KWALIFIKACJA MED4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 40.
Którą korekcję okularową należy zastosować u pacjenta z egzotropią i krótkowzrocznością OP -6,00 Dsph OL -5,50 Dsph?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
U pacjenta z krótkowzrocznością podaje się zasadniczo korekcję zgodną ze stwierdzoną wadą refrakcji do dali.
W pytaniu wartości wady są podane osobno dla OP i OL, więc właściwa korekcja okularowa to ta sama para mocy: OP -6,00 Dsph oraz OL -5,50 Dsph, bez celowej nad- lub niedokorekcji.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu podano dwie informacje: rozpoznanie egzotropii oraz krótkowzroczność w obu oczach (OP -6,00 Dsph, OL -5,50 Dsph). Z punktu widzenia doboru okularów kluczowe jest to, że moc soczewek ma przede wszystkim skorygować wadę refrakcji, czyli zapewnić możliwie dobre widzenie do dali przy zachowaniu zasad korekcji sferycznej.

Odpowiedź "OP -6,00 Dsph OL -5,50 Dsph" jest poprawna, ponieważ odpowiada pełnej korekcji wartości wady wpisanej w treści pytania. W typowym ujęciu podręcznikowym krótkowzroczność koryguje się soczewkami minusowymi o mocy wynikającej z badania refrakcji (subiektywnego/obiektywnego) dla ustalonego celu (zwykle dal). Taka korekcja przywraca ostrość obrazu na siatkówce i zmniejsza kompensacyjne strategie widzenia, które mogłyby pogarszać komfort obuoczny.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo wprowadzają arbitralną zmianę mocy bez informacji uzasadniającej taką strategię:

  • "OP -7,00 Dsph OL -6,50 Dsph" oznacza nadkorekcję (za mocne minusy). Może to pogarszać komfort, sprzyjać objawom astenopijnym i nie jest standardowym wyborem bez wyraźnych wskazań klinicznych.
  • "OP -5,00 Dsph OL -4,50 Dsph" to niedokorekcja o 1,00 D w każdym oku, a więc świadome pozostawienie części krótkowzroczności. W samym pytaniu nie podano celu (np. celowej modyfikacji w związku z kontrolą ustawienia oczu), dlatego taka zmiana nie wynika z danych.
  • "OP -3,00 Dsph OL -2,75 Dsph" to jeszcze większa niedokorekcja, która wyraźnie obniżyłaby ostrość widzenia do dali i zwykle nie byłaby uzasadniona przy braku dodatkowych wskazań.

W praktyce ortoptycznej trzeba pamiętać, że zależność między korekcją a ustawieniem oczu może zależeć od typu egzotropii (stała/okresowa), wieku pacjenta, stanu akomodacji i konwergencji oraz tego, czy dobór dotyczy dali czy bliży. Jednak w formule tego pytania jedyną informacją liczbową są moce wady refrakcji, więc poprawną odpowiedzią jest korekcja odpowiadająca tym wartościom.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Egzotropia to zez zbieżny na zewnątrz, czyli ustawienie jednego lub obu oczu w kierunku skroniowym ("uciekanie" oka na zewnątrz). W odróżnieniu od esotropii (do nosa) kierunek odchylenia jest przeciwny, co może wpływać na dobór postępowania ortoptycznego i ocenę widzenia obuocznego.
Przy krótkowzroczności dobiera się soczewki minusowe (wartości ujemne) w mocy wynikającej z badania refrakcji. Zapis Dsph oznacza moc sferyczną w dioptriach. W zadaniu egzaminacyjnym, jeśli podano konkretną wadę dla OP i OL, zwykle wybiera się korekcję odpowiadającą tym wartościom.
Pełna korekcja jest najczęściej odpowiedzią, bo zapewnia najlepszą ostrość widzenia do dali i jest punktem wyjścia do oceny funkcji obuocznych. Niedokorekcja lub nadkorekcja to strategie celowe, ale wymagają dodatkowych danych klinicznych (cel: dal/bliż, tolerancja, kontrola zeza), których w prostych pytaniach może nie być.
Nie zawsze. Sam fakt egzotropii nie przesądza o zmianie mocy w stosunku do wyniku refrakcji. Czasem modyfikacje korekcji rozważa się indywidualnie, ale do takiej decyzji potrzebne są dodatkowe informacje (typ i kontrola egzotropii, objawy, cel korekcji). W pytaniu bez kontekstu standardem jest korekcja zgodna z podaną wadą.
Najczęściej myli się nadkorekcję z pełną korekcją (wybór "mocniejszych minusów"), zakłada się niedokorekcję bez wskazań albo pomija różnicę między OP i OL. Częsty jest też błąd polegający na kojarzeniu dowolnej egzotropii z koniecznością zmiany mocy, mimo że pytanie nie podaje przesłanek do takiej modyfikacji.
OP oznacza oko prawe, a OL oko lewe. W zapisie korekcji podaje się osobno moc dla każdego oka, bo wady refrakcji mogą się różnić. Na egzaminie trzeba zawsze sprawdzić, czy wartości dla OP i OL są identyczne czy różne, i dobrać odpowiedź, która zachowuje te konkretne moce dla obu oczu.
Niedokorekcję rozważa się tylko w określonych sytuacjach klinicznych i po ocenie tolerancji pacjenta, celu widzenia oraz wpływu na funkcje obuoczne. Do decyzji potrzebne są dane z badania (ostrość, fuzja, objawy, kontrola odchylenia). Jeśli pytanie egzaminacyjne nie podaje takich przesłanek, bezpiecznym wyborem jest pełna korekcja.
Korekcja zmienia wymagania ostrości obrazu, a pośrednio może wpływać na pracę układu akomodacja–konwergencja. U krótkowidza właściwe minusy poprawiają widzenie do dali bez "strategii" kompensacyjnych. Zależności są złożone i zależą od odległości patrzenia, dlatego na egzaminie liczy się rozpoznanie, kiedy podano tylko wadę, a kiedy dodatkowe wskazania do modyfikacji.
Jeśli pytanie nie podaje odległości, zwykle przyjmuje się korekcję do dali wynikającą z wady refrakcji. Korekcja do bliży (np. dodatki) wymagałaby dodatkowej informacji o presbiopii lub konkretnych potrzebach do pracy z bliska. W tym zadaniu podano wyłącznie moce sferyczne typowe dla korekcji krótkowzroczności.
Ucz się schematów: rozpoznaj wadę refrakcji (minus = krótkowzroczność), czytaj osobno OP i OL, a potem sprawdzaj, czy pytanie podaje przesłanki do modyfikacji (np. cel, typ zeza, tolerancja). Trenuj na zestawach pytań i zawsze oceniaj, czy odpowiedzi proponują pełną korekcję, nadkorekcję czy niedokorekcję.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki z refrakcji klinicznej (zasady doboru korekcji sferycznej)
  • Materiały szkoleniowe z ortoptyki dotyczące zależności akomodacja–konwergencja
  • Kursy/rozdziały z diagnostyki i postępowania w zezie (pediatrycznym i dorosłych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego