Parafunkcje to utrwalone, nawykowe czynności wykonywane przez elementy układu stomatognatycznego (język, wargi, policzki, żuchwa), które nie są częścią prawidłowych funkcji takich jak żucie, połykanie czy mowa. Często działają długotrwale i powtarzalnie, dlatego mogą wpływać na ustawienie zębów, rozwój łuków zębowych i kształtowanie zgryzu.
Odpowiedź "Ssanie palca." jest poprawna, ponieważ jest to typowy szkodliwy nawyk o charakterze parafunkcji: nie pełni potrzebnej funkcji fizjologicznej, a jednocześnie może wywoływać nieprawidłowe siły na zęby i wyrostki zębodołowe (np. sprzyjać wychyleniu siekaczy, zaburzeniom zwarcia, wadom zgryzu).
Odpowiedź "Oddychanie przez nos." jest nieprawidłowa, bo oddychanie przez nos jest uznawane za tor fizjologiczny i samo w sobie nie stanowi parafunkcji. "Oddychanie przez usta." bywa w ortodoncji omawiane jako nieprawidłowy nawyk/tor oddychania i czynnik sprzyjający wadom zgryzu, jednak nie zawsze jest klasyfikowane jako parafunkcja narządu żucia wprost (w zależności od przyjętych definicji w materiałach dydaktycznych). "Spożywanie zbyt miękkich pokarmów." dotyczy raczej czynnika środowiskowego wpływającego na rozwój układu żucia (mniejsze obciążenie żucia), a nie nawykowej czynności o charakterze parafunkcji.
Na egzaminie warto zapamiętać, że parafunkcje to najczęściej nawyki oralne i czynności niecelowe, a ich rozpoznanie jest istotne, bo bez eliminacji przyczyny efekty leczenia ortodontycznego/protetycznego mogą być mniej stabilne.
