Wymiennik ciepła w trakcie pracy może ulegać zanieczyszczaniu powierzchni wymiany (tzw. fouling). Jedną z częstych postaci foulingu jest kamień, czyli osad mineralny (zwykle pochodzący z wody lub roztworów zawierających sole). Jeśli osad odkłada się w rejonie dna sitowego (elementu, w którym są osadzone rury), to oznacza, że zanieczyszczenia gromadzą się w newralgicznym miejscu aparatu, utrudniając przepływ oraz ograniczając skuteczność wymiany ciepła.
Odpowiedź "Stan techniczny nie pozwala na dalszą pracę, wymiennik wymaga usunięcia kamienia z dna sitowego." jest właściwa, ponieważ przy dużych odkładach kamienia typowym działaniem eksploatacyjnym jest wyłączenie aparatu i wykonanie czyszczenia/odkamieniania. Pozostawienie takiego osadu zwykle prowadzi do:
- spadku współczynnika przenikania ciepła (gorsza sprawność),
- wzrostu oporów przepływu i zaburzeń hydraulicznych,
- lokalnych przegrzań lub nierównomiernej pracy,
- zwiększenia ryzyka uszkodzeń wtórnych (np. podosadowej korozji lub erozji w miejscach zwężeń).
Odpowiedź "…wymiennik wymaga odrdzewiania dna sitowego" jest niepoprawna, bo rdza (produkty korozji żelaza) to inny rodzaj zanieczyszczenia i inna przyczyna degradacji. W zadaniu rozróżnia się kamień i korozję, a wskazany jest problem osadu kamiennego – właściwym zabiegiem jest usuwanie kamienia, nie "odrdzewianie" jako główne działanie.
Odpowiedź "Stan techniczny pozwala na dalszą pracę, należy poddać kontroli tylko osprzęt współpracujący." jest niepoprawna, bo przerzuca uwagę na armaturę/osprzęt zamiast na sam aparat. Widoczne lub opisane intensywne osady na dnie sitowym dotyczą bezpośrednio wymiennika i zwykle wymagają interwencji czyszczącej.
Odpowiedź "…wymiennik wymaga tylko malowania" jest niepoprawna, ponieważ malowanie ma znaczenie ochronne/estetyczne dla powierzchni zewnętrznych i nie usuwa przyczyny problemu, jaką jest osad mineralny ograniczający pracę wymiennika.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie lub na zdjęciu pojawia się "kamień"/twardy osad – myśl o odkamienianiu i wpływie na wymianę ciepła; jeśli dominują brunatne naloty i ubytki materiału – wtedy rozważ korozję i inne działania.
