KWALIFIKACJA MOD3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 30.
Kostium damski wykonany z elanowełny na podszewce należy prasować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Elanowełna (wełna z domieszką elastanu) wymaga prasowania w umiarkowanej temperaturze i z ochroną powierzchni, aby nie zrobić wybłyszczeń ani nie odkształcić tkaniny.
Prasowanie przez wilgotną zaparzaczkę i ok. 150°C ogranicza ryzyko uszkodzeń wierzchu oraz śladów od szwów i podszewki.

Pełne wyjaśnienie:

Tkanina typu elanowełna to najczęściej mieszanka wełny z dodatkiem elastanu, stosowana m.in. w kostiumach damskich. W praktyce prasowanie takiego wyrobu powinno ograniczać dwa główne ryzyka: wybłyszczenie ("glans") na powierzchni oraz odkształcenie wynikające z przegrzania i zbyt silnego zawilgocenia.

Odpowiedź "po prawej stronie przez wilgotną zaparzaczkę, żelazkiem o temp. 150°C" jest zgodna z zasadą doboru umiarkowanej temperatury dla materiałów o udziale wełny oraz z zasadą stosowania warstwy ochronnej (zaparzaczki/ściereczki prasowalniczej). Wilgotna zaparzaczka pomaga przenieść ciepło łagodniej, poprawia formowanie i jednocześnie zmniejsza ryzyko przypalenia czy świecenia od bezpośredniego kontaktu stopy żelazka z tkaniną.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe w typowych warunkach technologicznych:

  • "na sucho, żelazkiem o temp. 110°C" – zbyt niska temperatura często nie pozwala skutecznie uformować wełnianej tkaniny garniturowej (słabe zaprasowanie kantów, gorsze utrwalenie kształtu). Dodatkowo brak wilgoci zwiększa ryzyko powstawania śladów od docisku i utrudnia równomierne prasowanie.
  • "po lewej stronie lekko zwilżony materiał, żelazkiem o temp. 200°C" – temperatura wysoka, typowa raczej dla odporniejszych tkanin (np. część wyrobów bawełnianych/lnianych). Dla mieszanek z wełną i elastanem może prowadzić do przypaleń, skurczu, odgnieceń oraz trwałych deformacji (zwłaszcza w miejscach szwów i klejeń).
  • "na mokro, żelazkiem o temp. 90°C" – bardzo niska temperatura przy mocnym zawilgoceniu zwykle nie daje efektu technologicznego (materiał może się rozciągać, falować, a zaprasowania nie będą trwałe). Nadmierna wilgoć przy wyrobie na podszewce może też sprzyjać marszczeniu warstw.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o prasowanie mieszanek wełnianych szukaj odpowiedzi z umiarkowaną temperaturą i z warstwą ochronną (zaparzaczka/ściereczka), bo to najczęściej chroni tkaninę wierzchnią przed wybłyszczeniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zaparzaczka to wilgotna ściereczka prasowalnicza (lub cienka tkanina) wkładana między żelazko a wyrób. Chroni powierzchnię przed wybłyszczeniem i przypaleniem oraz pomaga formować wełniane tkaniny dzięki parze i kontrolowanej wilgoci.
Elanowełna zawiera wełnę i elastan, które źle znoszą przegrzanie. Zbyt wysoka temperatura może powodować wybłyszczenia, utratę sprężystości, deformacje i odgniecenia szwów. Bezpieczniej stosować umiarkowaną temperaturę i warstwę ochronną.
Wybłyszczenie widać jako lśniące, jaśniejsze plamy lub pasy, zwykle na krawędziach, łokciach, klapach i przy szwach. Powstaje od zbyt mocnego docisku i/lub zbyt wysokiej temperatury. Pomaga prasowanie przez zaparzaczkę i mniejszy nacisk.
To zależy od tkaniny i efektu. Po lewej stronie częściej prasuje się materiały podatne na połysk. Po prawej stronie prasuje się, gdy trzeba kontrolować wygląd wierzchu, ale zwykle z zabezpieczeniem (zaparzaczka, mniejszy nacisk), aby nie zrobić glansu.
Nadmierna wilgoć może spowodować falowanie warstw, marszczenie podszewki i rozciągnięcie tkaniny wierzchniej. W wyrobach konstrukcyjnych wilgoć trzeba dozować ostrożnie: lepiej użyć wilgotnej zaparzaczki niż moczyć materiał.
Często nie. Przy wielu tkaninach z udziałem wełny zbyt niska temperatura utrudnia trwałe zaprasowanie krawędzi i uformowanie elementów (np. klap, zaszewek). W praktyce stosuje się umiarkowany zakres temperatur oraz parę/ściereczkę, zawsze z uwzględnieniem zaleceń konserwacji.
200°C to wysoka temperatura, która może przekraczać bezpieczny zakres dla wełny i dodatku elastanu. Skutkiem mogą być przypalenia, skurcz, utrwalone odgniecenia oraz utrata elastyczności. W technologii krawieckiej lepiej stosować niższą temperaturę i ochronę.
Najczęstsze błędy to: zbyt wysoka temperatura, brak zaparzaczki, zbyt mocny nacisk na szwy, nadmierne zawilgocenie oraz prasowanie bez próby na skrawku. Skutki to połysk, odgniecenia, falowanie podszewki i zniekształcenie przodu lub rękawów.
Ucz się reguł: dobór temperatury do włókna, rola pary i zaparzaczki, oraz typowe zagrożenia (połysk, skurcz, deformacje). Warto robić krótkie notatki: wełna = umiarkowana temperatura + ochrona; bawełna/len = zwykle wyższa temperatura.
Symbol żelazka na metce informuje, czy wolno prasować i w jakiej temperaturze (zwykle jako poziomy). To praktyczna wskazówka, bo różne mieszanki reagują inaczej. Na egzaminie warto pamiętać, że metka ma pierwszeństwo przed ogólną regułą dla włókna.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • GINETEX (International Association for Textile Care Labelling) – opis symboli konserwacji: prasowanie (iron symbol) i poziomy temperatur, https://www.ginetex.net/en/care-labels/ (dostęp: 2026-03-01)
  • ISO 3758:2012, Textiles — Care labelling code using symbols (sekcja dotycząca symbolu prasowania i poziomów temperatury)
  • The Woolmark Company – wskazówki pielęgnacji wełny i prasowania (temperatura, para, ochrona przed wybłyszczeniem), https://www.woolmark.com/care/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki do technologii odzieży: dział o prasowaniu i wykańczaniu wyrobów
  • Instrukcje producentów żelazek/pras (zakresy temperatur i para dla wełny)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych: konserwacja i wykończalnictwo odzieży

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego