KWALIFIKACJA ROL6 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 36.
Krzyżowanie uszlachetniające polega na kryciu np. klaczy małopolskiej ogierem rasy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Krzyżowanie uszlachetniające polega na kojarzeniu klaczy rasy miejscowej z ogierem rasy, która ma wnieść pożądane cechy (np. "szlachetność", poprawę typu, dzielność). W takim ujęciu odpowiedź "pełnej krwi angielskiej" pasuje do roli rasy uszlachetniającej, a krycie ogierem tej samej rasy nie jest uszlachetnianiem.

Pełne wyjaśnienie:

W hodowli koni krzyżowanie uszlachetniające rozumie się jako kojarzenie klaczy danej rasy (często rasy krajowej lub o mniej "szlachetnym" typie) z ogierem rasy, która ma podnieść określone cechy potomstwa. Chodzi o celowy dobór reproduktora tak, aby uzyskane źrebięta miały bardziej pożądany typ, lepszą dzielność użytkową lub korzystniejsze cechy budowy i ruchu.

Odpowiedź "pełnej krwi angielskiej" jest zgodna z ideą uszlachetniania, ponieważ jest to rasa, którą w praktyce kojarzy się z wnoszeniem cech "uszlachetniających" (lekkość, wytrzymałość, temperament odpowiedni do określonych kierunków użytkowania). W pytaniu podano przykład: klacz małopolska kryta ogierem rasy pełnej krwi angielskiej – taka konstrukcja odpowiada logice "klacz rasy bazowej × ogier rasy uszlachetniającej".

  • Odpowiedź "holsztyńskiej" może kusić skojarzeniem z końmi sportowymi, ale nie każda rasa sportowa jest w pytaniach egzaminacyjnych traktowana jako typowy przykład krzyżowania uszlachetniającego dla klaczy małopolskiej; bez dodatkowego kontekstu celu hodowlanego (skoki/ujeżdżenie) jest to mniej trafne.
  • Odpowiedź "polski koń sportowy" jest nazwą rasy/typu użytkowego, ale w pytaniu chodzi o wskazanie rasy ogiera stosowanej jako "uszlachetniająca" w klasycznym ujęciu. Dodatkowo taka odpowiedź bywa interpretowana niejednoznacznie (typ vs rasa w zależności od materiałów).
  • Odpowiedź "małopolskiej" oznacza krycie w obrębie tej samej rasy, czyli kojarzenie czystorasowe, a nie krzyżowanie uszlachetniające.

Na egzaminie warto zapamiętać mechanizm: w krzyżowaniu uszlachetniającym nie chodzi o "dowolną inną rasę", tylko o rasę dobraną celowo do poprawy konkretnych cech potomstwa, przy zachowaniu logicznej roli klaczy i ogiera w programie hodowlanym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Krzyżowanie uszlachetniające to kojarzenie klaczy rasy bazowej z ogierem rasy, która ma wnieść pożądane cechy (np. poprawę typu, dzielności, ruchu). Celem nie jest "mieszanie ras", lecz zaplanowana poprawa cech potomstwa zgodnie z kierunkiem użytkowania.
Ponieważ ogier ma być nośnikiem cech, których oczekuje się w potomstwie (np. większej szlachetności, wytrzymałości lub określonego typu). Gdy kryje się ogierem tej samej rasy, zwykle mówimy o kojarzeniu czystorasowym, a nie o uszlachetnianiu.
W kojarzeniu czystorasowym oba osobniki są tej samej rasy, a celem jest utrzymanie i selekcja w obrębie populacji. W krzyżowaniu uszlachetniającym przynajmniej jedno z rodziców jest innej rasy, a dobór ma służyć wprowadzeniu konkretnych, pożądanych cech do potomstwa.
Najczęściej poprawia się typ i eksterier (bardziej "szlachetny" wygląd), cechy ruchu, dzielność użytkową oraz czasem wytrzymałość lub predyspozycje sportowe. Kluczowe jest, by cel był jasno określony, bo od niego zależy dobór ogiera i ocena efektu krzyżowania.
Nie. To przykład kojarzenia w obrębie tej samej rasy, czyli kojarzenia czystorasowego. Uszlachetnianie wymaga użycia ogiera rasy "wprowadzającej" pożądane cechy, dlatego w definicji kluczowe jest wystąpienie krzyżowania międzyrasowego.
Niekoniecznie. W testach ważne jest, czy odpowiedź jest jednoznaczna i czy pasuje do definicji oraz typowych przykładów omawianych na zajęciach. Nazwy typu użytkowego mogą być różnie interpretowane, dlatego w pytaniach definicyjnych częściej oczekuje się wskazania konkretnej rasy.
Częsty błąd to wybór rasy "sportowej" bez analizy, czy pytanie dotyczy uszlachetniania czy innego celu. Inny błąd to uznanie, że każde kojarzenie dwóch ras jest uszlachetniające. Trzeba pamiętać: liczy się kierunek i cel poprawy cech potomstwa.
Pomaga prosta reguła: czystorasowe = ta sama rasa; uszlachetniające = wprowadzenie cech poprawiających typ/dzielność; towarowe = nastawienie na użytkowość/produkcję bez utrwalania jednolitej rasy. Do tego warto dopasować przykłady kojarzeń.
Gdy hodowca chce podnieść poziom wybranych cech w stadzie (np. poprawić typ lub określone predyspozycje użytkowe) i dobiera ogiera pod ten cel. Taki plan powinien uwzględniać ocenę klaczy, założenia hodowlane oraz późniejszą selekcję potomstwa.
Najpierw rozpoznaj definicję: uszlachetnianie = klacz rasy bazowej + ogier rasy wnoszącej pożądane cechy. Następnie odrzuć odpowiedź wskazującą tę samą rasę co u klaczy (to czystorasowe). Na końcu wybierz rasę najczęściej kojarzoną z "uszlachetnianiem" w materiałach nauczania.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Krzyżowanie uszlachetniające polega na kojarzeniu klaczy rasy miejscowej z ogierem rasy, która ma wnieść pożądane cechy (np. "szlachetność", poprawę typu, dzielność)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z hodowli koni dotyczące metod kojarzenia i celów krzyżowania
  • Programy nauczania dla kwalifikacji związanych z hodowlą koni (dział: rozród i doskonalenie pogłowia)
  • Konspekty/zeszyty ćwiczeń z przedmiotów: chów i hodowla koni, użytkowanie koni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego