KWALIFIKACJA SPL1 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 33.
Koszty przestojów w produkcji, utraty klienta w wyniku braku realizacji niepełnego zamówienia, awaryjnego zakupu u innego dostawcy, utraconej marży od każdej niesprzedanej jednostki wynikają z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskazane skutki (przestoje produkcji, utrata klienta, awaryjny zakup u innego dostawcy, utracona marża od niesprzedanych sztuk) są typowe dla sytuacji, gdy towaru lub materiału brakuje w magazynie. Są to więc koszty niedoboru, czyli koszty wynikające z braku zapasu.

Pełne wyjaśnienie:

Opis w zadaniu wymienia konsekwencje, które pojawiają się wtedy, gdy firma nie ma dostępnego zapasu potrzebnego do realizacji sprzedaży lub produkcji. Taka sytuacja jest w logistyce określana jako niedobór/stockout, a koszty z nim związane to koszty braku zapasu.

Dlaczego właśnie "brak zapasu" pasuje do podanych przykładów?

  • Przestoje w produkcji – gdy brakuje materiałów/komponentów na czas, linia produkcyjna może stanąć, co generuje koszty niewykorzystanych zasobów i opóźnienia.
  • Utrata klienta oraz niepełna realizacja zamówienia – jeśli nie można skompletować zamówienia, klient może zrezygnować lub przejść do konkurencji.
  • Awaryjny zakup u innego dostawcy – przy braku zapasu często kupuje się "na szybko", drożej, z ekspresową dostawą, co podnosi koszty.
  • Utracona marża od niesprzedanej jednostki – gdy towaru nie ma, nie dochodzi do sprzedaży, więc firma traci planowany zysk.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do przedstawionych skutków:

  • "Nadmiaru zapasu" dotyczy kosztów zamrożonego kapitału, ryzyka przeterminowania, uszkodzeń, przecen i większej powierzchni składowania, a nie utraconej sprzedaży z powodu braku towaru.
  • "Utrzymania zapasu" oznacza koszty magazynowania (np. miejsce, obsługa, ubezpieczenie, starzenie się zapasu). Są one związane z posiadaniem zapasu, a nie z jego brakiem.
  • "Uzupełniania zapasu" wiąże się zwykle z kosztami zamawiania/dostawy (np. administracja, transport), ale opis w zadaniu wskazuje na skutki niedostępności, a nie na sam proces uzupełniania.

W praktyce magazynier-logistyk ogranicza koszty braku zapasu poprzez właściwe poziomy minimalne i bezpieczeństwa, kontrolę rotacji oraz planowanie uzupełnień zgodnie z popytem i czasem dostawy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty braku zapasu to straty i dodatkowe wydatki wynikające z niedostępności towaru lub materiału wtedy, gdy jest potrzebny. Obejmują m.in. utraconą sprzedaż i marżę, opóźnienia realizacji zamówień, utratę klienta oraz koszty awaryjnych zakupów lub ekspresowych dostaw.
Przestój pojawia się, gdy brakuje komponentów lub surowców na stanowisku pracy. Nie jest to koszt "posiadania" zapasu, lecz skutek jego niedoboru. Firma płaci za niewykorzystane zasoby (ludzi, maszyny, energię), a jednocześnie nie wytwarza produktów na czas, co może generować kolejne straty.
Utracona marża to zysk, którego firma nie osiągnie, bo nie doszło do sprzedaży (np. brak towaru na magazynie). Jeśli klient chciał kupić, ale nie mógł, przedsiębiorstwo traci nie tylko przychód, ale też planowany zysk na tej sztuce, a często również szansę na kolejne zakupy.
Koszty utrzymania zapasu to koszty wynikające z posiadania towaru w magazynie: zajęta powierzchnia, obsługa magazynowa, ubezpieczenie, ryzyko uszkodzeń i przeterminowania, starzenie asortymentu oraz zamrożenie kapitału. To inna kategoria niż koszty braku, które wynikają z niedostępności towaru.
Nadmiar zapasu generuje koszty "za dużo" (magazynowanie, zamrożony kapitał, przestarzenie, przeceny). Brak zapasu generuje koszty "za mało" (utracona sprzedaż, niezrealizowane zamówienia, utrata klientów, przestoje, zakupy awaryjne). Klucz to pytanie: czy problemem jest posiadanie towaru, czy jego niedostępność?
Awaryjny zakup pojawia się zwykle wtedy, gdy firma nie ma zapasu i musi natychmiast zareagować, by dotrzymać terminów lub uruchomić produkcję. Taki zakup bywa droższy (gorsze warunki cenowe, ekspresowa dostawa), dlatego jest typowym składnikiem kosztów braku zapasu.
Pomaga m.in. ustalenie zapasu bezpieczeństwa, kontrola stanów minimalnych, szybka identyfikacja towarów krytycznych, analiza rotacji i sezonowości oraz monitorowanie czasu dostawy. Ważna jest też jakość danych magazynowych (stany rzeczywiste) i współpraca z planowaniem oraz zakupami.
Najczęściej wynika z niedoboru zapasu, ale może też wynikać z błędów kompletacji, uszkodzeń, rezerwacji towaru dla innych zleceń lub błędnych stanów w systemie. W kontekście kosztów z zadania kluczowy jest skutek: klient nie dostaje zamówionej ilości, co tworzy straty podobne do klasycznego braku zapasu.
Typowe błędy to mylenie kosztów utrzymania (posiadania) z kosztami braku (niedostępności) oraz skupienie się na słowie "zapas" bez analizy skutków w treści. Pomaga metoda: podkreśl w pytaniu skutki (utrata klienta, utracona marża, przestoje) i dopasuj je do właściwej kategorii kosztów.
Z brakiem zapasu powiązany jest poziom obsługi klienta (service level) oraz ryzyko niedoboru. Im częściej występuje niedostępność, tym większe ryzyko utraty sprzedaży i klientów. W magazynie przekłada się to na potrzebę utrzymywania zapasu bezpieczeństwa, właściwych punktów ponownego zamówienia i rzetelnej ewidencji.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wskazane skutki (przestoje produkcji, utrata klienta, awaryjny zakup u innego dostawcy, utracona marża od niesprzedanych sztuk) są typowe dla sytuacji, gdy towaru lub materiału brakuje w magazynie."

Materiały:

  • Materiały szkolne z gospodarki zapasami (koszty zapasów i poziom obsługi)
  • Podręcznik/kompendium logistyki magazynowej: rozdział o kosztach zapasów
  • Zadania testowe z klasyfikacji kosztów: utrzymania, zamawiania i braku zapasu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego