąd to mnożenie przez 0,05 (to jest kwota rabatu), albo odejmowanie "5" zamiast 5%.
Najczęściej myli się liczbę zaworów na cylinder (np. przenosi się 4 zawory/cyl. z innych rozwiązań). Drugi typowy błąd to pomijanie sprężyn, talerzyków i zamków lub policzenie ich tylko dla części zaworów. Trzecia grupa to błędy w naliczaniu rabatu.
W zadaniu egzaminacyjnym ceny z tabeli traktuje się jako dane wejściowe do obliczeń. Liczy się poprawna metoda: ustalenie ilości części, poprawne mnożenie i zsumowanie oraz właściwe zastosowanie rabatu. Nie ocenia się tu "realności" rynkowej cennika.
Dobrym sposobem jest rozpisanie każdej pozycji osobno: ilość × cena jednostkowa, a potem zsumowanie. W tym typie zadań kontrolnie policz też, czy liczba sprężyn, talerzyków i zamków równa się liczbie zaworów. Jeśli nie, prawdopodobnie pominąłeś elementy.
Podczas napraw układu rozrządu elementy współpracujące bywają wymieniane razem z zaworami, szczególnie gdy są zużyte, uszkodzone lub gdy wykonuje się remont głowicy. W zadaniach szkolnych często przyjmuje się wymianę kompletu, by policzyć pełny koszt materiałów.
W kosztorysie (lub tabeli) zawory są zwykle nazwane osobno i mogą mieć różne ceny. Zawór wydechowy bywa droższy ze względu na większe obciążenia cieplne. W obliczeniach ważne jest, aby policzyć po jednej sztuce każdego typu na cylinder (dla typowego OHV).
Użyj schematu: (1) policz zawory: cylindry × 2, (2) rozdziel ssące i wydechowe po równo, (3) przyjmij po 1 sprężynie, talerzyku i zamku na każdy zawór, (4) policz sumę z tabeli, (5) pomnóż przez 0,95 dla rabatu 5%.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Silnik 3‑cylindrowy OHV ma typowo 2 zawory na cylinder (ssący i wydechowy), czyli razem 6 zaworów."

Źródła:

  • Wikipedia (en): "Overhead valve engine" – opis idei OHV i ogólnych cech konstrukcyjnych, https://en.wikipedia.org/wiki/Overhead_valve_engine (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (pl): "Zawór (silnik spalinowy)" – rola zaworów w silniku i ogólne informacje o elementach układu zaworowego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Zaw%C3%B3r_(silnik_spalinowy) (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z budowy silników spalinowych (układ rozrządu, rodzaje rozrządu)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ROL.2 z eksploatacji i obsługi maszyn rolniczych
  • Zadania rachunkowe z rabatów i kalkulacji kosztów części (ćwiczenia egzaminacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego