KWALIFIKACJA BUD15 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 40.
Którą czynność technologiczną przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia maszynę drogową, najprawdopodobniej walec drogowy, używaną do uszorstniania nawierzchni z mastyksu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uszorstnianie nawierzchni z mastyksu grysowego polega na nadaniu warstwie ścieralnej wymaganej szorstkości i makrotekstury, aby poprawić przyczepność kół. Na rysunku rozpoznaje się pracę na gotowej nawierzchni, a nie zabiegi w gruncie, skropienie łączące ani frezowanie usuwające warstwę.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź: "Uszorstnianie nawierzchni z mastyksu grysowego."

Uszorstnianie to czynność technologiczna wykonywana na warstwie nawierzchni w celu zwiększenia jej szorstkości (tekstury), a więc poprawy przyczepności opon i bezpieczeństwa ruchu. W praktyce jest to zabieg ukierunkowany na właściwości eksploatacyjne wierzchniej warstwy, a nie na wzmocnienie podłoża.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Stabilizację warstwy podłoża gruntowego." Stabilizacja dotyczy gruntu lub warstw podbudowy/podłoża i ma na celu zmianę parametrów nośności/odkształcalności. Zwykle realizuje się ją w strefie robót ziemnych, a nie jako zabieg powierzchniowy na gotowej warstwie ścieralnej.
  • "Wykonywanie połączenia międzywarstwowego." Połączenie międzywarstwowe (skropienie) służy zapewnieniu współpracy dwóch sąsiednich warstw konstrukcji nawierzchni. Jest to zabieg "łączący" warstwy, a jego sens technologiczny jest inny niż nadawanie szorstkości powierzchni jezdni.
  • "Frezowanie nawierzchni bitumicznej." Frezowanie polega na mechanicznym usuwaniu (skrawaniu) warstwy nawierzchni i pozostawia charakterystyczną, równomiernie pofalowaną powierzchnię po bębnie frezującym. Jest to proces przygotowania do naprawy lub wymiany warstwy, a nie zabieg poprawiający szorstkość warstwy docelowej.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy czynność dotyczy podłoża/warstw konstrukcyjnych (stabilizacja, skropienie) czy samej powierzchni jezdni (uszorstnianie, frezowanie). Następnie rozróżnij, czy celem jest poprawa cech użytkowych (szorstkość), czy usunięcie materiału (frezowanie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uszorstnianie to zabieg wykonywany na powierzchni nawierzchni, którego celem jest zwiększenie szorstkości (tekstury), a tym samym poprawa przyczepności opon. Stosuje się je, gdy trzeba ograniczyć poślizg i podnieść bezpieczeństwo, szczególnie na odcinkach o zwiększonym ryzyku.
Zwiększenie szorstkości poprawia tarcie między oponą a jezdnią, co skraca drogę hamowania i ogranicza poślizg. Ma to znaczenie w deszczu, na łukach, skrzyżowaniach i w miejscach hamowania. To typowy cel zabiegów utrzymaniowych i technologicznych na warstwie wierzchniej.
Frezowanie polega na usuwaniu warstwy i zwykle widać ślady po bębnie frezującym oraz ubytek materiału. Uszorstnianie nie polega na zdejmowaniu warstwy, tylko na poprawie faktury powierzchni. Na egzaminie szukaj oznak "skrawania" i transportu urobku dla frezowania.
Połączenie międzywarstwowe to zabieg zapewniający współpracę dwóch warstw konstrukcji nawierzchni (np. podbudowy i warstwy bitumicznej). Jego celem jest związanie warstw, aby nie dochodziło do poślizgu i rozwarstwień. To inny cel niż uszorstnianie, które dotyczy właściwości powierzchni.
Stabilizację wykonuje się na etapie robót ziemnych lub przy przygotowaniu podłoża/podbudowy, gdy grunt ma niewystarczające parametry nośności lub jest zbyt podatny na odkształcenia. To prace "w gruncie", a nie typowy zabieg na gotowej warstwie ścieralnej nawierzchni.
Najczęściej jest to frezarka drogowa (recykler/frezarka) z bębnem skrawającym, a w organizacji robót występują też pojazdy do odbioru urobku i zamiatania. W pytaniach obrazkowych frezowanie rozpoznaje się po pracy bębna oraz powstawaniu urobku z nawierzchni.
Częsty błąd to kierowanie się jednym szczegółem (np. obecnością maszyny) i pomijanie celu czynności. Uczniowie mylą też zabiegi powierzchniowe (uszorstnianie) z pracami przygotowawczymi (skropienie międzywarstwowe) oraz z robotami ziemnymi (stabilizacja). Pomaga analiza: "czy coś usuwamy, czy poprawiamy cechę?"
Nie. Frezowanie to usuwanie materiału z nawierzchni, zwykle w celu naprawy lub wymiany warstwy. Uszorstnianie dotyczy poprawy tekstury i przyczepności powierzchni, bez typowego "zdejmowania" warstwy na grubość. Na egzaminie te pojęcia mają różne znaczenie technologiczne.
Najskuteczniej działa nauka na zdjęciach: porównuj wygląd efektu robót (ślady, urobek, powierzchnia) i skojarz je z nazwą procesu. Rób własne notatki: cel zabiegu, gdzie jest wykonywany (grunt/warstwa/jezdnia) i jaka maszyna jest typowa. To ogranicza mylenie pojęć na egzaminie.
Kluczowe są: szorstkość/tekstura powierzchni (mikro- i makrotekstura), stan warstwy wierzchniej, zanieczyszczenia oraz obecność wody. Zabiegi takie jak uszorstnianie koncentrują się na poprawie tekstury. W pytaniach egzaminacyjnych warto łączyć pojęcia "szorstkość" i "bezpieczeństwo ruchu".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 33% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Uszorstnianie nawierzchni z mastyksu grysowego polega na nadaniu warstwie ścieralnej wymaganej szorstkości i makrotekstury, aby poprawić przyczepność kół."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii robót drogowych dla kwalifikacji BUD.13 (skrypty szkolne/CKZ)
  • Podręczniki i opracowania o technologiach nawierzchni bitumicznych (warstwy ścieralne, tekstura, szorstkość)
  • Instrukcje producentów i DTR maszyn do robót drogowych (frezarki, skrapiarki, urządzenia do zabiegów powierzchniowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego