KWALIFIKACJA OGR2 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 32.
Która metoda ochrony roślin w integrowanej ochronie roślin jest stosowana dopiero po wykorzystaniu metod niechemicznych i na podstawie monitoringu oraz progów szkodliwości?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W integrowanej ochronie roślin pierwszeństwo mają działania profilaktyczne i metody niechemiczne (agrotechniczne, biologiczne, mechaniczne).
Metoda chemiczna jest narzędziem "ostatniego wyboru", stosowanym dopiero po monitoringu agrofagów i przekroczeniu progów szkodliwości.

Pełne wyjaśnienie:

Integrowana ochrona roślin (IOR) to system podejmowania decyzji, a nie wybór jednej "najlepszej" metody. Jej sens polega na łączeniu różnych sposobów ochrony tak, aby w pierwszej kolejności wykorzystywać rozwiązania ograniczające presję agrofagów i zmniejszające ryzyko dla ludzi oraz środowiska.

Odpowiedź "Metoda chemiczna" jest poprawna, ponieważ w IOR środki chemiczne stosuje się dopiero wtedy, gdy inne działania nie zapewniają skutecznej ochrony, a decyzja wynika z obserwacji (monitoringu) oraz oceny zagrożenia, m.in. w odniesieniu do progów szkodliwości. Takie podejście ogranicza niepotrzebne zabiegi, redukuje ryzyko pozostałości i spowalnia rozwój odporności u szkodników oraz patogenów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Metoda biologiczna" obejmuje wykorzystanie organizmów pożytecznych lub ich produktów (np. naturalnych wrogów szkodników). W IOR jest to jedna z podstawowych metod niechemicznych, zwykle rozważana wcześniej niż chemia.
  • "Metoda agrotechniczna" dotyczy sposobu prowadzenia uprawy (np. płodozmian, dobór stanowiska, pielęgnacja), czyli przede wszystkim profilaktyki i ograniczania możliwości rozwoju agrofagów. To fundament działań w IOR, a nie etap "po" metodach niechemicznych.
  • "Metoda mechaniczna" polega na fizycznym usuwaniu lub ograniczaniu agrofagów (np. wycinanie porażonych części, odławianie). Także należy do metod niechemicznych i w praktyce często jest stosowana przed sięgnięciem po środki chemiczne.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się warunek typu "dopiero po wykorzystaniu metod niechemicznych", to zwykle chodzi o miejsce chemii w hierarchii IOR, a nie o "ekologiczność" konkretnej metody.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
IOR to sposób ochrony roślin, w którym łączy się różne metody i podejmuje decyzje na podstawie obserwacji. Najpierw stosuje się profilaktykę i metody niechemiczne, a środki chemiczne wykorzystuje się dopiero wtedy, gdy jest to uzasadnione zagrożeniem i nieskutecznością innych działań.
Metody niechemiczne zmniejszają ryzyko dla środowiska i zdrowia, ograniczają pozostałości w plonie oraz spowalniają narastanie odporności u szkodników i patogenów. Dzięki temu ochrona jest bardziej stabilna w dłuższym okresie, a chemia pozostaje skuteczna jako narzędzie "ostatniego wyboru".
Monitoring polega na regularnych lustracjach upraw i ocenie liczebności szkodników lub nasilenia chorób. Wyniki porównuje się z progami szkodliwości, aby zdecydować, czy potrzebna jest interwencja. Bez monitoringu łatwo o zabiegi "na wszelki wypadek", które nie są zgodne z ideą IOR.
To poziom wystąpienia agrofaga, przy którym przewidywane straty w plonie są większe niż koszt wykonania zabiegu ochronnego. W praktyce pomaga zdecydować, czy działanie jest opłacalne i potrzebne. W IOR progi wspierają racjonalne decyzje i ograniczają nadmierne stosowanie chemii.
Do metod agrotechnicznych zalicza się m.in. płodozmian, dobór odpornych odmian, właściwe terminy siewu/sadzenia, odpowiednie nawożenie i nawadnianie oraz zabiegi pielęgnacyjne ograniczające rozwój patogenów. Ich celem jest profilaktyka i tworzenie warunków mniej sprzyjających agrofagom.
Metody biologiczne polegają na wykorzystywaniu organizmów pożytecznych lub preparatów biologicznych. W ogrodnictwie mogą to być np. introdukcje naturalnych wrogów szkodników w uprawach pod osłonami. Zwykle stosuje się je jako element metod niechemicznych w systemie IOR.
Tak. Metody mechaniczne (np. wycinanie porażonych części roślin, ręczne usuwanie szkodników, bariery fizyczne, odławianie) są typowymi metodami niechemicznymi. W IOR często stosuje się je przed sięgnięciem po środki chemiczne, zwłaszcza gdy zagrożenie jest lokalne lub na wczesnym etapie.
Środki chemiczne stosuje się, gdy metody niechemiczne są niewystarczające, a monitoring i ocena zagrożenia wskazują na konieczność interwencji (np. po przekroczeniu progów szkodliwości). W praktyce dobiera się preparaty możliwie selektywne i wykonuje zabieg w sposób ograniczający ryzyko dla organizmów pożytecznych.
Częsty błąd to traktowanie IOR jako jednej metody (np. tylko biologicznej), zamiast systemu. Inny błąd to pomijanie warunków: monitoring, progi szkodliwości i kolejność działań. Uczniowie wybierają "najbardziej ekologiczne" brzmienie, zamiast odpowiedzi zgodnej z hierarchią IOR.
Zwracaj uwagę na sformułowania: "dopiero po", "w ostateczności", "po nieskuteczności metod niechemicznych", "na podstawie monitoringu i progów". Takie warunki zwykle wskazują na metody chemiczne. Metody biologiczne, mechaniczne i agrotechniczne są elementami pierwszych etapów postępowania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • EUR-Lex: Dyrektywa 2009/128/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów, Załącznik III (ogólne zasady integrowanej ochrony roślin) – https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009L0128 (dostęp 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały szkolne i podręczniki z ochrony roślin w ogrodnictwie (dział: integrowana ochrona roślin)
  • Dyrektywa 2009/128/WE – ogólne zasady integrowanej ochrony roślin (Załącznik III)
  • Ustawa o środkach ochrony roślin (akty prawne w brzmieniu obowiązującym)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego