W pytaniu porównujemy koszty z dwóch kolejnych okresów: roku ubiegłego (322 000 zł) oraz roku przedostatniego (280 000 zł). Ponieważ pytanie brzmi "Jak zmieniły się koszty… w stosunku do roku przedostatniego?", rokiem bazowym jest rok przedostatni.
Krok 1: oblicz zmianę bezwzględną (w zł)
322 000 − 280 000 = 42 000 zł. To oznacza, że koszty wzrosły o 42 000 zł.
Krok 2: przelicz zmianę na procenty względem bazy
Zmiana % = (zmiana bezwzględna / wartość bazowa) × 100%
= (42 000 / 280 000) × 100%
= 0,15 × 100% = 15%.
Wniosek: koszty realizacji usług transportowych w roku ubiegłym wzrosły o 15% w porównaniu z rokiem przedostatnim.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Zmniejszyły się o 13%" – kierunek zmiany jest błędny, bo 322 000 jest większe niż 280 000. Dodatkowo 13% nie wynika z obliczeń dla tych danych.
- "Wzrosły o 38 000,00 zł" – zmiana kwotowa została policzona błędnie; różnica to 42 000 zł, nie 38 000 zł.
- "Zmniejszyły się o 42 000,00 zł" – choć kwota 42 000 pojawia się w obliczeniach, znak i interpretacja są błędne: jest to przyrost, a nie spadek.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy pytanie oczekuje wyniku w procentach czy w złotych. Następnie upewnij się, że dzielisz przez właściwą bazę – w porównaniach "w stosunku do" bazą jest wskazany okres odniesienia.