KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 35.
Korzystając z tabeli, określ zakres wymiaru grubości półpanewki dla drugiego wymiaru naprawczego
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z tematyką techniki pojazdów samochodowych, szczególnie w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Drugi wymiar naprawczy oznacza drugi stopień doboru elementu po naprawie (np. po kolejnym szlifie/klasyfikacji). Z tabeli wymiarowej należy odczytać przedział grubości półpanewki przypisany temu stopniowi; właściwy zakres to 2,220–2,230 mm, a pozostałe zakresy odpowiadają innym stopniom lub innym danym z tabeli.

Pełne wyjaśnienie:

W silnikach spalinowych panewki (w tym półpanewki) tworzą łożyskowanie ślizgowe wału korbowego. Gdy wał lub gniazda są regenerowane (np. po zużyciu), w praktyce stosuje się wymiary naprawcze – czyli stopnie doboru części tak, aby zachować wymagany luz i poprawne warunki smarowania.

Określenie "drugi wymiar naprawczy" oznacza konkretny, drugi z kolei stopień przewidziany w dokumentacji dla danej konstrukcji (nie "drugi wiersz" ani "druga wartość z brzegu"). Dlatego kluczowe jest czytanie nagłówków tabeli: należy znaleźć kolumnę/wiersz opisany jako drugi stopień naprawczy, a następnie odczytać odpowiadający mu zakres grubości półpanewki.

Odpowiedź "2,220–2,230 mm" jest poprawna, ponieważ jest to przedział przypisany w tabeli do drugiego wymiaru naprawczego. Pozostałe propozycje są błędne, bo wskazują inne zakresy, które w tabelach tego typu zwykle odpowiadają:

  • innemu stopniowi naprawczemu (np. pierwszemu lub kolejnemu),
  • innemu elementowi/położeniu (np. inny czop, inna klasa selekcyjna),
  • lub innemu parametrowi niż grubość (częsty błąd to pomylenie grubości z wymiarami czopa).

Na egzaminie warto przyjąć nawyk: 1) najpierw odczytać dokładnie nagłówki, 2) sprawdzić jednostkę (mm), 3) dopiero potem przepisać cały zakres (dolna i górna granica). To ogranicza błędy wynikające z podobieństwa liczb i sąsiednich komórek tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Półpanewka to połowa panewki łożyska ślizgowego wału korbowego (lub wałka). Montuje się ją w stopie i pokrywie łożyska (np. w kadłubie silnika i czapce łożyska głównego). Jej grubość i klasa decydują o prawidłowym luzie i smarowaniu.
To drugi stopień doboru części przewidziany po naprawie/regeneracji elementu (np. po kolejnym szlifie lub innej klasyfikacji). Nie jest to "drugi wiersz" tabeli, tylko pozycja opisana w nagłówku jako 2. stopień naprawczy dla danej konstrukcji.
Bo wartości (zakresy grubości, nadwymiary, klasy selekcyjne) zależą od konkretnego silnika i producenta. Tabela jest częścią dokumentacji technicznej i stanowi podstawę doboru części. Egzamin sprawdza umiejętność pracy z dokumentacją, a nie zapamiętywanie liczb.
Najczęściej używa się mikrometru do pomiaru czopów, średnicówki/czujnika do pomiaru średnicy otworu po skręceniu łożyska oraz tworzywa kontrolnego do luzu (np. paski pomiarowe). Wyniki porównuje się z tabelą i tolerancjami producenta.
Nie. Grubość półpanewki to wymiar samej wkładki łożyskowej, a średnica czopa dotyczy wału. Te wielkości są ze sobą powiązane (razem tworzą luz łożyskowy), ale nie wolno ich mylić przy odczycie tabel, bo prowadzi to do wyboru niewłaściwej części.
Stosuje się je po zużyciu lub uszkodzeniu elementów współpracujących, np. po szlifie wału korbowego albo przy regeneracji gniazd łożysk. Wymiary naprawcze pozwalają dobrać panewki tak, by uzyskać wymagany luz i utrzymać prawidłowe smarowanie.
Najpierw odczytaj nagłówki (kolumna/wiersz i opis stopnia naprawczego), potem sprawdź jednostki (mm) i dopiero przepisz pełny zakres: dolną i górną granicę. Dobrą praktyką jest zaznaczenie palcem/linijką właściwej komórki, by nie "przeskoczyć" do sąsiedniej.
Przedział uwzględnia tolerancję wykonania części oraz dopuszczalny rozrzut wymiarów współpracujących elementów. W praktyce warsztatowej ważne jest, aby mieścić się w dopuszczalnych granicach, a nie trafić w jedną "idealną" wartość, która i tak jest nieosiągalna bez tolerancji.
Zasadniczo nie powinno się mieszać stopni naprawczych w obrębie jednego łożyska, bo prowadzi to do nieprawidłowego luzu, nierównomiernego obciążenia i ryzyka zatarcia. Dobór zawsze należy oprzeć na dokumentacji konkretnego silnika i pomiarach elementów.
Najczęstsze to: czytanie "na skróty" bez nagłówków, pomylenie stopnia naprawczego z kolejną pozycją w tabeli, przepisanie tylko jednej granicy zakresu, pomylenie mm z inną jednostką oraz wybór wartości z sąsiedniej kolumny przez podobieństwo liczb.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Drugi wymiar naprawczy oznacza drugi stopień doboru elementu po naprawie (np. po kolejnym szlifie/klasyfikacji)."

Materiały:

  • Dokumentacja serwisowa producenta silnika/pojazdu (tabele wymiarów naprawczych panewek)
  • Podręczniki z budowy i napraw silników spalinowych (rozdziały o łożyskowaniu wału i naprawach głównych)
  • Materiały szkoleniowe z metrologii warsztatowej (pomiary średnic, luzów i tolerancji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego