KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - PRÓBNY

PYTANIE NR 11.
Korzystając z zamieszczonej poniżej karty kalkulacyjnej, oblicz cenę gastronomiczną jednej porcji mazagranu (cenę sprzedaży zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku).
Ilustracja przedstawia tabelę kalkulacyjną (kartę kalkulacyjną) służącą do obliczenia ceny gastronomicznej napoju lub deseru.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Marża 250% w tej kalkulacji to narzut doliczany do kosztu surowców. Najpierw sumuje się koszt surowca dla 10 porcji (19,29 zł), następnie liczy marżę: 19,29 × 2,5 = 48,225 zł i dodaje do kosztu: 67,515 zł. Dzieląc przez 10 porcji otrzymujemy 6,7515 zł, czyli 6,8 zł po zaokrągleniu.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć cenę gastronomiczną jednej porcji na podstawie karty kalkulacyjnej, trzeba przejść przez typowe etapy kalkulacji: koszt surowców (wsad) → marża jako narzut → cena dla całej partii → cena jednostkowa.

1) Koszt surowców dla 10 porcji
Wartość każdego składnika to: ilość × cena jednostkowa, a następnie sumujemy wszystkie składniki. Z danych w tabeli suma kosztów surowców wynosi 19,29 zł dla 10 porcji.

2) Marża gastronomiczna 250% jako narzut
Marża 250% oznacza, że do kosztu surowców dolicza się dodatkowo 250% tego kosztu (czyli 2,5 razy koszt) jako narzut. Liczymy więc wartość marży: 19,29 × 2,5 = 48,225 zł.

3) Cena sprzedaży dla 10 porcji
Do kosztu surowców dodajemy narzut marży: 19,29 + 48,225 = 67,515 zł (cena sprzedaży całej partii 10 porcji).

4) Cena jednej porcji i zaokrąglenie
Cena jednostkowa to: 67,515 ÷ 10 = 6,7515 zł. Polecenie wymaga zaokrąglenia do jednego miejsca po przecinku, więc wynik to 6,8 zł (zapisywane jako 6,80 zł).

Dlaczego pozostałe kwoty są nieprawidłowe?

  • Kwota "4,80 zł" zwykle wynika z błędnej interpretacji marży (np. zastosowania niewłaściwego procentu albo pominięcia części narzutu) lub z pomyłki w rachunkach cząstkowych.
  • Kwota "5,80 zł" może pochodzić z niepełnego doliczenia marży albo błędu skali (np. niewłaściwego podziału przez liczbę porcji lub błędnego kosztu surowca).
  • Kwota "7,80 zł" często jest skutkiem przeszacowania narzutu (np. dodania zbyt dużej marży) albo błędu w obliczeniu wartości jednego składnika.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy tabela dotyczy 1 porcji czy 10 porcji, oraz czy "marża %" jest liczona jako narzut doliczany do kosztu (koszt × (1 + marża)). Zaokrąglaj dopiero na końcu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Marża gastronomiczna w karcie kalkulacyjnej to narzut doliczany do kosztu surowców (wsadu). Oznacza kwotę, która ma pokryć koszty pośrednie (np. praca, energia) i zysk. W praktyce liczy się ją jako: koszt surowca × (marża%/100).
Koszt surowca oblicza się przez zsumowanie wartości wszystkich składników: dla każdego wiersza liczysz ilość × cenę jednostkową, a potem dodajesz wyniki. To daje koszt surowców dla całej partii (np. dla 10 porcji), zanim doliczysz marżę.
Przy marży 250% liczysz narzut jako 2,5 × koszt surowca, a potem dodajesz do kosztu: cena = koszt + (koszt × 2,5). Równoważnie: cena = koszt × 3,5. Na końcu dzielisz przez liczbę porcji i zaokrąglasz wynik.
Bo w tej metodzie 2,5 × koszt to wartość narzutu, którą dopiero dolicza się do kosztu surowców. Sam koszt nadal pozostaje składnikiem ceny. Dlatego cena końcowa obejmuje 100% kosztu + 250% narzutu, czyli łącznie 350% kosztu.
Dzielisz dopiero wtedy, gdy masz policzoną cenę całej partii (np. "razem 10 porcji" po doliczeniu marży). Jeśli podzielisz wcześniej, łatwo zgubić skalę i otrzymać zaniżony lub zawyżony wynik. W zadaniu kluczowe jest przejście z 10 porcji na 1 porcję.
Najczęstsze błędy to: pomylenie marży z mnożnikiem, nieuwzględnienie, że tabela dotyczy 10 porcji, błędne przemnożenie ilości przez cenę jednostkową oraz zaokrąglanie pośrednich wyników zamiast końcowego. Pomaga zapisanie działań w kolejnych liniach.
Zaokrąglasz wynik końcowy (cenę 1 porcji), a nie poszczególne składniki czy marżę. Do jednego miejsca po przecinku oznacza np. 6,7515 → 6,8. W zapisie z walutą często podaje się też dwa miejsca (6,80 zł), ale istotna jest wartość 6,8.
Wiersz "razem 10 porcji" to suma kosztu surowców i doliczonej marży dla całej partii, czyli łączna cena sprzedaży dla 10 porcji. To z tego miejsca najprościej przejść do ceny jednostkowej: dzielisz przez 10, a potem wykonujesz wymagane zaokrąglenie.
Możesz zrobić kontrolę logiczną: marża 250% oznacza, że cena dla całej partii będzie około 3,5 razy większa niż koszt surowców. Jeśli koszt wynosi ok. 19 zł dla 10 porcji, to cena dla 10 porcji powinna być w okolicach 66–68 zł, a na 1 porcję ok. 6,6–6,8 zł.
Ćwicz stały schemat: wartości składników → suma kosztu → marża jako narzut → suma ceny → cena porcji. Rozwiązuj zadania z różnymi marżami i liczbą porcji, a wyniki zawsze sprawdzaj szacowaniem (czy rosną proporcjonalnie do marży). To ogranicza błędy na egzaminie.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Marża 250% w tej kalkulacji to narzut doliczany do kosztu surowców."

Źródła:

  • Opis ilustracji/karty kalkulacyjnej dostarczony w treści zadania (składniki, ilości, ceny oraz marża 250%).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne do kalkulacji gastronomicznej (karty kalkulacyjne, wsad do kotła)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z działu: kalkulacja ceny potraw i napojów
  • Ćwiczenia w arkuszu kalkulacyjnym: sumy, procenty, narzut, zaokrąglanie

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego