KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 9.
Którą lampę przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia lampę LED, co jest zgodne z poprawną odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Ledową." jest właściwa, gdy na rysunku widać konstrukcję typową dla źródła LED (np. moduł diodowy i elementy elektroniki zasilającej), a nie żarnik jak w lampie żarowej ani rurę łukową jak w lampach sodowych czy rtęciowych. Rozpoznanie opiera się na budowie, nie na barwie światła.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o treści "Którą lampę przedstawiono na rysunku?" kluczowa jest identyfikacja typu źródła światła na podstawie cech konstrukcyjnych widocznych na ilustracji. Odpowiedź "Ledową." jest poprawna, gdy rysunek przedstawia rozwiązania charakterystyczne dla lamp LED, czyli źródła półprzewodnikowe zbudowane z diod (często jako płytka/moduł) oraz elementy toru zasilania (np. driver lub układ stabilizacji prądu) umieszczone w korpusie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do lampy LED:

  • "Żarową." – lampa żarowa rozpoznawalna jest po żarniku (cienki drut wolframowy w bańce) i braku elektroniki zasilającej w samej bańce. Jeśli na rysunku nie ma żarnika, wybór tej odpowiedzi wynika zwykle z automatycznego skojarzenia "bańki" z żarówką tradycyjną.
  • "Sodową." – lampa sodowa to lampa wyładowcza; typowo ma rurę łukową (palnik) i pracuje z odpowiednim osprzętem (statecznikiem/układem zapłonowym). Jeżeli rysunek pokazuje moduł diodowy zamiast palnika, nie jest to lampa sodowa.
  • "Rtęciową." – podobnie jak sodowa, jest to lampa wyładowcza, również kojarzona z palnikiem (rurą łukową) i innym sposobem zasilania niż LED. W lampach rtęciowych nie szuka się "diody" ani typowego drivera LED jako elementu źródła światła.

W praktyce elektryka umiejętność rozpoznania typu lampy pomaga w doborze zamiennika (np. modernizacja na LED), ocenie osprzętu zasilającego oraz w diagnozowaniu usterek. Na egzaminie warto ćwiczyć rozpoznawanie po elementach wewnętrznych (żarnik vs palnik vs moduł LED), a nie po ogólnym kształcie zewnętrznym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lampa LED to źródło światła oparte na diodach elektroluminescencyjnych oraz układzie zasilającym (driver). Żarówka świeci dzięki rozgrzanemu żarnikowi w bańce. Na rysunkach LED częściej widać moduł/płytkę diodową, a w żarówce charakterystyczny żarnik.
Najpewniejszą cechą jest obecność żarnika (cienkiego drutu lub spirali) wewnątrz bańki. Zwykle nie ma tam elektroniki zasilającej. Jeśli na ilustracji nie widać żarnika, a są elementy przypominające płytkę/moduł, to raczej nie jest lampa żarowa.
Lampa sodowa jest lampą wyładowczą, więc na schematach/rysunkach często rozpoznaje się ją po rurze łukowej (palniku) oraz rozwiązaniach typowych dla wyładowczych źródeł światła. Brak żarnika i brak modułu diodowego, a obecność palnika, to ważna wskazówka.
Oba typy należą do lamp wyładowczych, więc mają podobną "logikę" budowy: element wyładowczy (palnik/rura łukowa) zamiast żarnika. Jeśli rysunek jest uproszczony, uczeń może kierować się samą nazwą. Warto szukać elementów charakterystycznych dla LED lub żarówki, by je wykluczyć.
Nie w sposób rzetelny. To pytanie jest typowo obrazkowe: poprawna odpowiedź zależy od tego, jakie cechy konstrukcji źródła światła pokazano. Na egzaminie trzeba więc analizować szczegóły ilustracji (wnętrze lampy, elementy zasilania, kształt źródła światła), a nie zgadywać.
Najczęściej myli się LED z żarówką "bo ma bańkę" albo z lampą wyładowczą "bo jest energooszczędna". Błąd wynika z patrzenia na kształt zewnętrzny zamiast na elementy wewnętrzne. Szukaj: modułu diodowego i elektroniki (LED) vs żarnika (żarowa) vs palnika (wyładowcza).
Driver LED stabilizuje parametry zasilania diod (najczęściej prąd), dzięki czemu źródło świeci prawidłowo i trwa dłużej. W wielu konstrukcjach elementy drivera są wbudowane w lampę. Na rysunkach może to być widoczne jako dodatkowe elementy w trzonku lub w korpusie lampy.
Przy modernizacji oświetlenia, przeglądach i naprawach. Rozpoznanie typu pozwala dobrać właściwy zamiennik i sprawdzić, czy w instalacji jest potrzebny dodatkowy osprzęt (np. statecznik w przypadku lamp wyładowczych). Wymiana "w ciemno" może skutkować brakiem działania lub uszkodzeniem.
Nie zawsze. Zależy od konstrukcji oprawy, sposobu zasilania i osprzętu. Lampy wyładowcze często pracują z dodatkowymi układami (stateczniki, zapłonniki), a LED wymaga odpowiedniego zasilania/drivera. Dlatego przed zamianą trzeba sprawdzić warunki pracy i zalecenia producenta.
Ćwicz na zdjęciach i rysunkach przekrojowych: rozpoznawaj żarnik, palnik i moduł LED. Rób krótką checklistę: "czy widać żarnik?", "czy widać rurę łukową?", "czy widać moduł/elektronikę?". To zmniejsza zgadywanie i przyspiesza wybór.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Rozpoznanie opiera się na budowie, nie na barwie światła."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Dioda elektroluminescencyjna" – opis zasady działania i zastosowań LED, https://pl.wikipedia.org/wiki/Dioda_elektroluminescencyjna (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Lampa sodowa" – charakterystyka lampy wyładowczej sodowej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Lampa_sodowa (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Lampa rtęciowa" – charakterystyka lampy rtęciowej (wyładowczej), https://pl.wikipedia.org/wiki/Lampa_rt%C4%99ciowa (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z techniki świetlnej dla elektryków (rozdział o źródłach światła)
  • Katalogi producentów źródeł światła i opraw (rysunki przekrojowe, opisy budowy)
  • Materiały dydaktyczne z pracowni instalacji i urządzeń elektrycznych (rozpoznawanie osprzętu i źródeł światła)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego