KWALIFIKACJA ROL12 - STYCZEŃ 2020 (test 2)

PYTANIE NR 20.
Którą chorobę może wywołać przedstawiony na ilustracji wektor zakażenia?
Ilustracja przedstawia dwa zdjęcia kleszcza: po lewej stronie kleszcz przed żerowaniem, a po prawej stronie kleszcz po
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Babeszjoza jest chorobą pierwotniaczą przenoszoną przez wektory krwiopijne, najczęściej kleszcze. Jeśli na ilustracji przedstawiono typowego wektora (np. kleszcza), to logicznie wiąże się go z ryzykiem babeszjozy. Pozostałe opcje dotyczą chorób o innej drodze szerzenia lub innych wektorach.

Pełne wyjaśnienie:

Wektor zakażenia to organizm (najczęściej stawonóg krwiopijny), który przenosi czynnik chorobotwórczy między żywicielami. W praktyce weterynaryjnej klasycznym przykładem choroby wektorowej jest babeszjoza – choroba wywoływana przez pierwotniaki z rodzaju Babesia, które są przekazywane podczas żerowania wektora na krwi.

Odpowiedź "Babeszjozę." jest właściwa, ponieważ babeszjoza należy do chorób typowo kojarzonych z przenoszeniem przez kleszcze (choroby odkleszczowe). W pytaniu kluczowe jest prawidłowe rozpoznanie organizmu na ilustracji jako wektora przenoszącego patogeny wraz z krwią (np. kleszcz).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "Gzawicę." – to choroba związana z obecnością larw gzów (myiasis) i innym mechanizmem rozwoju pasożyta; nie jest to typowy przykład "choroby wywołanej przez wektor" w rozumieniu przenoszenia drobnoustroju przez ukłucie i transmisję biologiczną.
  • "Tasiemczycę." – tasiemce są pasożytami przewodu pokarmowego, a zarażenie zwykle wiąże się z połknięciem stadium inwazyjnego (żywiciel pośredni/pokarm), a nie z przeniesieniem patogenu przez krwiopijnego wektora.
  • "Myksomatozę." – jest chorobą wirusową królików, w której rolę mogą odgrywać owady kłujące jako przenosiciele mechaniczni; jednak powiązanie zależy od konkretnego wektora na ilustracji. Jeśli na ilustracji jest typowy wektor babeszjozy (kleszcz), to myksomatoza nie pasuje do tego rozpoznania.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach obrazkowych najpierw nazwij to, co widzisz (np. kleszcz vs. muchówka vs. pchła), a dopiero potem dopasuj chorobę po drodze szerzenia. To ogranicza pomyłki wynikające z "zgadywania po nazwie".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wektor zakażenia to organizm przenoszący czynnik chorobotwórczy między żywicielami, najczęściej stawonóg krwiopijny (np. kleszcz, komar). Wektor może przenosić patogen biologicznie (rozwija się w nim) lub mechanicznie (tylko "transport").
Kleszcze mają zwykle owalne ciało, 4 pary odnóży u postaci dorosłej i aparat gębowy przystosowany do ssania krwi. Na ilustracjach egzaminacyjnych zwracaj uwagę na liczbę odnóży oraz "tarcza" i kształt przedniej części ciała.
Babeszjoza jest wywoływana przez pierwotniaki z rodzaju Babesia, które dostają się do krwi żywiciela w czasie żerowania zakażonego kleszcza. Dlatego w profilaktyce kluczowe jest ograniczenie kontaktu z kleszczami i szybkie ich usuwanie.
Czynnikiem chorobotwórczym są pierwotniaki (protozoa) z rodzaju Babesia, które atakują krwinki czerwone. W praktyce klinicznej skutkuje to objawami wynikającymi z uszkodzenia erytrocytów i reakcji organizmu na zakażenie.
Nie w typowym rozumieniu. Tasiemczyce zwykle szerzą się drogą pokarmową (połknięcie stadium inwazyjnego) i wiążą się z cyklem z żywicielem pośrednim. To inny mechanizm niż przenoszenie patogenu podczas ukłucia przez kleszcza lub komara.
Do chorób wiązanych z kleszczami zalicza się m.in. babesiozę (pierwotniaki) oraz inne jednostki zależne od gatunku zwierzęcia i regionu. Na egzaminie zwykle sprawdza się skojarzenie: kleszcz → choroba przenoszona z krwią, np. babeszjoza.
Bo w myksomatozie udział w szerzeniu mogą mieć owady kłujące, więc uczniowie zapamiętują "owad = wektor". To uproszczenie. Trzeba rozpoznać konkretny organizm na ilustracji (kleszcz vs. komar/mucha/pchła) i dopiero wtedy dobrać chorobę.
Ryzyko rośnie w okresach aktywności kleszczy oraz po spacerach w miejscach ich bytowania (trawy, zarośla, lasy). W zadaniach egzaminacyjnych często łączy się sezon i ekspozycję na kleszcze z koniecznością profilaktyki i czujności na objawy chorób wektorowych.
Najczęściej: mylenie wektora z pasożytem wewnętrznym (np. tasiemcem), ignorowanie ilustracji i strzelanie po nazwie choroby oraz przenoszenie skojarzeń z mediów. Dobra metoda to: najpierw identyfikacja organizmu, potem dopasowanie drogi transmisji.
Ucz się rozpoznawania ektopasożytów na zdjęciach: liczba odnóży, segmentacja ciała, aparat gębowy i typowe cechy. Rób fiszki "organizm → choroba → droga szerzenia". To pomaga unikać pomyłek, gdy odpowiedzi zawierają kilka "pasożytniczych" nazw.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że babeszjoza jest chorobą pierwotniaczą przenoszoną przez wektory krwiopijne, najczęściej kleszcze.

Źródła:

  • Merck Veterinary Manual: Babesiosis (overview, transmission by ticks), https://www.merckvetmanual.com/generalized-conditions/babesiosis/babesiosis (dostęp 2026-03-01)
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Babesiosis – Transmission (tickborne), https://www.cdc.gov/parasites/babesiosis/ (dostęp 2026-03-01)
  • European Scientific Counsel Companion Animal Parasites (ESCCAP): informacje edukacyjne o kleszczach i chorobach odkleszczowych (sekcje informacyjne), https://www.esccap.org/ (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/parazytologia weterynaryjna (rozdziały o kleszczach i chorobach wektorowych)
  • Materiały edukacyjne o chorobach odkleszczowych zwierząt (kompendia kliniczne)
  • Atlasy rozpoznawania pasożytów zewnętrznych zwierząt (zdjęcia kleszczy/owadów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego