W zadaniu podano koszt utrzymania magazynu: 4 zł/m2. Zapowiedziano wzrost kosztów o 15%, czyli koszt ma się zwiększyć o 15% wartości początkowej.
Najpewniejsza metoda to użycie mnożnika zmiany procentowej:
- 15% = 15/100 = 0,15
- wzrost o 15% oznacza przejście na 100% + 15% = 115%, czyli mnożnik 1,15
Obliczenie:
- 4 × 1,15 = 4 × (1 + 0,15) = 4 + 0,60 = 4,60
Wynik 4,60 zł (w praktyce: 4,60 zł/m2) jest poprawny, bo 15% z 4 zł to 0,60 zł, a po podwyżce koszt rośnie z 4,00 do 4,60.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- 4,15 zł sugeruje dodanie 0,15 zamiast 15% wartości (0,60) albo potraktowanie 15% jako "15 groszy". To typowy błąd mylenia procentu z częścią stałą.
- 5,30 zł odpowiada znacznie większej podwyżce niż 15% (to byłby wzrost o 1,30, czyli 32,5%). Wynika zwykle z użycia złego mnożnika albo błędnego przeliczenia procentów.
- 6,15 zł jest jeszcze wyższe i nie pasuje do wzrostu o 15%; wskazuje na pomylenie sposobu liczenia (np. wielokrotne dodanie procentu lub błąd rachunkowy).
Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach "wzrost o p%" najpierw zamień p% na ułamek (p/100), a potem stosuj wzór: nowa wartość = stara wartość × (1 + p/100). To minimalizuje ryzyko pomyłki.