Betony lekkie uzyskuje się przez zastosowanie składników, które obniżają gęstość (masę objętościową) stwardniałego betonu. Kluczową rolę odgrywa tu dobór kruszywa lekkiego, czyli kruszywa o niskiej gęstości ziaren, często o strukturze porowatej. Takie kruszywo "wnosi" do mieszanki więcej pustek w materiale ziaren, dzięki czemu beton po związaniu jest wyraźnie lżejszy niż beton zwykły.
Keramzyt jest typowym przykładem kruszywa lekkiego stosowanego do betonów lekkich. Jest to kruszywo sztuczne o porowatej budowie, które pozwala zmniejszyć ciężar elementów, co bywa szczególnie istotne w stropach, elementach prefabrykowanych czy w miejscach, gdzie ogranicza się obciążenia konstrukcji.
- Pospółka – jest kruszywem naturalnym, zaliczanym do kruszyw zwykłych; nie jest przeznaczona do wykonywania betonów lekkich, bo nie obniża gęstości betonu w sposób charakterystyczny dla kruszyw lekkich.
- Baryt – jest kruszywem ciężkim; stosuje się go wtedy, gdy potrzebny jest beton o dużej masie (np. w szczególnych zastosowaniach technicznych), czyli odwrotnie niż w przypadku betonów lekkich.
- Żwir – to również kruszywo zwykłe, powszechne w betonach konstrukcyjnych "standardowych", ale nie jest kruszywem lekkim.
W zadaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać zasadę: keramzyt = beton lekki, a baryt = beton ciężki. Pozostałe typowe kruszywa naturalne (piasek, żwir, pospółka) wiążą się najczęściej z betonami zwykłymi.
