KWALIFIKACJA CHM3 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 7.
Korzystając z wykresu określ, której substancji można rozpuścić najwięcej w temperaturze 30°C.
Ilustracja przedstawia wykres rozpuszczalności różnych substancji chemicznych w wodzie w zależności od temperatury, co jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy temperaturze 30°C należy na wykresie porównać wartości rozpuszczalności (wysokość krzywych) dla podanych soli.
Najwięcej można rozpuścić tej substancji, której krzywa ma w 30°C największą wartość. Z odczytu wynika, że jest to azotan(V) sodu.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na odczycie z wykresu rozpuszczalności w temperaturze 30°C oraz porównaniu, dla której z podanych soli wartość rozpuszczalności jest największa.

Jak postępować krok po kroku:

  1. Na osi temperatury odszukaj 30°C.
  2. Poprowadź myślowo (lub pomocniczo) linię pionową do przecięcia z krzywymi opisującymi rozpuszczalność poszczególnych substancji.
  3. Dla każdego przecięcia odczytaj wartość na osi rozpuszczalności (zwykle jest to np. g substancji na 100 g wody, ale decydują jednostki podane na wykresie).
  4. Porównaj odczytane wartości: największa wartość oznacza, że w tej temperaturze można rozpuścić najwięcej.

Poprawna jest odpowiedź: "Azotanu(V) sodu.", ponieważ na wykresie przy 30°C krzywa dla tej substancji osiąga najwyższy poziom spośród czterech podanych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Chlorku sodu." – jego krzywa rozpuszczalności w 30°C jest niżej niż dla substancji, która ma maksimum; częstym błędem jest sugerowanie się powszechnością NaCl zamiast odczytem z wykresu.
  • "Azotanu(V) potasu." – mimo że rozpuszczalność tego związku silnie rośnie z temperaturą, w punkcie 30°C na przedstawionym wykresie nie osiąga wartości największej spośród zestawu.
  • "Chlorku potasu." – w 30°C ma rozpuszczalność mniejszą niż lider zestawienia; typową pomyłką jest śledzenie niewłaściwej krzywej (zła legenda) lub odczyt w innym punkcie temperatury.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze upewnij się, że odczytujesz wartość dokładnie dla 30°C, a nie dla najbliższej podziałki, i że porównujesz te same jednostki na osi rozpuszczalności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Znajdź 30°C na osi temperatury, a potem porównaj wysokość (wartość) krzywych dla każdej substancji w tym punkcie.

Ta substancja, której krzywa jest najwyżej przy 30°C, ma największą rozpuszczalność i jej można rozpuścić najwięcej.

Rozpuszczalność to maksymalna ilość substancji, którą da się rozpuścić w danym rozpuszczalniku w określonej temperaturze, aby powstał roztwór nasycony.

Na wykresie jest to zwykle wartość na osi pionowej (w jednostkach podanych na rysunku).

Krzywe rozpuszczalności mogą szybko się zmieniać z temperaturą, więc odczyt z 25°C lub 35°C może dać inną kolejność substancji.

Na egzaminie liczy się wartość w konkretnym punkcie, dlatego zawsze odczytuj z osi temperatury dokładnie 30°C.

Najczęściej myli się krzywe (złe przypisanie z legendy), odczytuje z niewłaściwej temperatury albo myli osie.

Pomaga prowadzenie wzrokiem linii pionowej z 30°C oraz sprawdzenie, czy odczyt odpowiada jednostkom osi rozpuszczalności.

W praktyce większa rozpuszczalność oznacza, że można uzyskać wyższe stężenie roztworu nasyconego, ale stężenie zależy też od tego, ile substancji faktycznie dodasz.

W zadaniach "której substancji można rozpuścić najwięcej" decyduje maksymalna wartość z wykresu.

Gdy trzeba zaplanować przygotowanie roztworu (np. nasyconego) w określonej temperaturze albo przewidzieć krystalizację po ochłodzeniu.

Wykres pomaga dobrać temperaturę i ilość odczynnika tak, aby roztwór pozostał jednorodny.

Trzeba skorzystać z legendy/oznaczeń na rysunku (kolory, podpisy, symbole).

Warto śledzić krzywą od podpisu do punktu 30°C, bo krzywe mogą się zbliżać i łatwo "przeskoczyć" wzrokiem na inną linię.

Pytanie wymaga konkretnego porównania ilości rozpuszczanej substancji w 30°C, a to jest informacja liczbowo-graficzna z wykresu.

Ogólne reguły (np. że rozpuszczalność rośnie z temperaturą) nie wystarczą do wskazania jednej pewnej odpowiedzi bez danych z rysunku.

Po odczycie wartości dla każdej krzywej w 30°C upewnij się, że porównujesz te same jednostki i tę samą temperaturę.

Dobrym nawykiem jest zapisanie czterech odczytów w kolejności i wskazanie największej liczby (lub najwyższego położenia na osi).

Ćwicz odczyt z wykresów i tabel (temperatura–rozpuszczalność), zwłaszcza wskazywanie wartości w zadanym punkcie.

Powtórz pojęcia: roztwór nasycony, przesycony, krystalizacja oraz wpływ temperatury. Rób krótkie treningi porównywania kilku krzywych naraz.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Przy temperaturze 30°C należy na wykresie porównać wartości rozpuszczalności (wysokość krzywych) dla podanych soli.Najwięcej można rozpuścić tej substancji, której krzywa ma w 30°C największą wartość."

Materiały:

  • Podręczniki z chemii ogólnej: zagadnienia roztworów i rozpuszczalności
  • Ćwiczenia rachunkowe i graficzne z interpretacji wykresów (temperatura–rozpuszczalność)
  • Instrukcje laboratoryjne dotyczące sporządzania roztworów nasyconych i przesyconych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego