KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 25.
Które koszty ewidencjonowane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów nie są kosztami uzyskania przychodów według przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odsetki od zaległości budżetowych mają charakter sankcyjny za nieterminowe regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, dlatego nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Pozostałe pozycje (wynagrodzenia, odsetki kredytowe, zakup towarów) co do zasady mogą być kosztami, jeśli są związane z przychodem i właściwie udokumentowane.

Pełne wyjaśnienie:

Koszt uzyskania przychodu w PIT to wydatek poniesiony w celu osiągnięcia przychodu albo zachowania czy zabezpieczenia jego źródła, o ile przepisy nie wyłączają go wprost. W praktyce oznacza to, że samo ujęcie wydatku w PKPiR nie przesądza jeszcze, że jest on podatkowym kosztem – zawsze trzeba ocenić jego związek z działalnością oraz to, czy nie znajduje się w katalogu wyłączeń.

Odpowiedź "Zapłacone odsetki od zaległości budżetowych." jest właściwa, ponieważ odsetki od zaległości wobec budżetu (zaległości publicznoprawnych) są konsekwencją nieterminowego wywiązania się z obowiązków i mają charakter dolegliwości. Z tego powodu są typowo traktowane jako wydatek niestanowiący kosztu uzyskania przychodu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "Wydatki na wynagrodzenia brutto pracowników." – wynagrodzenia (przy spełnieniu warunków, m.in. związek z działalnością, prawidłowe naliczenie i rozliczenie) są standardowym kosztem funkcjonowania firmy. Uczniowie często mylą tu warunki momentu ujęcia w kosztach z samą możliwością zaliczenia do KUP.
  • "Zapłacone odsetki od kredytu bankowego." – odsetki od kredytu zaciągniętego na cele związane z działalnością (np. finansowanie obrotu, inwestycje) co do zasady mogą być kosztem, o ile są faktycznie poniesione i spełniają przesłanki podatkowe. Błąd wynika zwykle z utożsamienia wszystkich odsetek z "karą".
  • "Wydatki na zakup towarów handlowych." – zakup towarów przeznaczonych do dalszej odsprzedaży jest typowym wydatkiem powiązanym z uzyskaniem przychodu. W PKPiR stanowi podstawową kategorię kosztów działalności handlowej.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o koszty zawsze rozróżniaj odsetki od finansowania działalności (zwykle gospodarcze) od odsetek od zaległości publicznoprawnych (zwykle sankcyjne). To częsty "haczyk" w testach EKA.5.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty uzyskania przychodów to wydatki poniesione w związku z osiąganiem przychodu lub zabezpieczeniem jego źródła, o ile nie są wyłączone przez przepisy. W praktyce trzeba wykazać związek z działalnością, poprawne udokumentowanie oraz sprawdzić, czy wydatek nie jest wprost wyłączony z kosztów.
Odsetki od zaległości budżetowych wynikają z nieterminowego regulowania zobowiązań publicznoprawnych i mają charakter dolegliwości (sankcyjny). Z tego powodu przepisy podatkowe typowo wyłączają je z kosztów uzyskania przychodów, nawet jeśli zostały faktycznie zapłacone.
Nie zawsze. PKPiR jest ewidencją księgową dla potrzeb podatkowych, ale kwalifikacja podatkowa wymaga jeszcze oceny, czy wydatek spełnia definicję kosztu oraz czy nie jest wyłączony przepisami. Na egzaminie często sprawdza się właśnie tę różnicę: ewidencja vs dopuszczalność podatkowa.
Co do zasady tak, jeśli kredyt jest związany z działalnością gospodarczą (np. finansowanie zakupu towarów, inwestycji), a odsetki zostały faktycznie poniesione i są właściwie udokumentowane. Trzeba jednak uważać na szczególne ograniczenia i na to, by nie mylić ich z odsetkami od zaległości publicznoprawnych.
Wynagrodzenia pracowników zwykle stanowią koszt, gdy są związane z działalnością, prawidłowo naliczone, wynikają z dokumentów (np. list płac) i są rozliczone zgodnie z zasadami podatkowymi. W testach mylące bywa to, że moment ujęcia w kosztach może zależeć od zapłaty lub terminów rozliczeń.
Najczęstszy błąd to traktowanie wszystkich odsetek identycznie. Odsetki od kredytu (finansowanie działalności) bywają kosztem, a odsetki od zaległości budżetowych są kojarzone z konsekwencją naruszenia obowiązku i zwykle nie są kosztem. Pomaga pytanie kontrolne: "od czego są te odsetki?".
Szukaj słów-kluczy sugerujących sankcję lub naruszenie obowiązków: "zaległość", "kara", "grzywna", "odsetki od zaległości". Takie pozycje często są wyłączane z kosztów. Następnie porównaj to z typowymi kosztami operacyjnymi firmy: towary, wynagrodzenia, usługi, odsetki kredytowe.
Zwykle tak, ponieważ towary handlowe są przeznaczone do sprzedaży, więc ich zakup jest bezpośrednio związany z uzyskaniem przychodu. Warunkiem jest związek z działalnością i poprawne udokumentowanie (np. faktury). W testach to zazwyczaj "bezpieczny" koszt, w przeciwieństwie do wydatków sankcyjnych.
Zawsze, gdy pytanie dotyczy katalogu wyłączeń z kosztów lub szczególnych ograniczeń, bo takie obszary potrafią się zmieniać. Do nauki używaj materiałów z podanym stanem prawnym (rok) i porównuj je z aktualnym tekstem ustawy. Na egzaminie trzymaj się zasad ogólnych i typowych wyłączeń.
Ucz się poprzez zestawienia: koszty typowe (towary, wynagrodzenia, czynsz, media, odsetki kredytowe) oraz wydatki wyłączone (często sankcyjne). Ćwicz na testach rozróżnianie "związku z przychodem" od "kary za opóźnienie". To znacząco skraca czas rozwiązywania zadań.
info

Statystycznie 36% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Źródła:

  • podatki.gov.pl – informacje ogólne Ministerstwa Finansów o kosztach uzyskania przychodów (sekcja PIT): https://www.podatki.gov.pl/pit/ (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Aktualny tekst ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) – część o kosztach uzyskania przychodów i wyłączeniach
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.5 z działu: podatki i ewidencje (PKPiR)
  • Komentarze/opracowania do PKPiR i PIT (rozdziały o kosztach i odsetkach) z podaniem stanu prawnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego