KWALIFIKACJA SPL1 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 2.
Którą jednostkę prawną tworzy się do realizacji celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, a cechą charakterystyczną jej jest niedochodowość celu, dla którego została powołana?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Fundacja jest powoływana do realizacji celów społecznie lub gospodarczo użytecznych i co do zasady nie działa w celu osiągania zysku do podziału. Zysk (jeśli wystąpi) służy realizacji celów statutowych. Spółka akcyjna i przedsiębiorstwo państwowe są typowo nastawione na działalność gospodarczą, a spółdzielnia to odrębna forma oparta na członkostwie.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "tworzy się do realizacji celów społecznie lub gospodarczo użytecznych" oraz "cechą jest niedochodowość celu" odpowiada fundacji. Kluczowe jest tu rozumienie, że w fundacji nie zakłada się działania dla zysku przeznaczanego do wypłaty właścicielom. Jeżeli fundacja prowadzi aktywność przynoszącą środki, to są one zasadniczo kierowane na realizację jej misji i celów statutowych.

Odpowiedź "Spółdzielnię." nie pasuje, ponieważ spółdzielnia jest formą organizacyjną opartą na członkostwie i współdziałaniu członków dla zaspokajania ich potrzeb; może prowadzić działalność gospodarczą według odmiennych zasad niż fundacja, a jej istota nie jest opisana wyłącznie jako "niedochodowość celu".

Odpowiedź "Spółkę akcyjną." jest nieprawidłowa, bo spółka akcyjna to klasyczna forma spółki kapitałowej, której typowym założeniem jest prowadzenie działalności dla osiągania korzyści ekonomicznych i zwiększania wartości dla akcjonariuszy (nawet jeśli może też realizować cele społeczne w ramach CSR, nie jest to jej cecha definicyjna).

Odpowiedź "Przedsiębiorstwo państwowe." również nie odpowiada opisowi, ponieważ jest to podmiot ukierunkowany na wykonywanie działalności gospodarczej (związanej z produkcją/usługami), a nie forma tworzona z założenia jako "niedochodowa" dla realizacji celu społecznie użytecznego.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich pytaniach szukaj w treści słów-kluczy "cel społecznie użyteczny" i "brak celu zarobkowego" – to najczęściej prowadzi do organizacji typu non-profit (np. fundacja), a nie do spółek handlowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Fundacja to podmiot tworzony w celu realizacji zadań społecznie lub gospodarczo użytecznych, bez nastawienia na zysk do podziału. Może gromadzić środki i prowadzić działania, ale ich sens ma wspierać cele statutowe, a nie wypłatę zysku "właścicielom".
Bo "niedochodowość celu" wskazuje na brak celu zarobkowego jako cechy definicyjnej. To odróżnia fundację od spółek handlowych, które co do zasady tworzy się dla działalności gospodarczej i korzyści ekonomicznych wspólników/akcjonariuszy.
Fundacja jest kojarzona z misją i celem społecznie użytecznym, a jej działanie nie jest oparte na członkostwie. Spółdzielnia to zrzeszenie osób (członków), które współdziałają, aby zaspokajać potrzeby swoich członków; to inny mechanizm działania niż typowy "non-profit".
Tak, sama możliwość uzyskiwania przychodów nie wyklucza fundacji. Istotne jest, że zysk (nadwyżka) nie jest celem samym w sobie i nie służy podziałowi między "właścicieli", lecz ma wspierać realizację celów statutowych i działalność organizacji.
To działania, które przynoszą korzyść społeczności, np. edukacja, pomoc, ochrona zdrowia, wsparcie osób w trudnej sytuacji. W logistyce/magazynie może to być np. organizacja zbiórki, składowanie darów i ich dystrybucja do potrzebujących.
Częsty błąd to utożsamienie "działalności" z "zyskiem", czyli wybór spółki tylko dlatego, że podmiot coś sprzedaje lub organizuje. Na egzaminie trzeba odczytać intencję: jeśli opis mówi o misji i braku celu zarobkowego, bliżej temu do fundacji.
Spółka akcyjna może prowadzić działania społeczne (np. programy odpowiedzialności biznesu), ale nie zmienia to jej istoty jako spółki kapitałowej. Cele społeczne w spółce są dodatkiem do działalności, a w fundacji stanowią podstawowy sens istnienia.
Np. przy akcjach charytatywnych, zbiórkach i dystrybucji darów, obsłudze magazynów pomocy humanitarnej, organizacji transportów dla potrzebujących. Technik logistyk powinien rozumieć, że priorytetem fundacji jest realizacja misji, nie maksymalizacja zysku.
Najmocniejsze sygnały to: "cele społecznie użyteczne", "cele gospodarczo użyteczne" (w sensie pożytku), oraz "niedochodowość celu". Gdy pojawia się taki zestaw, zwykle chodzi o formę non-profit, a nie o spółkę lub przedsiębiorstwo.
Skup się na cechach definicyjnych z opisu: czy jest "członkostwo" (spółdzielnia), "kapitał i akcje" (spółka akcyjna), "działalność państwowa" (przedsiębiorstwo państwowe), czy "misja i brak celu zarobkowego" (fundacja). To zwykle wystarcza.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Fundacja jest powoływana do realizacji celów społecznie lub gospodarczo użytecznych i co do zasady nie działa w celu osiągania zysku do podziału."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN, hasło "fundacja": https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/fundacja;3899023.html - dostęp 2026-02-27
  • Encyklopedia PWN, hasło "spółdzielnia": https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/spoldzielnia;3981019.html - dostęp 2026-02-27
  • Encyklopedia PWN, hasło "spółka akcyjna": https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/spolka-akcyjna;3981864.html - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Słowniki/encyklopedie pojęć prawno-gospodarczych (hasła: fundacja, spółdzielnia, spółka akcyjna)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw prawa gospodarczego dla szkół branżowych/technicznych
  • Notatki porównawcze: cele i charakter działalności różnych osób prawnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego