KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 18.
Którą maszynę należy zastosować do wykonania odbitek z form drukowych przedstawionych na zdjęciu?
Ilustracja przedstawia regał z metalowymi półkami, na których znajdują się ramy do sitodruku z zielonymi siatkami.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wybór maszyny zależy od rodzaju formy drukowej widocznej na zdjęciu.
Jeżeli forma ma postać siatki (sita) na ramie i druk odbywa się przez przetłaczanie farby przez oczka, stosuje się maszynę sitodrukową. Pozostałe odpowiedzi dotyczą technik o innych typach form (offset, tampondruk, wklęsłodruk).

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest rozpoznanie rodzaju formy drukowej przedstawionej na zdjęciu i dobranie do niej właściwej maszyny. W praktyce w poligrafii dobór urządzenia nie wynika z "nazwy zawodu", tylko z tego, jak działa dana forma: czy przenosi farbę z płaskiej płyty, z elementu pośredniego, z formy wklęsłej, czy przez przelot przez siatkę.

Odpowiedź "Sitodrukową." jest poprawna, gdy fotografia przedstawia formę sitodrukową, czyli sito (tkanina/siatka) naciągnięte na ramę, z przygotowanym obrazem drukowym (miejsca przepuszczające farbę i miejsca zablokowane). W sitodruku odbitka powstaje przez przetłoczenie farby przez oczka siatki za pomocą rakla, więc do wykonania odbitek z takiej formy potrzebna jest maszyna/stanowisko sitodrukowe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Offsetową." – offset wykorzystuje płaską formę (płytę) i pośrednie przeniesienie obrazu (z formy na obciąg, a potem na podłoże). Nie drukuje się z sita naciągniętego na ramę.
  • "Tampondrukową." – tampondruk przenosi farbę tamponem z formy (zwykle wklęsłej) na podłoże, często o kształtach przestrzennych. To inny typ formy i inny mechanizm nanoszenia farby.
  • "Rotograwiurową." – rotograwiura (wklęsłodruk) korzysta z cylindra z komórkami grawerowanymi/wytłoczonymi, a nie z formy w postaci sita na ramie. Maszyny rotograwiurowe są przystosowane do pracy z cylindrami, zwykle w produkcji zwojowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz formę przypominającą ramę z siatką, myśl o sitodruku. Gdy widzisz płytę (blachę) – rozważ offset. Gdy widzisz cylinder z grawerem/komórkami – rozważ wklęsłodruk (np. rotograwiurę). Gdy pojawia się tampon i druk na nieregularnych kształtach – to zwykle tampondruk.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Forma sitodrukowa to najczęściej siatka (sito) naciągnięta na ramę, przez którą farba jest przetłaczana na podłoże. Forma offsetowa to płaska płyta, a obraz jest przenoszony pośrednio (z płyty na obciąg, potem na papier).
Zwykle widać ramę oraz naciągniętą siatkę, czasem z widocznym obszarem obrazu (miejsca przepuszczające farbę) i obszarami zablokowanymi. Charakterystyczny jest "przelot" farby przez oczka, a nie kontakt płyty z wałkami.
Offset jest przystosowany do płaskich płyt i układu wałków oraz cylindra pośredniego. Sito na ramie nie pasuje do tego mechanizmu, bo sitodruk wymaga rakla i przepchnięcia farby przez siatkę. To inna konstrukcja i inna zasada druku.
Rakiel to narzędzie (listwa z gumą), które rozprowadza i przetłacza farbę przez oczka sita w miejscach obrazu drukowego. W praktyce wpływa na jakość odbitki: równomierność krycia, ostrość krawędzi i powtarzalność w serii.
Sitodruk stosuje się m.in. do nadruków na tworzywach, tekstyliach, materiałach o nierównej powierzchni oraz tam, gdzie potrzebna jest grubsza warstwa farby lub specjalne efekty (np. lakiery, farby kryjące). To częsty wybór przy krótkich i średnich nakładach.
Obie techniki należą do druku specjalnego, ale różnią się mechanizmem. Tampondruk przenosi farbę tamponem z formy na podłoże (często przestrzenne), a sitodruk przenosi farbę przez siatkę. Dlatego mają inne formy, farby i typowe zastosowania.
Rotograwiura to odmiana wklęsłodruku, w której forma ma postać cylindra z mikroskopijnymi zagłębieniami (komórkami) napełnianymi farbą. Nadmiar farby zbiera nóż (doctor blade), a farba z komórek jest przenoszona na podłoże w procesie ciągłym.
Częsty błąd to wybór techniki "na skróty", np. offsetu, bo kojarzy się z drukarnią arkuszową. Drugi błąd to nieuwzględnienie typu formy (siatka, płyta, cylinder). Pomaga zasada: najpierw rozpoznaj formę, dopiero potem wybierz maszynę.
W tego typu zadaniach zdjęcie jest kluczowe, bo pokazuje cechy konstrukcyjne formy. Jeśli fotografia jest nieczytelna, rośnie ryzyko wieloznaczności. Na egzaminie warto szukać rozstrzygających elementów: rama i siatka (sitodruk), płyta (offset), cylinder (rotograwiura), tampon (tampondruk).
Najlepiej uczyć się na zestawach zdjęć: porównuj obok siebie sito na ramie, płytę offsetową, cylinder wklęsłodrukowy i elementy tampondruku. Twórz własne fiszki: "jak wygląda forma", "jak przenosi farbę", "jakie ma zastosowania". To szybciej utrwala niż same definicje.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe odpowiedzi dotyczą technik o innych typach form (offset, tampondruk, wklęsłodruk).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw technik drukowania (sitodruk, offset, tampondruk, rotograwiura)
  • Albumy/atlasy form drukowych i przykładów narzędzi (zdjęcia ram sitodrukowych, płyt offsetowych, cylindrów wklęsłodrukowych)
  • Instrukcje technologiczne i BHP stanowisk drukarskich dla poszczególnych technik (ogólne, szkolne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego