Ustalanie wyniku finansowego metodą księgową polega na zamknięciu (przeksięgowaniu) kont wynikowych na konto "Wynik finansowy". W praktyce oznacza to, że na tym koncie gromadzi się oddzielnie wpływ przychodów i zysków oraz kosztów i strat, aby uzyskać końcowy rezultat okresu.
W wariancie porównawczym rachunku zysków i strat podstawowym układem kosztów jest układ rodzajowy, dlatego istotną rolę pełni konto "Koszty według rodzajów". W jednostce handlowej, oprócz kosztów w układzie rodzajowym, wynik obciążają także koszty bezpośrednio powiązane ze sprzedażą towarów, tj. "Wartość sprzedanych towarów w cenach zakupu".
Na stronę Wn konta "Wynik finansowy" powinny trafić wszystkie pozycje, które zmniejszają wynik, czyli m.in.:
- koszty działalności operacyjnej ujmowane w danym wariancie (np. "Koszty według rodzajów" oraz "Wartość sprzedanych towarów w cenach zakupu"),
- "Pozostałe koszty operacyjne" (koszty poza podstawową działalnością operacyjną),
- "Koszty finansowe" (np. odsetki, różnice kursowe ujemne),
- "Podatek dochodowy" jako obciążenie wyniku danego okresu.
Odpowiedzi zawierające "Koszty handlowe" lub "Rozliczenie kosztów" są typowymi pułapkami: "Koszty handlowe" mogą występować jako konto analityczne lub element innego układu ewidencji, ale nie stanowią uniwersalnej, wymaganej pozycji przeksięgowania na wynik w tym ujęciu. Z kolei "Rozliczenie kosztów" jest kontem technicznym służącym do przeksięgowań wewnętrznych (np. przeniesienia kosztów między układami), a nie zawsze bezpośrednio obciąża wynik jako kategoria rachunku zysków i strat.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj zasadę "na Wn wyniku idą koszty i straty oraz podatek", a dopiero potem sprawdzaj, które nazwy kont w danym wariancie faktycznie reprezentują te kategorie.
