Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 1



PYTANIE NR 21.

Która dokumentacja może zostać poddana brakowaniu w 2026 roku?

DokumentData zakończenia sprawy / ustania zatrudnieniaOkres przechowywaniaRok oceny
A. Dokumentacja finansowa31.12.20195 lat2026
B. Dokumentacja kadrowa (ustanie pracy)15.03.199050 lat2026
C. Dokumentacja projektowa30.06.20225 lat2026
D. Dokumentacja bieżącasprawa w toku—2026
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brakowanie dotyczy dokumentacji niearchiwalnej, której okres przechowywania już upłynął.
Przyjmuje się liczenie w pełnych latach kalendarzowych od 1 stycznia roku następnego po zakończeniu sprawy. Dla dokumentacji finansowej zakończonej 31.12.2019 i okresu 5 lat, termin mija z końcem 2024, więc w 2026 można ją brakować.

Pełne wyjaśnienie:

Brakowanie (wydzielenie i przekazanie do zniszczenia) dotyczy dokumentacji niearchiwalnej, czyli takiej, której nie przechowuje się wieczyście. Kluczowe jest to, aby upłynął okres przechowywania wynikający z klasyfikacji w wykazie akt, a nie sam "wiek" dokumentu.

Okres przechowywania liczy się co do zasady w pełnych latach kalendarzowych od 1 stycznia roku następnego po dacie zakończenia sprawy. Dopiero po upływie tego czasu dokumentacja może zostać wytypowana do brakowania (następnie sporządza się spis/wniosek i uzyskuje wymaganą zgodę w procedurze).

  • "Dokument A": data zakończenia 31.12.2019, okres 5 lat. Liczenie zaczyna się 01.01.2020, a pięć pełnych lat kalendarzowych to lata 2020–2024. Oznacza to, że od 2025 r. dokumentacja spełnia warunek upływu okresu, więc w roku 2026 może być brakowana.
  • "Dokument B": dokumentacja kadrowa z okresem 50 lat. Przy dacie ustania pracy w 1990 r. pięćdziesięcioletni okres nie upływa w 2026 r., więc brakowanie byłoby przedwczesne.
  • "Dokument C": data zakończenia 30.06.2022, okres 5 lat. Liczenie zaczyna się 01.01.2023, a okres obejmuje lata 2023–2027, więc w 2026 r. nadal trwa i brakowanie nie jest dopuszczalne.
  • "Dokument D": sprawa w toku. Bez zakończenia sprawy nie rozpoczyna się bieg okresu przechowywania, więc nie spełnia warunków do brakowania.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze szukaj daty zakończenia sprawy (albo ustania zatrudnienia dla akt osobowych) oraz okresu przechowywania z wykazu akt, a dopiero potem oceniaj, czy w danym roku można rozpocząć procedurę brakowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest brakowanie dokumentacji w archiwum zakładowym?
Brakowanie to wydzielenie dokumentacji niearchiwalnej i przekazanie jej do zniszczenia po tym, gdy upłynie okres przechowywania wynikający z wykazu akt oraz gdy dokumentacja utraciła znaczenie dla jednostki. W praktyce wymaga przygotowania spisu i przejścia procedury zatwierdzającej.
Dlaczego nie wystarcza sam wiek dokumentu, żeby go zniszczyć?
Wiek mówi tylko, ile czasu minęło od wytworzenia, a o brakowaniu decyduje okres przechowywania liczony od właściwego momentu (najczęściej od zakończenia sprawy) i przypisana kategoria w wykazie akt. Dokument może być "stary", ale nadal w okresie przechowywania.
Jak liczy się okres przechowywania w pełnych latach kalendarzowych?
Co do zasady liczy się go od 1 stycznia roku następnego po dacie zakończenia sprawy. Przykładowo sprawa zakończona 31.12.2019 rozpoczyna bieg okresu 01.01.2020, a pięć lat kalendarzowych to lata 2020–2024, więc upływ następuje z końcem 2024.
Kiedy dokumentacja bieżąca może być brakowana?
Dokumentacja bieżąca, czyli dotycząca spraw w toku, zasadniczo nie spełnia warunków do brakowania, bo nie ma daty zakończenia sprawy, od której zaczyna się liczenie okresu przechowywania. Najpierw sprawa musi zostać zakończona i dopiero potem można ocenić upływ okresu.
Co oznaczają kategorie archiwalne A i B w wykazie akt?
Kategoria A oznacza materiały archiwalne przeznaczone do trwałego przechowywania (nie podlegają brakowaniu). Kategoria B dotyczy dokumentacji przechowywanej czasowo, np. przez 5 lub 10 lat. Dopiero po upływie tego okresu można ją kwalifikować do brakowania zgodnie z procedurą.
Jakie dokumenty finansowe zwykle mają 5-letni okres przechowywania?
Ogólnie dokumentacja księgowa/finansowa bywa przechowywana przez okres wyznaczony przepisami i zasadami rachunkowości, często w horyzoncie kilku lat. Na egzaminie kluczowe jest, aby znać, że taki okres jest liczony od właściwego momentu (pełne lata kalendarzowe), a nie "od dziś wstecz".
Czy dokumentacja kadrowa zawsze może być zniszczona po 50 latach?
Nie zawsze. Najpierw trzeba ustalić, od kiedy liczy się okres (np. od ustania zatrudnienia lub od końca roku ustania pracy – zależnie od zasad dla danej grupy pracowników) i dopiero potem sprawdzić, czy w danym roku okres faktycznie upłynął. Sama liczba "50 lat" bez daty początkowej nie wystarcza.
Jakie są najczęstsze błędy przy zadaniach o brakowaniu na egzaminie?
Najczęściej myli się "wiek" z upływem okresu przechowywania, liczy się okres od złej daty (wytworzenia zamiast zakończenia sprawy), pomija się zasadę pełnych lat kalendarzowych oraz ignoruje się kategorię archiwalną z wykazu akt. Błąd robi też przyjmowanie, że "stare = do zniszczenia".
Jak sprawdzić, czy okres przechowywania upłynął w konkretnym roku, np. 2026?
Ustal datę zakończenia sprawy, następnie przyjmij start liczenia od 1 stycznia kolejnego roku i policz pełne lata kalendarzowe zgodnie z okresem przechowywania. Potem porównaj wynik z rokiem, w którym planujesz brakowanie. Jeśli okres skończył się wcześniej, w 2026 można rozpocząć procedurę.
Dlaczego do brakowania zwykle potrzebna jest procedura i zgoda, a nie tylko decyzja w firmie?
Brakowanie jest czynnością kontrolowaną, bo dotyczy eliminacji dokumentacji. W praktyce sporządza się spisy/wnioski i prowadzi formalne uzgodnienia, aby nie zniszczyć materiałów, które powinny być przechowywane dłużej lub wieczyście. Ma to chronić interes publiczny i zapewnić prawidłowy nadzór archiwalny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 28% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Brakowanie dotyczy dokumentacji niearchiwalnej, której okres przechowywania już upłynął.Przyjmuje się liczenie w pełnych latach kalendarzowych od 1 stycznia roku następnego po zakończeniu sprawy."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 20.10.2015 r. w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji, przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych i brakowania dokumentacji niearchiwalnej, § 9–12, Dz.U. 2019 poz. 246
  • Ustawa z 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, art. 5, Dz.U. 2020 poz. 164
  • Kodeks pracy, art. 94 pkt 9a (brak w kontekście pełnych danych Dz.U. – nie podaję numeru, aby nie ryzykować błędu)

Materiały:

  • Treść Rozporządzenia MKiDN z 20.10.2015 r. (Dz.U. 2019 poz. 246), § 9–12 (procedura brakowania)
  • Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. 2020 poz. 164), art. 5 (podstawy postępowania z dokumentacją)
  • Kodeks pracy, art. 94 pkt 9a (obowiązek prowadzenia i przechowywania dokumentacji pracowniczej)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego