KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 17.
Korzystając z informacji zawartych w tabeli wskaż, jedną z przyczyn przegrzania się rdzenia twornika generatora.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika energetyka, kwalifikacja E23.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli diagnostycznej przy objawie "Przegrzanie rdzenia twornika" jako jedna z przyczyn widnieją "zwarcia między blachami". Uszkodzona izolacja międzyblachowa zwiększa prądy wirowe i straty w żelazie, co skutkuje lokalnym przegrzaniem rdzenia. Pozostałe opcje są przypisane do innych objawów tabeli.

Pełne wyjaśnienie:

Rdzeń twornika generatora jest wykonywany z pakietu cienkich blach elektrotechnicznych, które są od siebie izolowane. Taka budowa ogranicza prądy wirowe i zmniejsza straty w żelazie, a więc także ilość ciepła wydzielanego w rdzeniu.

Odpowiedź "Zwarcia między blachami" jest poprawna, ponieważ zwarcie (czyli utrata izolacji między poszczególnymi blachami) powoduje łatwiejszy przepływ prądów wirowych w rdzeniu. Skutkiem są zwiększone straty cieplne i miejscowe przegrzanie rdzenia twornika. Dokładnie taka przyczyna jest wskazana w wierszu tabeli dotyczącym przegrzania rdzenia.

Pozostałe propozycje nie pasują do tego objawu w kontekście tabeli:

  • "Zanieczyszczone filtry powietrzne" odnoszą się do problemów z chłodzeniem i zwykle powodują ogólny wzrost temperatury całej maszyny, a nie specyficznie przegrzanie rdzenia twornika.
  • "Niesymetryczne obciążenie fazowe" jest typową przyczyną nierównomiernych warunków pracy w maszynach wielofazowych i w tabeli przypisano je do innego objawu (miejscowego przegrzania maszyny z utajonymi biegunami), nie do przegrzania rdzenia twornika.
  • "Występowanie prądów pasożytniczych" również może prowadzić do przegrzań, ale w tej tabeli stanowi przyczynę innego rodzaju usterki (miejscowego przegrzania), a nie bezpośrednio przegrzania rdzenia twornika.

Na egzaminie kluczowe jest, aby najpierw znaleźć właściwy objaw w tabeli, a dopiero potem wybrać jedną z przypisanych mu przyczyn. To sprawdza umiejętność korzystania z narzędzi diagnostycznych, a nie tylko pamięciowe kojarzenie pojęć.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rdzeń twornika to ferromagnetyczna część twornika (zwykle pakiet blach), w której zamykają się strumienie magnetyczne i w której umieszcza się żłobki na uzwojenia. Jego stan ma duży wpływ na straty, temperaturę pracy oraz niezawodność generatora.
Pakiet cienkich, izolowanych blach ogranicza prądy wirowe (wirowe prądy indukowane w materiale). Mniejsze prądy wirowe to mniejsze straty w żelazie i mniej ciepła. Jednolity blok stali powodowałby większe straty i szybsze przegrzewanie rdzenia.
To uszkodzenie izolacji między poszczególnymi blachami pakietu. Blachy zaczynają przewodzić między sobą, co tworzy korzystne warunki do przepływu prądów wirowych. Skutkiem są lokalne straty cieplne i przegrzanie rdzenia twornika.
Typowe są podwyższone temperatury wykrywane czujnikami lub termowizją oraz lokalne "gorące punkty" na obszarze rdzenia. W praktyce może to prowadzić do przyspieszonej degradacji izolacji uzwojeń, deformacji elementów i ryzyka dalszych uszkodzeń maszyny.
Stosuje się m.in. pomiary temperatury (czujniki, termometry kontaktowe), termowizję oraz analizę rozkładu ciepła. Ważne jest też porównanie warunków pracy z wartościami znamionowymi, bo odchylenia (np. napięcie, prędkość) zwiększają straty i temperaturę.
Tak, ale zwykle powodują ogólny wzrost temperatury maszyny, bo ograniczają przepływ powietrza i chłodzenie. W omawianej tabeli ta przyczyna jest przypisana do innego objawu niż "przegrzanie rdzenia twornika", dlatego nie jest poprawną odpowiedzią w tym pytaniu.
Niesymetria obciążenia powoduje nierównomierne prądy i pola magnetyczne, co może prowadzić do lokalnych przegrzań i dodatkowych drgań/strat. W tabelach diagnostycznych często wiąże się to z miejscowymi przegrzaniami określonych obszarów, a nie zawsze z przegrzaniem rdzenia twornika.
To niepożądane prądy pojawiające się w elementach metalowych maszyny (np. konstrukcji, wirniku/rdzeniu) wskutek zmiennych pól magnetycznych. Powodują dodatkowe straty i nagrzewanie. Kluczowe jest jednak, aby umieć przypisać je do właściwego objawu z tabeli diagnostycznej.
Najczęściej przyspieszona degradacja izolacji uzwojeń, możliwość uszkodzeń mechanicznych (odkształcenia, luzowanie pakietu), wzrost ryzyka awarii łożysk (przez temperaturę) oraz ryzyko pożaru. Dlatego przegrzanie rdzenia traktuje się jako usterkę wymagającą pilnej diagnostyki i naprawy.
Najpierw znajdź dokładnie wskazany objaw w tabeli, a dopiero potem czytaj listę możliwych przyczyn w tym samym wierszu. Unikniesz wtedy wybierania odpowiedzi "na pamięć". Na końcu sprawdź, czy wybrana przyczyna nie jest przypisana do innego objawu.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "W tabeli diagnostycznej przy objawie "Przegrzanie rdzenia twornika" jako jedna z przyczyn widnieją "zwarcia między blachami"."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z działu: maszyn elektrycznych (generatory, silniki, straty w żelazie, prądy wirowe)
  • Instrukcje eksploatacji (DTR) generatorów – rozdziały o diagnostyce i chłodzeniu
  • Materiały szkoleniowe o termowizji i pomiarach temperatury w energetyce

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego