KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 32.
Którą maszynę czyszczącą należy zastosować w celu oddzielenia nasion połamanych od całych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tryjer służy do sortowania i czyszczenia nasion głównie według ich długości. Dzięki temu pozwala oddzielić ziarno połamane (krótsze) od całego (dłuższego). Wialnia rozdziela głównie na podstawie właściwości aerodynamicznych, młynek rozdrabnia, a płótniarka ma inne zastosowanie w obróbce materiału.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba dobrać maszynę czyszczącą tak, aby oddzielić nasiona połamane od nasion całych. Kluczową podpowiedzią jest to, że ziarno połamane ma zwykle mniejszą długość niż ziarno pełne. Do takiego rozdziału stosuje się urządzenia separujące wg długości, czyli tryjer.

Dlaczego "Tryjer." jest poprawny?
Tryjer (sortownik tryjerowy) wykorzystuje element roboczy z wgłębieniami, które "wybierają" ziarna o określonej długości. Dzięki temu można wydzielić frakcję krótszą (np. połamane ziarno) i pozostawić frakcję dłuższą (ziarno całe). W praktyce tryjery są typowym elementem linii czyszczalniczych, gdy potrzebna jest selekcja długościowa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Młynek." – to urządzenie do rozdrabniania/mielenia. Zamiast rozdzielać frakcje, celowo zmienia postać materiału, więc nie służy do oddzielania połamanych nasion od całych.
  • "Wialnię." – wialnia rozdziela materiał głównie przez działanie strumienia powietrza (cechy aerodynamiczne, masa, opór). Może usuwać lekkie zanieczyszczenia, plewy czy pył, ale nie jest typowym urządzeniem do precyzyjnego wydzielenia połamanych ziaren tylko na podstawie ich długości.
  • "Płótniarkę." – to inny typ maszyny używanej do określonych procesów obróbki/oczyszczania, lecz nie jest standardowym rozwiązaniem do separacji frakcji połamanej od całej w oparciu o długość ziarna.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się rozdział "połamane vs całe", najczęściej chodzi o wymiar (zwłaszcza długość). Wtedy szukaj urządzeń sortujących wg wymiarów, a nie tych działających powietrzem lub przez rozdrabnianie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tryjer to maszyna do sortowania ziarna i nasion, która rozdziela materiał głównie wg długości. Umożliwia wydzielenie frakcji krótszej (np. ziarno połamane) od frakcji dłuższej (ziarno całe). Stosuje się go w czyszczalniach i liniach przygotowania materiału siewnego.
Tryjer działa na zasadzie selekcji długości: element roboczy ma wgłębienia/komórki, które "zabierają" ziarna o odpowiedniej długości. Ziarno połamane jest zwykle krótsze, więc trafia do innej frakcji niż ziarno całe. Efektem jest rozdział na partie o różnej długości.
Wialnia rozdziela materiał przede wszystkim dzięki strumieniowi powietrza, czyli wg cech aerodynamicznych (lekkość, opór powietrza). Połamane ziarno może różnić się masą, ale kluczowa cecha w tym zadaniu to zwykle długość. Do rozdziału długościowego bardziej pasuje tryjer.
Nie. Młynek służy do mielenia i rozdrabniania, czyli celowo niszczy strukturę materiału. Separacja to rozdzielanie istniejących frakcji bez ich rozdrabniania. Jeśli celem jest pozostawienie ziaren całych i odrzucenie połamanych, używa się maszyn sortujących (np. tryjera), a nie młynka.
Najczęściej wykorzystuje się: wymiary (długość/szerokość), masę i gęstość, cechy aerodynamiczne (opór w strumieniu powietrza) oraz kształt. Różne maszyny "celują" w różne cechy, dlatego dobór urządzenia zależy od tego, co dokładnie chcesz oddzielić.
Zwykle pojawiają się sformułowania typu: "połamane a całe", "krótsze a dłuższe", "domieszka nasion innego gatunku o innej długości". To sugeruje selekcję wymiarową, szczególnie długościową. Wtedy najbardziej typową odpowiedzią jest tryjer lub inny sortownik długościowy.
Tryjer stosuje się, gdy trzeba dokładniej przygotować ziarno: np. poprawić jakość partii zboża, przygotować materiał siewny lub usunąć domieszki różniące się długością. Może pracować w czyszczalni stacjonarnej albo jako element ciągu technologicznego po wstępnym oczyszczeniu.
Częste błędy to dobór maszyny "na pamięć" bez sprawdzenia kryterium rozdziału, mylenie działania powietrzem (wialnia) z działaniem wg długości (tryjer) oraz wybieranie urządzeń rozdrabniających (młynek), mimo że zadanie dotyczy separacji. Pomaga wypisanie: co oddzielam i jaką cechą.
Nie zawsze. W praktyce często stosuje się ciąg maszyn: wstępne czyszczenie (np. odsiew zanieczyszczeń), następnie rozdział wg cech (powietrze, sita, długość). Jeśli połamane ziarno różni się głównie długością, tryjer bywa bardzo skuteczny, ale konfiguracja zależy od materiału.
Warto uczyć się poprzez tabelę: maszyna → cecha rozdziału → przykład zastosowania. Dla tryjera zapamiętaj "długość", dla wialni "powietrze", dla sit "wymiary/średnica oczek". Ćwicz też rozpoznawanie dystraktorów: urządzenia rozdrabniające nie służą do separacji frakcji.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że tryjer służy do sortowania i czyszczenia nasion głównie według ich długości.

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Tryjer" – opis zastosowania i zasady działania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Tryjer (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL), "Wialnia" – ogólna charakterystyka urządzenia do czyszczenia ziarna strumieniem powietrza, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wialnia (dostęp: 2026-02-28)
  • Encyklopedia PWN (online), hasła dotyczące maszyn rolniczych do czyszczenia i sortowania ziarna (tryjer/wialnia) – definicje i przeznaczenie, https://encyklopedia.pwn.pl/ (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały do technologii produkcji roślinnej: czyszczenie i przechowywanie ziarna
  • Instrukcje obsługi (DTR) czyszczalni ziarna oraz tryjerów (opis zasady separacji)
  • Notatki z zajęć o maszynach do czyszczenia i sortowania nasion (wialnie, sortowniki, tryjery)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego