KWALIFIKACJA ELE5 - STYCZEŃ 2020 (test 2)

PYTANIE NR 33.
Korzystając z przedstawionej tabeli obciążalności długotrwałej dobierz minimalny przekrój przewodów dla instalacji trójfazowej ułożonej przewodami YDY w rurze instalacyjnej na ścianie drewnianej (sposób B2).
Wartość przewidywanego prądu obciążenia instalacji wynosi 36 A.
Ilustracja przedstawia tabelę obciążalności prądowej długotrwałej przewodów miedzianych z izolacją PVC, składających się z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór przekroju wykonuje się z tabeli obciążalności długotrwałej dla sposobu ułożenia B2 (YDY w rurze na ścianie drewnianej) i instalacji trójfazowej.
Wybiera się najmniejszy przekrój, którego dopuszczalna obciążalność jest nie mniejsza niż 36 A. Z podanych odpowiedzi warunek ten spełnia 10 mm2.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania nie wylicza się przekroju "ze wzoru", tylko wykonuje dobór tabelaryczny na podstawie obciążalności długotrwałej przewodów.

Krok 1: identyfikacja warunków ułożenia. Podano przewody YDY w rurze instalacyjnej na ścianie drewnianej oraz sposób ułożenia B2. Oznacza to, że należy korzystać wyłącznie z odpowiedniej części/kolumny tabeli dla B2, bo obciążalność zależy od warunków chłodzenia i otoczenia przewodu.

Krok 2: identyfikacja układu. Instalacja jest trójfazowa, więc w tabeli trzeba odczytać wartości przewidziane dla takiej konfiguracji (w praktyce ma to związek m.in. z liczbą żył obciążonych).

Krok 3: porównanie z prądem obciążenia. Wartość prądu wynosi 36 A. Szukamy więc takiego przekroju, dla którego dopuszczalna obciążalność długotrwała w warunkach B2 jest co najmniej 36 A.

Krok 4: zasada minimalności. Pytanie wymaga minimalnego przekroju, czyli najmniejszego, który spełnia warunek. Dlatego nie wybiera się "na zapas" większych przekrojów, jeżeli mniejszy już spełnia kryterium prądowe.

  • 10 mm2 – spełnia warunek obciążalności dla 36 A w podanych warunkach, a jednocześnie jest najmniejszym przekrojem spełniającym kryterium, więc to odpowiedź prawidłowa.
  • 6 mm2 – jest zbyt mały w odniesieniu do 36 A dla tego sposobu ułożenia (ryzyko przekroczenia dopuszczalnej temperatury żyły/izolacji).
  • 4 mm2 – tym bardziej nie zapewnia wymaganej obciążalności prądowej dla 36 A w warunkach B2.
  • 16 mm2 – może spełniać warunek prądowy, ale nie jest minimalny, więc odpada z powodu wymogu "najmniejszego przekroju".

W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest, aby trzymać się dokładnie wskazanej tabeli oraz warunków ułożenia; nawet niewielka zmiana sposobu ułożenia może zmienić wynik doboru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wybierz w tabeli właściwy sposób ułożenia (tu: B2), następnie odczytaj dopuszczalny prąd dla kolejnych przekrojów. Minimalny przekrój to ten, dla którego obciążalność jest ≥ prądowi obciążenia. Jeśli kilka spełnia warunek, wybierasz najmniejszy.
B2 oznacza określone warunki ułożenia przewodów (np. w rurze instalacyjnej na podłożu), które wpływają na chłodzenie i nagrzewanie. W tabelach obciążalności B2 ma zwykle inną dopuszczalną wartość prądu niż ułożenie w powietrzu czy w ociepleniu, więc nie wolno mieszać kolumn.
W instalacji trójfazowej warunki obciążenia żył mogą być inne niż w jednofazowej (np. liczba żył obciążonych, rozkład prądów). Tabele obciążalności często rozróżniają przypadki dla różnych konfiguracji przewodów, dlatego informacja "trójfazowa" kieruje do właściwego odczytu.
W tym typie pytania egzaminacyjnego zwykle tak: dobór jest na podstawie tabeli obciążalności dla podanych warunków. W praktyce projektowej często sprawdza się też spadek napięcia, warunki zwarciowe i dobór zabezpieczeń, ale tu kluczowy jest warunek obciążalności długotrwałej.
Najczęstsze błędy to: odczyt z niewłaściwego sposobu ułożenia (np. innego niż B2), nieuwzględnienie wymogu "minimalny przekrój", wybór przekroju "na pamięć" bez sprawdzenia wartości granicznej oraz mylenie kolumn związanych z liczbą żył obciążonych.
Rura i przyległe materiały ograniczają odprowadzanie ciepła. Gorsze chłodzenie oznacza wyższą temperaturę żyły przy tym samym prądzie, więc w tabelach dla ułożenia w rurze dopuszczalne prądy bywają niższe niż dla przewodu prowadzonego swobodnie w powietrzu.
mm2 to jednostka pola przekroju żyły przewodzącej. Im większy przekrój, tym mniejsza rezystancja, mniejsze nagrzewanie i zwykle większa dopuszczalna obciążalność prądowa. Dobór przekroju to kompromis między bezpieczeństwem (temperatura) a ekonomią (koszt i montaż).
W praktyce większy przekrój dobiera się np. gdy trzeba ograniczyć spadek napięcia na długiej trasie, poprawić warunki zwarciowe, uwzględnić możliwość przyszłej rozbudowy obciążenia lub pracę w wyższej temperaturze otoczenia. Na egzaminie jednak zawsze czytaj, czy wymagany jest przekrój minimalny.
Jeżeli 16 mm2 ma dopuszczalny prąd większy niż 36 A, to spełnia warunek bezpieczeństwa, ale pytanie brzmi o minimalny przekrój. Odpowiedź musi być najmniejsza z opcji, która nadal spełnia kryterium tabelaryczne. Większy przekrój odpada przez wymóg minimalności.
Ćwicz rozpoznawanie sposobów ułożenia (A/B/C/D i ich warianty), czytanie tabel dla liczby żył obciążonych oraz szybkie porównywanie prądu obciążenia z wartościami tabelarycznymi. Rób krótkie serie zadań: "odczyt z tabeli → wybór minimalnego przekroju → kontrola warunku ≥ I".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 31% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Z podanych odpowiedzi warunek ten spełnia 10 mm2."

Źródła:

  • PN-HD 60364-5-52, "Instalacje elektryczne niskiego napięcia — Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego — Oprzewodowanie" (tabele obciążalności i zasady doboru przewodów)
  • PN-EN 50525 (seria), "Przewody elektryczne — Przewody energetyczne o napięciu znamionowym do 450/750 V" (zakresy i wymagania dla przewodów instalacyjnych typu YDY w praktyce rynkowej)

Materiały:

  • Tablice obciążalności długotrwałej przewodów i kabli dla różnych sposobów ułożenia
  • Podręczniki do instalacji elektrycznych niskiego napięcia (dobór przewodów, zabezpieczenia, sposoby ułożenia)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ELE.5 dotyczące doboru przewodów i ochrony przeciwprzepięciowej/przeciwporażeniowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego