Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - STYCZEŃ 2012



PYTANIE NR 29.
Koszt jednostkowy zmienny wytworzenia 1 tony ziemniaków wyniósł 24 zł/tonę, a koszt jednostkowy stały 8 zł/tonę. Ile wynosi koszt całkowity wyprodukowania 1 tony ziemniaków?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt całkowity jednostkowy to suma jednostkowego kosztu zmiennego i jednostkowego kosztu stałego przypadających na tę samą jednostkę produktu. Skoro dla 1 tony: koszt zmienny wynosi 24 zł/tonę, a stały 8 zł/tonę, to koszt całkowity 1 tony to 24 + 8 = 32 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano dwa składniki kosztu wytworzenia odnoszące się do tej samej jednostki produktu, czyli do 1 tony ziemniaków:

  • jednostkowy koszt zmienny = 24 zł/tonę (część kosztu, która rośnie wraz z wielkością produkcji, np. materiał, paliwo, robocizna zależna od areału i plonu),
  • jednostkowy koszt stały = 8 zł/tonę (część kosztu przypisana na jednostkę, wynikająca z rozliczenia kosztów stałych, np. amortyzacja, dzierżawa, ubezpieczenia – w ujęciu jednostkowym jest już "przeliczona" na 1 tonę).

Skoro oba koszty są wyrażone w zł/tonę, można je bezpośrednio zsumować, aby otrzymać koszt całkowity wyprodukowania 1 tony:

24 zł/tonę + 8 zł/tonę = 32 zł/tonę.

Dlaczego pozostałe wartości nie pasują?

  • "8 zł" to tylko koszt stały przypadający na 1 tonę; pomija koszt zmienny, więc nie daje pełnego kosztu wytworzenia.
  • "24 zł" to tylko koszt zmienny; pomija rozliczoną część kosztów stałych, więc także nie jest kosztem całkowitym.
  • "3 zł" nie wynika z żadnego sensownego działania na danych (to typowa wartość z błędu rachunkowego lub nieuwagi).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się sformułowanie "koszt całkowity" i podane są składowe kosztu w tej samej jednostce, najczęściej należy je zsumować. Dopiero gdy koszty stałe są podane jako kwota łączna (np. na miesiąc/rok), potrzebny jest dodatkowy krok rozliczenia na jednostkę produkcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest koszt zmienny jednostkowy w produkcji rolniczej?
Koszt zmienny jednostkowy to część kosztu przypadająca na 1 jednostkę produktu, która zależy od skali produkcji. W rolnictwie może obejmować np. zużycie paliwa, materiał siewny, środki ochrony roślin czy robociznę, jeśli rośnie wraz z wielkością produkcji.
Co to jest koszt stały jednostkowy i dlaczego podaje się go na tonę?
Koszt stały jednostkowy to koszty stałe (np. amortyzacja, dzierżawa, ubezpieczenia) przeliczone na 1 jednostkę produktu. Podaje się go na tonę, aby można było porównać koszty między uprawami i łatwo policzyć koszt całkowity jednostki, sumując go z kosztem zmiennym.
Jak obliczyć koszt całkowity 1 tony, gdy znam koszt zmienny i stały na tonę?
Gdy oba koszty są podane w tej samej jednostce (np. zł/tonę), koszt całkowity jednostkowy oblicza się przez dodawanie: koszt całkowity = koszt zmienny jednostkowy + koszt stały jednostkowy. Nie potrzeba wtedy danych o wielkości produkcji.
Dlaczego w takich zadaniach nie mnoży się kosztów przez liczbę ton?
Nie mnoży się, gdy pytanie dotyczy kosztu 1 tony, a koszty są już wyrażone w zł/tonę. Mnożenie jest potrzebne dopiero przy koszcie całkowitym dla większej produkcji, np. dla 20 ton: wtedy koszt jednostkowy mnoży się przez liczbę ton.
Czy koszt całkowity jednostkowy zawsze jest sumą kosztu stałego i zmiennego?
W typowej kalkulacji kosztów jednostkowych tak: koszt jednostkowy obejmuje część zmienną i część stałą przypisaną na jednostkę. Uwaga: jeśli koszty stałe są podane jako kwota łączna (np. roczna), trzeba je najpierw rozliczyć na jednostkę produkcji.
Jakie są najczęstsze błędy uczniów w zadaniach o koszcie całkowitym?
Najczęściej pojawia się pomijanie jednego składnika (wybranie tylko kosztu zmiennego albo tylko stałego), nieuwzględnienie jednostek (mieszanie zł/tonę z kwotą łączną) oraz błędy rachunkowe z pośpiechu. Pomaga zapis działania wprost: 24 + 8 = 32.
Kiedy koszt stały w rolnictwie może "wydawać się" mniejszy na tonę?
Gdy rośnie wielkość produkcji (większy plon lub większy areał), koszty stałe rozkładają się na większą liczbę ton, więc koszt stały jednostkowy spada. To zjawisko wynika z rozliczania kosztów stałych na jednostkę i często poprawia opłacalność produkcji.
Jak wykorzystać koszt jednostkowy do ustalenia ceny sprzedaży ziemniaków?
Koszt jednostkowy (np. zł/tonę) pomaga wyznaczyć minimalną cenę, która pokrywa koszty. Jeśli cena sprzedaży jest niższa niż koszt jednostkowy, sprzedaż generuje stratę na każdej tonie. Do decyzji rynkowej warto dodać też marżę i ryzyko wahań plonu.
Czy w agrobiznesie koszty zmienne i stałe liczy się inaczej dla różnych upraw?
Zasada jest taka sama, ale składniki kosztów mogą się różnić. W jednej uprawie większy udział mogą mieć nawozy i środki ochrony, w innej koszty zbioru lub przechowalnictwa. Kluczowe jest konsekwentne przypisywanie kosztów do uprawy i rozliczanie stałych na jednostkę produktu.
Jak przygotować się do zadań z kalkulacji kosztów na egzaminie technika agrobiznesu?
Ćwicz rozróżnianie kosztów stałych i zmiennych oraz szybkie obliczenia jednostkowe. Rób krótkie notatki: co jest podane "na jednostkę", a co jako kwota łączna. Trenuj zadania, w których trzeba: dodać koszty jednostkowe, a w trudniejszych wersjach rozliczyć koszty stałe na tonę.
info

Około 74% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Koszt całkowity jednostkowy to suma jednostkowego kosztu zmiennego i jednostkowego kosztu stałego przypadających na tę samą jednostkę produktu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Koszty stałe" – opis pojęcia i relacji do kosztów zmiennych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszty_sta%C5%82e - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Koszty zmienne" – definicja i charakterystyka, https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszty_zmienne - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podstawy rachunku kosztów i rachunkowości zarządczej (materiały do kalkulacji kosztów jednostkowych)
  • Notatki z ekonomiki rolnictwa dotyczące kosztów stałych i zmiennych
  • Zestawy zadań rachunkowych z kalkulacji kosztu jednostkowego w produkcji roślinnej
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego