KWALIFIKACJA DRM1 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 5.
Która część pługa służy do odcinania skiby od gleby?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lemiesz jest podstawowym elementem tnącym pługa, który podcina warstwę gleby od spodu i tym samym oddziela skibę od podłoża ("od gleby"). Odkładnica nie tnie, tylko odwraca skibę, a słupica i płoza pełnią funkcje konstrukcyjno-prowadzące, nie odcinające.

Pełne wyjaśnienie:

W pługu skiba (odcięty pas ziemi) powstaje dzięki pracy kilku elementów korpusu płużnego, które mają różne zadania. Kluczowe w pytaniu jest sformułowanie "od gleby", czyli odcięcie skiby od podłoża (od spodu). Tę funkcję spełnia lemiesz: jest to główny element tnący, który wykonuje cięcie zasadniczo poziome lub ukośne, podcinając warstwę ziemi i inicjując jej oddzielenie.

Odpowiedź "lemiesz" jest poprawna, bo bez podcięcia od spodu nie da się skutecznie oddzielić skiby od gruntu i rozpocząć jej przemieszczania. Następnie skiba trafia na odkładnicę, która ją unosi, obraca i układa na bok, ale sama w sobie nie jest elementem odcinającym "od gleby".

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do treści pytania z następujących powodów:

  • "Słupica" jest częścią nośną korpusu (element konstrukcyjny łączący podzespoły i przenoszący obciążenia). Nie służy do cięcia skiby.
  • "Płóz" pełni funkcję prowadzącą i stabilizującą pracę korpusu w bruździe (utrzymuje kierunek i głębokość), ale nie odcina skiby od podłoża.
  • "Odkładnica" odpowiada za odwracanie i kruszenie/układanie skiby, a nie za jej odcięcie od spodu.

Typową pułapką jest pomylenie kierunku cięcia: elementy dodatkowe, takie jak krój, tną skibę pionowo (od strony ściany bruzdy), natomiast pytanie dotyczy odcięcia od gleby, czyli pracy lemiesza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lemiesz to główny element tnący pługa. Jego zadaniem jest podcięcie warstwy gleby od spodu i oddzielenie skiby od podłoża, aby mogła zostać następnie uniesiona i odwrócona przez odkładnicę. Zużyty lemiesz pogarsza jakość orki i zwiększa opory.
Sformułowanie "od gleby" oznacza odcięcie skiby od podłoża (od spodu), czyli cięcie poziome/ukośne. W pługu tę funkcję wykonuje lemiesz. Inne elementy, jak odkładnica, odpowiadają za obrót skiby, a nie jej odcięcie od gruntu.
Odkładnica nie jest elementem tnącym. Jej rola polega na uniesieniu, odwróceniu i ułożeniu skiby na bok, często z częściowym kruszeniem. Dzięki temu resztki roślinne mogą zostać przykryte, a struktura pola po orce ma charakterystyczny układ bruzd i zagonów.
Płoza pełni głównie funkcję prowadzącą i stabilizującą korpus płużny w bruździe. Pomaga utrzymać kierunek oraz głębokość pracy i przenosi część obciążeń tarcia. Nie jest elementem przeznaczonym do odcinania skiby od gleby, więc nie zastępuje lemiesza.
Słupica to element konstrukcyjny (nośny) korpusu pługa, do którego mocuje się m.in. lemiesz i odkładnicę. Przenosi obciążenia powstające podczas orki na ramę narzędzia. Ponieważ jest częścią nośną, a nie roboczą tnącą, nie służy do odcinania skiby od podłoża.
Elementy tnące wykonują cięcie gleby (oddzielają skibę), a elementy odwracające zmieniają jej położenie. W praktyce: lemiesz podcina skibę od spodu (cięcie od podłoża), a odkładnica unosi i obraca skibę. To proste rozróżnienie często wystarcza w pytaniach testowych.
Krój jest elementem dodatkowym i nie w każdym pługu musi występować. Gdy jest zamontowany, przecina glebę pionowo przed lemieszem, co ułatwia oddzielanie skiby od ściany bruzdy i poprawia jakość cięcia przy resztkach roślinnych. Nie zastępuje jednak funkcji lemiesza "od spodu".
Stępiony lemiesz słabiej podcina glebę, przez co rośnie opór, wzrasta zużycie paliwa, a skiba może się rwać lub być nierówno odcinana. Często pogarsza się też przykrywanie resztek na polu, bo odkładnica dostaje skibę w gorszym stanie. To sygnał do ostrzenia lub wymiany.
Najczęstszy błąd to pomylenie kierunku cięcia: wybór elementu kojarzonego z "nożem", mimo że pytanie mówi "od gleby" (od spodu). Drugi błąd to przypisywanie odkładnicy funkcji cięcia, choć jej rola to obrót skiby. Pomaga zapamiętać: lemiesz tnie, odkładnica odwraca.
Skup się na czasowniku w pytaniu (np. "odcina", "odwraca", "prowadzi") i dopasuj go do funkcji elementu. Ucz się parami przeciwstawnymi: lemiesz–odkładnica (cięcie vs obrót) oraz element roboczy–element nośny (funkcja pracy vs przenoszenie obciążeń). To zmniejsza ryzyko pomyłek.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Lemiesz jest podstawowym elementem tnącym pługa, który podcina warstwę gleby od spodu i tym samym oddziela skibę od podłoża ("od gleby")."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pług" – opis budowy i elementów roboczych (hasło encyklopedyczne), https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82ug (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Lemiesz" – znaczenie i zastosowanie elementu tnącego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Lemiesz (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z mechanizacji rolnictwa (budowa i eksploatacja narzędzi uprawowych)
  • Instrukcje producentów pługów (opisy elementów roboczych i ich funkcji)
  • Rysunki poglądowe budowy korpusu płużnego z opisem części

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego