KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 34.
Która grupa objawów jest charakterystyczna u dzieci z ADHD?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Typowy obraz ADHD u dzieci obejmuje triadę:
nadruchliwość (nadmierną aktywność), impulsywność oraz trudności z koncentracją uwagi. Pozostałe zestawy zawierają objawy, które mogą występować niezależnie (np. jąkanie, tiki, wycofanie), ale nie są podstawowymi cechami ADHD.

Pełne wyjaśnienie:

ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) najczęściej kojarzy się z trzema kluczowymi obszarami trudności: nadruchliwością, impulsywnością oraz problemami z koncentracją uwagi. Taki zestaw objawów najlepiej opisuje codzienne funkcjonowanie wielu dzieci z ADHD w środowisku domowym i w placówce: dziecko jest w ciągłym ruchu, ma trudność z czekaniem na swoją kolej, przerywa innym oraz szybko się rozprasza i nie kończy zadań.

Odpowiedź "Nadruchliwość, zaburzenia koncentracji, impulsywność." jest zgodna z tym typowym obrazem, dlatego stanowi najlepszy wybór.

Pozostałe propozycje zawierają elementy, które mogą współwystępować u niektórych dzieci, ale nie są charakterystycznym rdzeniem ADHD:

  • "Zaburzenia koncentracji, jąkanie, impulsywność." – jąkanie jest zaburzeniem płynności mowy; może współistnieć z różnymi trudnościami, ale nie jest objawem osiowym ADHD.
  • "Nadruchliwość, reakcje izolacyjne, impulsywność." – izolowanie się i wycofanie mogą wynikać np. z lęku, trudności społecznych lub doświadczeń w grupie; nie stanowią typowego kryterium rozpoznawania ADHD.
  • "Impulsywność, tiki, nadruchliwość." – tiki to odrębna kategoria objawów; mogą pojawiać się niezależnie lub współwystępować, ale nie definiują ADHD i nie zastępują komponentu trudności z koncentracją.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy "charakterystycznej grupy objawów", warto szukać odpowiedzi obejmującej jednocześnie uwagę/koncentrację oraz samokontrolę zachowania (impulsywność) i aktywność ruchową (nadruchliwość). To pomaga odróżnić objawy rdzeniowe od objawów towarzyszących.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ADHD to zaburzenie neurorozwojowe, w którym dominują trudności z uwagą, impulsywnością i często także nadmierną aktywnością. W praktyce opiekuńczej objawia się m.in. szybkim rozpraszaniem, działaniem bez zastanowienia i trudnością w spokojnym uczestniczeniu w zajęciach.
Najczęściej widać: częste wstawanie i bieganie, przerywanie innym, trudność w czekaniu na swoją kolej oraz szybkie tracenie uwagi na poleceniach. Ważne jest, by oceniać to w kontekście wieku dziecka i porównać zachowanie do rówieśników w podobnych warunkach.
Trudności z koncentracją wpływają na wykonywanie zadań, słuchanie instrukcji i kończenie aktywności. Dziecko może zaczynać wiele czynności, ale szybko je porzucać, bo bodźce z otoczenia łatwo "przebijają" się przez uwagę. To rdzeniowy obszar trudności, a nie tylko skutek złego zachowania.
Nie. Wysoka aktywność może wynikać z temperamentu, zmęczenia, braku ruchu, stresu lub sytuacji w grupie. W ADHD istotne jest, że nadruchliwość współwystępuje z impulsywnością i/lub trudnościami uwagi oraz utrudnia funkcjonowanie w różnych sytuacjach, a nie tylko sporadycznie.
Tiki to zwykle krótkie, powtarzalne ruchy lub dźwięki (np. mruganie, chrząkanie), często trudne do powstrzymania. Nadruchliwość w ADHD to bardziej ogólna nadmierna aktywność i "wiercenie się". Tiki mogą współwystępować, ale same w sobie nie są objawem charakterystycznym dla ADHD.
Jąkanie jest zaburzeniem płynności mowy i nie należy do podstawowych objawów ADHD. Może jednak występować niezależnie albo współistnieć z innymi trudnościami rozwojowymi. Na egzaminie warto pamiętać, że w ADHD kluczowe są: uwaga, impulsywność i nadruchliwość.
Częsty błąd to wybieranie objawów "głośnych" lub kojarzonych z nerwowością (np. tiki) zamiast objawów rdzeniowych. Inny błąd to uznawanie wycofania społecznego za typowy objaw ADHD. Najbezpieczniej szukać zestawu: nadruchliwość + impulsywność + trudności koncentracji.
Pomaga: jasna rutyna, krótkie i konkretne polecenia, dzielenie zadań na etapy, częste pozytywne wzmocnienia oraz planowane przerwy ruchowe. Warto też zmniejszać liczbę rozpraszaczy (np. miejsce bliżej opiekuna) i uczyć prostych strategii samoregulacji.
Gdy trudności (impulsywność, problemy z uwagą, nadruchliwość) są nasilone, długotrwałe, widoczne w różnych sytuacjach oraz wyraźnie utrudniają funkcjonowanie dziecka i grupy. W rozmowie należy opierać się na konkretnych obserwacjach, bez stawiania diagnozy.
Impulsywność może prowadzić do wchodzenia w słowo, podejmowania ryzykownych działań bez oceny konsekwencji, konfliktów z rówieśnikami oraz trudności z przestrzeganiem zasad. W pracy opiekuńczej ważne są przewidywalne reguły, szybka informacja zwrotna i ćwiczenie czekania na swoją kolej.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Typowy obraz ADHD u dzieci obejmuje triadę:nadruchliwość (nadmierną aktywność), impulsywność oraz trudności z koncentracją uwagi."

Źródła:

  • ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics (MMS) – opis zaburzeń neurorozwojowych i ADHD (Attention deficit hyperactivity disorder), https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en (dostęp: 2026-02-27)
  • National Institute for Health and Care Excellence (NICE) guideline NG87: Attention deficit hyperactivity disorder: diagnosis and management, https://www.nice.org.uk/guidance/ng87 (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z psychologii rozwojowej oraz pedagogiki specjalnej (rozdziały o ADHD)
  • Materiały psychoedukacyjne dla opiekunów i rodziców dotyczące funkcjonowania dziecka z ADHD
  • Wytyczne i poradniki kliniczne dotyczące rozpoznawania i postępowania w ADHD (źródła międzynarodowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego