Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2013



PYTANIE NR 3.
Kto podejmuje decyzję o powołaniu archiwum zakładowego w jednostce organizacyjnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Decyzję o utworzeniu archiwum zakładowego w danej jednostce podejmuje organ nadzoru archiwalnego.
W praktyce ustala to dyrektor właściwego archiwum państwowego, a nie kierownik jednostki. Kierownik ma obowiązek zapewnić funkcjonowanie archiwum zakładowego, ale nie ma kompetencji decyzyjnej w zakresie jego "powołania".

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza rozróżnienie między kompetencją nadzorczą a obowiązkiem organizacyjnym w systemie archiwalnym.

Poprawna jest odpowiedź: "Dyrektor archiwum państwowego." Wynika to z tego, że to organ nadzoru archiwalnego ustala, w których jednostkach tworzy się archiwa zakładowe. W konsekwencji "powołanie" archiwum zakładowego w jednostce nie jest swobodną decyzją kierownika jednostki, lecz elementem systemu państwowego nadzoru nad narodowym zasobem archiwalnym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego." To odpowiedź oparta na intuicji, że decyzje "ważne" podejmuje minister. W tym przypadku kompetencja jest przypisana organom archiwalnym, a nie ministrowi jako takiemu.
  • "Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych." Jest to organ centralny, kojarzony z nadzorem ogólnym. Jednak w ujęciu praktycznym i egzaminacyjnym decyzje dotyczące konkretnych jednostek co do zasady wykonuje dyrektor właściwego terytorialnie archiwum państwowego; wyjątki dla jednostek ogólnokrajowych nie zmieniają tego, że prawidłowa rola dotyczy dyrektora archiwum państwowego.
  • "Dyrektor jednostki, w której ma powstać archiwum." To najczęstsza pułapka: mylenie obowiązku zapewnienia działania archiwum z prawem do podjęcia decyzji o jego utworzeniu. Kierownik jednostki odpowiada za organizację i warunki funkcjonowania archiwum zakładowego, ale działa w ramach ustaleń nadzoru archiwalnego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "kto podejmuje decyzję/ustala" w obszarze archiwów zakładowych, zwykle chodzi o organ nadzoru archiwalnego, a nie o kierownictwo jednostki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kto decyduje o utworzeniu archiwum zakładowego w jednostce?
Decyzję (w sensie ustalenia, że w danej jednostce tworzy się archiwum zakładowe) podejmuje organ nadzoru archiwalnego, czyli co do zasady dyrektor właściwego archiwum państwowego. Kierownik jednostki ma obowiązek zorganizować i zapewnić działanie archiwum, ale nie "ustanawia" go samodzielnie.
Dlaczego nie dyrektor jednostki powołuje archiwum zakładowe?
Bo w przepisach rozdzielono kompetencje: organ nadzoru archiwalnego ustala, w których jednostkach tworzy się archiwa zakładowe, a kierownik jednostki odpowiada za wykonanie (organizację, warunki, zasoby). Błąd wynika z utożsamiania obowiązku zapewnienia funkcjonowania z prawem do podjęcia decyzji.
Co oznacza, że dyrektor archiwum państwowego "ustala" jednostki?
W praktyce oznacza to kompetencję decyzyjną: wskazuje się jednostki organizacyjne, w których ma być tworzone archiwum zakładowe. To element nadzoru archiwalnego nad dokumentacją i narodowym zasobem archiwalnym. Jednostka nie podejmuje tej decyzji wyłącznie we własnym zakresie.
Czy Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych zawsze podejmuje taką decyzję?
Nie zawsze. Zgodnie z opisem kontekstowym, dla jednostek o zasięgu ogólnokrajowym kompetencję może wykonywać Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych, natomiast dla pozostałych jednostek właściwy jest dyrektor terytorialnie właściwego archiwum państwowego. W testach często oczekuje się wskazania dyrektora archiwum państwowego jako organu właściwego.
Jak odróżnić kompetencję nadzorczą od obowiązku wykonawczego w archiwum?
Kompetencja nadzorcza dotyczy "kto ustala/decyd uje, że coś ma istnieć" i zwykle przysługuje organowi archiwalnemu. Obowiązek wykonawczy dotyczy "kto zapewnia działanie, warunki, zasoby i personel" i spoczywa na kierowniku jednostki. Na egzaminie szukaj w pytaniu słów "ustala" vs "zapewnia".
Co to jest archiwum zakładowe i po co się je tworzy?
Archiwum zakładowe to komórka/obszar w jednostce organizacyjnej odpowiedzialny za przechowywanie, ewidencję i udostępnianie dokumentacji spraw zakończonych oraz przygotowanie materiałów archiwalnych do przekazania. Tworzy się je, aby zapewnić porządek, kontrolę nad dokumentacją i zgodność z wymaganiami nadzoru archiwalnego.
Jakie błędy najczęściej pojawiają się w pytaniach o powołanie archiwum zakładowego?
Najczęstszy błąd to wybór kierownika jednostki, bo "organizuje pracę" i "odpowiada za dokumenty". Drugi błąd to wybór ministra lub organu centralnego z powodu efektu autorytetu. Dobra strategia: pamiętać, że decyzja o utworzeniu jest nadzorcza, a organizacja działania jest po stronie jednostki.
Kiedy w praktyce jednostka kontaktuje się z archiwum państwowym w sprawach archiwum zakładowego?
Najczęściej przy ustalaniu zasad postępowania z dokumentacją, podczas kontroli archiwalnych, przy konsultowaniu rozwiązań organizacyjnych oraz przy przekazywaniu materiałów archiwalnych. Znajomość właściwości dyrektora archiwum państwowego pomaga kierować korespondencję do właściwego organu i unikać błędów kompetencyjnych.
Jak przygotować się do egzaminu z kompetencji organów archiwalnych?
Ucz się w parach pojęć: "ustala/decyd uje" (organ nadzoru archiwalnego) oraz "zapewnia/organizuje" (kierownik jednostki). Wypisz role: dyrektor archiwum państwowego, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych, kierownik jednostki. Rozwiązuj testy z pytaniami o nadzór i archiwum zakładowe.
Czy minister ma bezpośredni wpływ na utworzenie archiwum zakładowego w jednostce?
W ujęciu egzaminacyjnym i w ramach wskazanego kontekstu nie jest to kompetencja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Decyzje operacyjne o tym, w których jednostkach tworzy się archiwa zakładowe, należą do organów archiwalnych sprawujących nadzór. Ministerstwo nie jest właściwą odpowiedzią w takim pytaniu jednokrotnego wyboru.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Decyzję o utworzeniu archiwum zakładowego w danej jednostce podejmuje organ nadzoru archiwalnego.W praktyce ustala to dyrektor właściwego archiwum państwowego, a nie kierownik jednostki."

Źródła:

  • Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (tekst jednolity), art. 33 ust. 3, Dz.U. 2020 poz. 164
  • Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (tekst jednolity), art. 34, Dz.U. 2020 poz. 164

Materiały:

  • Tekst jednolity ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (lektura przepisów o nadzorze i archiwach zakładowych)
  • Materiały dydaktyczne z archiwistyki zakładowej (kompetencje organów, zadania archiwum zakładowego)
  • Komentarze/opracowania do przepisów archiwalnych używane w kształceniu technika archiwisty
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego