W strukturze samorządu powiatowego występują organy o różnych rolach. Kluczowe jest odróżnienie:
- organu stanowiącego i kontrolnego (rada powiatu),
- organu wykonawczego (zarząd powiatu), którego pracami kieruje starosta.
Pytanie dotyczy tego, kto dokonuje wyboru starosty. Poprawna odpowiedź "Rada powiatu" wynika z tego, że to rada – jako organ stanowiący – rozstrzyga o obsadzie funkcji starosty w ramach procedury kształtowania organu wykonawczego powiatu.
Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?
- "Mieszkańcy powiatu w wyborach bezpośrednich" – to częsty błąd wynikający z przenoszenia zasad znanych z gminy (gdzie organ wykonawczy jest wybierany w wyborach powszechnych) na poziom powiatu. W powiecie mechanizm jest inny: nie ma bezpośredniego wyboru starosty przez ogół mieszkańców.
- "Wojewoda spośród przedstawionych mu kandydatów" – wojewoda pełni funkcje nadzorcze i reprezentuje administrację rządową w województwie, ale nie jest organem, który obsadza funkcje w organach powiatu. Nadzór nie oznacza prawa do wyboru starosty.
- "Marszałek województwa spośród przedstawionych mu kandydatów" – marszałek jest związany z samorządem województwa (innym szczeblem JST). Nie ma kompetencji do wybierania starosty powiatu, bo byłoby to mieszanie szczebli samorządu.
W praktyce (np. w starostwie) ta wiedza pomaga poprawnie wyjaśniać mieszkańcom, jak działa powiat, kto ponosi polityczną odpowiedzialność za kierunek działań organu wykonawczego oraz do kogo kierować określone sprawy (informacje, skargi, wnioski, interpelacje).
